غار بورنیک در استان تهران و در 120 كيلومتري شرق شهر تهران و 12 كيلومتري جنوب غربي شهر فيروزكوه و 6 كيلومتري حاشیه جنوبی "روستاي هرانده" واقع شده است . 
غار بورنيك در انتهاي يكي از دره هاي منشعب از دره طولاني و وسيع هرانده قرار دارد ، از ژرفاي دره رودخانه پرآب نمرود جريان دارد كه از شاخه هاي اصلي حبله رود است . آب نمرود از حوضه وسيع دامنه شمالي كوه قره داغ و دامنه هاي كوه ميشينه مرگ سرچشمه ميگيرد .

نام غار از دو كلمه "بور" و " نيك" تشكيل شده است . "بور" تغيير يافته كلمه "بار" جهت سهولت تلفظ در اضافه شدن به كلمه "نيك" است . "بار" به معناي ساحل ، كنار و جاي امن است . همانند كاربرد كلمه "بار"در لغت رودبار. لذا بورنيك يا بار نيك يعني "محل امن خوب" كه اسم پرمعنايي براي غار به علت موقعيت خاص قرارگيري آن است .
غار محل امني براي زندگي و پناه گرفتن بوده است . دهانه غار از ديد نهان و به رودخانه نزديك است . به همين خاطر غار محل امني براي سكونت در مواقع خطر و زندگي در دوره غار نشيني بوده است.
دهانه غار به ابعاد 10*15 متر و بلندي 6 متر در ارتفاع 1950 متري سطح دريا قرار دارد . غار از سه تالار عظيم تاقديسي تشكيل شده است كه در سقف هر كدام ، شكاف (گسل)اوليه مولد غار بخوبي نمايان است .
تالار نخست يا تالار بيروني محوطه بزرگي به ابعاد 40*50 متر و بلندي 8 متر است و با سنگچين كردن كف شيب دار در گذشته ، دو ايوان كه با يكديگر 2 متر اختلاف ارتفاع دارند بوجود آمده است . اين تالار سكونتگاه اصلي غار بوده و وجود آثاري مانند سفالهاي شكسته از دوره هاي تاريخي مختلف در آن ، نشان دهنده آن است كه از مراكز اصلي زيست انسانهاي غارنشين به بعد بوده است . در گوشه راست تالار ديوار دروازه دار سنگچين شده اي جلو يك دهليز ساخته شده و احتمالا محل نگهداري احشام بوده است . در گوشه چپ تالار ، دهانه اي بعرض 8 متر و بلندي 10 متر ورودي تالار دوم يا تالار اصلي غار است .
تالار دوم يا تالار اصلي غار محوطه اي به ابعاد 30*60 متر و بلندي 15 تا 20 متر است و كف آن با شيب تندي به سمت پايين مي رود . اين تالار داراي يك دالان نسبتا طولاني در انتها و دالان ديگري بسوي تالار سوم است . در ابتدا و سمت چپ تالار نيز راهرويي رابط اين تالار و تالار سوم غار است . 
دالان انتها و سمت راست تالار دوم بطور متوسط 5 متر عرض و 6 متر بلندي دارد و طول دهانه آنها 40 متر است و در انتهاي آن يك چاه به عمق 5 متر و يك دهليز بطول 6 متر وجود دارد . ديواره هاي دالان ياد شده از چكنده هاي گل كلمي و نخودي سفيد و صورتي رنگ پوشيده شده است . 
دالان رابط تالارهاي دوم و سوم غار كه در انتهاي دو تالار ياد شده قرار دارد حدود 30 متر طول دارد .
دالان ديگري كه ابتداي تالارهاي دوم و سوم غار را بهم متصل ميكند 10 متر پهنا و 4 متر بلندي دارد . تالار سوم غار 12 متر بلندي و 55*20 متر طول و عرض دارد و از ابتدا تا انتها شيب تند سنگلاخي و لغزنده اي دارد . انتهاي آن دهليزي دارد كه پس از 8 متر به تالاري پر از پرتگاه ختم مي شود . عمق بعضي پرتگاه ها 20 متر است و اين بخش غار از سنگهاي ستوني و چكنده هاي مخروطي و كف آن از چكيده ها پوشيده شده است . در گوشه ديگري از اين تالار دالاني بطول 20 متر و عرض 5 متر قرار دارد . كف آن سطح صافي دارد كه احتمالا محل اختفاي ساكنان غار در مواقع خطر بوده است .
عميق ترين سطح غار در تالار سوم و مقابل دهليز رابط پاييني بين دو تالار ، حدود 60 متر پايين تر از سطح دهانه غار واقع است . طول شعبه اصلي غار حدود 500 متر است .
دشت بورنیک ,مزارع منطقه و رودخانه نمرود نیز از دیگر دیدنی های روستاي هرانده مي باشند . 
كتيبه اي منقوش به خط كوفي و نقاشي هاي ديواري متعلق به دوره ايلخاني بدنبال لايه برداري سطوح سيماني ديوارهاي امامزاده يحيي روستاي هرانده فيروزكوه كشف شد .
باستان شناسان با اجراي طرح ساماندهي و مرمت بناي امامزاده 900 ساله فيروزكوه ، به نقاشي هاي ديواري و كتيبه اي منقش در سطوح زيرين لايه سيماني ديواره داخلي دست يافته اند كه بر اساس گمانه زني هاي انجام شده قدمت اين اثر به دوره ايلخاني باز ميگردد .
"عبدالرضا برق دهنده " باستان شناس در مورد كتيبه كشف شده مي گويد : " در بخشي از كتيبه كه از زير لايه سيماني خارج شده ، "قال رسول الله " به خط كوفي و به رنگ آبي لاجوردي نوشته شده است ".
به گفته وي نقاشي هاي ديواري امامزاده يحيي نيز به ارتفاع 2 متر از سطح زمين و دور تا دور بقعه امتداد دارد و به نظر مي رسد نقاشي ها با مضمون مذهبي و آراسته به نقوش اسليمي است .
در همين حال "قدير افروند" معاون حفاظت فني سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران كشف كتيبه ايلخاني را حين عمليات سامان دهي و احياي بناي امامزاده يحيي فيروزكوه عنوان كرد و گفت " به دليل تخريبهاي صورت گرفته در بخشي از بنا و مرمت غير اصولي آن از سوي اهالي منطقه ، طرح احياي بناي امامزاده يحيي آغاز شد كه در اين ميان با برداشته شدن بخشي از سيمان ديوار داخلي ، باستان شناسان به كتيبه اي با قدمت 700 سال دست يافتند . "
به گفته وي در سالهاي اخير نماي بيروني بناي اين امامزاده با سيمان سياه و سفيد اندود شده كه اين لايه ضخيم بار سنگيني را روي بنا بوجود آورده است.
افروند فاز نخست اقدامات صورت گرفته را شامل لايه برداري ديوار سيماني عنوان كرد و افزود :" سنگيني لايه هاي سيماني به همراه گودبرداري صورت گرفته در چند سال اخير سبب تخريب تدريجي اين بناي تاريخي شده و بر اين اساس در فاز نخست اين طرح ، لايه هاي سيماني و گچي از داخل و خارج بناي امامزاده ، زدوده مي شود .
در همين حال برق دهنده باستان شناس با بيان اينكه كتيبه و نقاشي هاي ديواري در سطح زيرين گچ ها قرار داشته و امكان هوازدگي آنها در صورت برداشته شدن پوشش گچي وجود دارد ، اجراي اين پروژه را در يك دوره زماني و متناسب با شرايط آب و هوا عنوان ميكند .
بر اساس بخش ديگري از كاوش هاي صورت گرفته ، گنبد اصلي امامزاده يحيي به شكل طبقه اي و دايره وار بوده و گنبد سيماني كنوني در سالهاي بعد ساخته و روي گنبد اصلي قرار گرفته است .
در اجراي طرح ساماندهي بناي اين امامزاده ، گنبد اصلي بر اساس مستندات موجود بازسازي مي شود . 
معماري بناي امامزاده يحيي به قرن 7 هجري برميگردد و بنظر ميرسد ادامه يافتن كاوش هاي كنوني ، منجر به بازيابي نمادهايي از هنر معماري ايلخاني در اين بقعه تاريخي شود .
نقاشي هاي ديواري اين بقعه به رنگ لاجوردي بوده و به گفته باستان شناسان اين پروژه ، نقاشي كنوني كشف شده طرحي از يك محراب مزين به نقوش اسليمي است . 
بقعه امامزاده يحيي در بخش جنوبي روستاي هرانده فيروزكوه به صورت برج سنگي با گنبد رك ( مخروطي )قرار گرفته است . 
مصالح بكار رفته در بناي بقعه سنگ لاشه ، ملات گچ و ساروج است كه در سالهاي اخير با سيمان سياه و سفيد پوشيده شده است .