×

مقبره پیر پالاندوز مشهد

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۴۰۰/۵/۸
دسته بندی ایرانگردی
مقبره پیر پالاندوز مشهد
مقبره پیر پالاندوز مشهد که یکی از جاهای دیدنی مشهد محسوب می شود متعلق به محمد عارف عباسی از عرفای بزرگ قرن دهم می باشد. این اثر بنایی چهارگوش با گنبدی پیازی شکل است که بر گردنی استوانه ای استوار است. گنبد مقبره پیر پالاندوز دارای تزئینات چشمگیر کاشی کاری بوده و ایوان آجری بسیار زیبایی در مقابل دارد. پژوهشگران تعلق تاریخی بنای مذکور را به دوران صفویه نسبت داده اند. تزئینات نقاشی، کاشیکاری های الوان، حوض مرمرین مجموعه و سایر تزئینات بنا که نوعی آرامش را به مخاطبان خود هدیه می کنند، ازجمله ویژگی هایی هستند که هر ساله جمع کثیری از گردشگران را متحیر خود می نمایند. گرزشگران عزیز می توانند برای تجربه سفری هوشمندانه با رزرو یکی از بهترین هتل های مشهد نظیر هتل الماس 2 مشهد، لحظات آرامش بخشی را در این فضا با بهترین هایتان تجربه نمایید.
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد

معرفی مقبره پیر پالاندوز و نحوه دسترسی

همانطور که گفته شد، این مقبره متعلق به محمد عارف عباسی از عرفای نامدار قرن دهم است. این عارف بزرگ که با شیخ بهائی هم عصر بوده، در روستای کارده که از روستاهای اطراف شهر مشهد می باشد، به دنیا آمده است. البته لازم به ذکر است که شخصیت به خاک سپرده شده در این بنا بر طبق نوشته سنگ مزار موجود در آن (محمد عارف عباسی) مشخص شده است. عنوان شده وی از عرفای ذهبیه بوده که بعدها به تشیع روی آورده است. وجه تسمیه بنا به جهت امرار معاش این عارف نامدار از طریق شغل پالاندوزی (پاره دوزی) بوده است. وی در خطاطی و کیمیاگری تبحر داشته است. از آثار این عارف که امروزه نیز موجود است، می توان نگارش هفت سوره از قرآن مجید به خط ثلث را نام برد.
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد
مقبره مذکور در خیابان نواب صفوی مشهد و در ضلع شرقی حرم مطهر امام رضا (ع)، هشتمین اختر تابناک امامت واقع شده است. نزدیکی این اثر به حرم امام رضا (ع) منجر شده تا گردشگران در یکی از دفعات زیارت از این بنا دیدن نمایند. آسان ترین راه برای رسیدن به مقبره پیر پالاندوز به صورت پیاده و گذر از درون حرم است، که با راهنمایی خادمین حرم نیز می توانید به درستی مسیر را طی نمایید.بنای یاد شده در تاریخ 5 اردیبهشت 1356 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و دارای شماره ثبت تاریخی 1375 است. گفته شده این بنا در سال 985 ه.ق به دستور سلطان محمد خدابنده، پسر شاه عباس و با تلاش قنبر علی بن خواجه حسین ساخته شده است. این تاریخ بر روی کتیبه سنگ سفید مربع شکلی حک شده است. مقبره پیر پالاندوز در سال های گذشته توسط آستان قدس رضوی مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است. حیاط و حجره های درون مقبره، سردر و حوض مرمرین از الحاقات مجموعه به شمار می آیند که بعد ها به آن اضافه شده اند.
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد

ویژگی ها و تزئینات معماری مقبره

ساختار ابتدایی بنای مقبره پیر پالاندوز مشهد، مربع شکل بوده که گنبدی پیازی شکل بر فراز آن قرار داشته است. سطح گنبد دارای تزئینات کاشی کاری بوده و در زیر گنبد تزئین ترنج بسیار زیبایی با نقش مایه های گیاهی مشاهده می شود. دیگر اجزای این بنا، از الحاقات ادوار بعد به شمار می آیند. ساختار اجرایی بنا از سبک و سیاق معماری دوره صفویه حکایت می نماید. این بنا امروزه دارای بخش هایی نظیر درگاه ورودی، رواق ها، فضاهای اطراف، صحن و نیز فضای اصلی مقبره می باشد. 
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد
مقبره ی پیر پالاندوز مشهد
دیوارهای بیرونی مقبره دارای طاق نماهای بسیار زیبایی است که با لچکی و کاشی کاری های بسیار زیبا آراسته شده اند و نقش مایه های هندسی و ترنج های موجود در آن ها حکایت از مهارت هنرمندانِ زمان خود دارد. این طاق نماهای آجری به صورت تیزه دار اجرا شده که پشت بغل های کاشی کاری شده و قاب های مستطیلی بر فراز آن ها قرار دارد. بنا دارای ایوانی نسبتا بلند است و در داخل آن شاه نشین هایی تعبیه شده که بر فراز آن یزدی بندی هایی اجرا گردیده است. این یزدی بندی ها در ابتدا دارای نقاشی هایی بوده که فضای درونی بقعه را جلوه خاصی می بخشیده است. سقف بنا دارای نگاره های بسیار زیبایی بوده و در پایین دیوار های داخلی بنا نیز چندین ردیف کاشی کاری آبی رنگ با طرح های مختلف مشاهده می شود. مقرنس کاری های گچی نیز از دیگر تزئینات موجود در فضای بیرونی و زیر ایوان به شمار می آیند.