×

آرامگاه فردوسی، یادگاری از داستان های اساطیری

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۱۴
دسته بندی ایرانگردی
آرامگاه فردوسی، یادگاری از داستان های اساطیری
شعر و ادبیات فارسی، یکی از لذت بخش ترین دروس دوران تحصیلی برای هر فرد است. آثار ادبی ایران، در جهان نیز بسیار معروف و مشهور است. بسیاری از مردم سایر کشورها، برای آشنایی بیشتر با ادبیات، فرهنگ و آثار ایرانی، به کشور ما سفر می کنند. آرامگاه فردوسی یکی از مقاصد سفر گردشگران داخلی و خارجی است. ظاهر بنای آرامگاه و اشعار موجود بر پیکره آن، معماری ایرانی را به طور کامل به تصویر می کشد. این بنا در باغ بزرگی که گفته می شود متعلق به خود شخص فردوسی است، بنا گردیده است.
این مکان دیدنی علاوه بر بناهای متعدد، دارای تعداد زیادی درخت و پوشش گیاهی مناسب است که زیبایی این مجموعه را دو چندان نموده است. برای سفر به این مکان جذاب و دیدنی، فصول بهار و پاییز را به شما پیشنهاد می کنیم. آب و هوای گرم این منطقه در تابستان، به دلیل دشتی که در آن قرار دارد است.
آرامگاه فردوسی
 
پیشینه ساخت بنا
گفته هایی مبنی بر این وجود دارد که محل دفن فردوسی، از جمله املاک شخصی وی بوده است. شیعه بودن این شاعر، مانع از پذیرش و دفن آن در قبرستان شده است. به همین دلیل پیکر بی جان وی را به شهر تابران طوس، نزدیک به دروازه شرقی رزان منتقل کرده و در آنجا به خاک سپردند. بنا به پیشگفتار بایسنقری، که بسیار هم مستدل نیست، نخستین بنا را سپهدار طوس، ارسلان جاذب در همان دوران بر مدفن فردوسی قرار داده است. او به دلیل ارادت و علاقه ای که به این شاعر خوش آوازه داشت، قبه ای را بر روی مزار وی بنا نهاد. این بنا تا سال ٥١٠ ه.ق، که سال دیدار نظامی عروضی از این آرامگاه بود، بر پا مانده بود. پس از آن با حمله غزها و سپس چنگیز خان مغول، این بنا دچار آسیب های جزئی شد، اما شکل کلی آن دچار خرابی نشد. در دوره حکومت گرگوز، امیر مغول، قبه آرامگاه فردوسی را تخریب کرده و از مصالح آن برای ساخت قلعه خود استفاده کرد. در زمان فرمانروایی غازان خان، یکی از سرداران وی یعنی امیر ایسن قُتلُغ، آرامگاه فردوسی را بازسازی نمود و خانقاهی در کنارش دایر نمود. اما پیش از پایان کار، امیر ایسن قتلغ، درگذشت.
آرامگاه فردوسی
در کتاب نزهة القلوب ذکر شده که این بنا تا سده هشتم ه.ق در کنار قبور محمد غزالی و معشوق طوسی به چشم می خورده است. محیط طباطبایی بر این باور است که محل دفن این شاعر، با محل کنونی آن هشتصد متر فاصله دارد و دولتشاه سمرقندی به خانقاه ساخته شده توسط امیر ایسن قتلغ اشاره می کند و می گوید که این مکان یعنی هارونیه، محل دقیق دفن شیخ ابوالقاسم فردوسی است. عبید الله خان ازبک، به دلیل دشمنی که با شیعیان داشت، در حمله خود، دستور تخریب آرامگاه فردوسی را صادر نمود. در سال ١٢٣٦ ه.ق، ویلیام فریز، مأمور کمپانی هند شرقی، این بنا را مدفنی محقر با گنبد کوچک توصیف نمود. به گزارش لرد کرزن انگلیسی، آرامگاه فردوسی تا حدود سال ١٢٥٤ ه.ق مشخص بوده و سپس توسط گندمزاری طلایی پوشیده شده است. سال ها بعد، عبدالوهاب آصف الدوله، والی خراسان به دستور ناصر الدین شاه، مأمور یافتن مزار این شاعر گشت. او با استفاده از راهنمایی های چند فرد فرانسوی که از طوس دیدن کرده بودند، موفق به یافتن آرامگاه فردوسی شد. او به طور موقت دو اتاق در این مکان بنا کرد. با پیدایش ملی گرایی در آغاز سده چهارده ه.ش در ایران، مسئولان کشوری به فکر ساخت بنایی در خور شأن شاعر ملی افتادند.
محمد تقی بهار از رضا شاه، طی درخواستی، ساخت بنایی را طلب نمود و گفت : در غیر این صورت، خود خراسانی ها این کار را انجام خواهند داد. با پیشنهاد ارباب کیخسرو شاهرخ، برگه هایی برای کمک مالی و فراخوان برای ساخت آرامگاه فردوسی چاپ و منتشر شد. تیمور تاش نخستین فردی بود که طرح ساخت آرامگاه را به مجلس برد.
آرامگاه فردوسی
ساخت آرامگاه از اردیبهشت ماه سال ١٣٠٥ آغاز شد. ارباب کیخسرو شاهرخ، مأمور یافتن محل دقیق دفن شیخ ابوالقاسم فردوسی شد. با تقسیم اراضی طوس در آن زمان، مدفن این شاعر در باغ حاج میرزا محمد علی قائم مقام التّولیه قرار گرفته بود. سرانجام این مدفن در ابعاد ٦×٥ و ارتفاع ١/٤ متر یافت شد. سرانجام حاج میرزا محمد علی، این باغ را برای ساخت آرامگاه، هدیه کرد. زمین ها و باغ های اطراف نیز از سوی حسین ملک برای ساخت آرامگاه واگذار شدند. مساحت موجود برای ساخت این بنا، مجموعاً به سی هزار متر رسید.
ابتدا طراحی نقشه آرامگاه بر عهده فردی آلمانی گذاشته شد و سپس طی گذشت اتفاقاتی، این امر به طاهرزاده بهزاد محول گشت. این طراح داخلی، طرحی بر پایه بناهای دوره هخامنشیان را ارائه کرد که پس از زمان کوتاهی، ساخت آن متوقف گردید. سپس گدار طرحی را برای ساخت ارائه داد که به خواسته تیمورتاش، سقف سازه به شکل هرمی تغییر یافت.
اما انجمن از تایید آن ممانعت کردند و طاهرزاده بهزاد دوباره به کار دعوت شد. این فرد سقف پلکانی را در طرح گدار جایگزین نمود. این طرح توسط انجمن تصویب شد و نظارت بر ساخت آن، بر عهده حسین لرزاده قرار داده شد. ساخت بنای آرامگاه در سال ١٣١٣ و هم زمان با جشن هزاره فردوسی به پایان رسید. این بنا از استحکام زیادی برخوردار نبود و بازسازی آن توسط هوشنگ سیحون تا سال ١٣٤٧ به طول انجامید.
مساحت کنونی این آرامگاه بالغ بر شش هکتار بوده و شامل باغ آرامگاه، آرامگاه مهدی اخوان ثالث، استخر، کتابخانه، بنای یادبود، موزه و ساختمان های ادای می شود. ورودی این آرامگاه در قسمت جنوبی مجموعه قرار دارد. تندیس این شاعر که در جلوی استخر قرار دارد، از جمله آثار ابوالحسن صدیقی است. سی فواره موجود در سه دسته، نشان دهنده سی سال رنج خلق شاهنامه است. موزه فردوسی در شمال غربی مجموعه قرار دارد که توسط هوشنگ سیحون در سال ١٣٤٧ بنا گردیده است.
آرامگاه فردوسی
آرامگاه فردوسی به صورت یک چهار گوشه منظم به ابعاد ١٠٤٣ متر مربع است. پلکان موجود در چهار سوی بنا، دستیابی به آن را ساده نموده است. ارتفاع بنا ١٨ متر بوده و که از بر هم نهاده شدن هفت مکعب کوچک ساخته شده است. در قسمت غربی بنا دری وجود دارد که پیش از بازسازی، ورودی اتاق مدفن بود. بر چهار لوح از جنس سنگ مرمر، بر چهار طرف آرامگاه، بخش هایی از شاهنامه تراشیده شده است. این بنا شباهت زیادی به بنای زیگورات دارد و علاوه بر استواری، حرکت به بالا را به نمایش می گذارد. دو پلکان شمالی و جنوبی آرامگاه، به زیرزمین و اتاق مدفن منتهی می شود. شش قطعه نقش برجسته از "پیکار رستم"، "جنگ دلاوران ایرانی و تورانی"، "نبرد رستم و سهراب"، "داریوش بزرگ بر تخت سلطنت"، "دو نفر از اسپهبدان در حضور شاهنشاهی ساسانی" و "آمدن پادشاه هندوستان به دربار ایران" در پلکان های ورودی قرار گرفته اند. عمق زیرزمین ٥ متر و مساحت آن ٣٠×٣٠ است.
آرامگاه فردوسی
همچنین نقش های دیواره جنوبی بیانگر داستان های "زال در پناه سیمرغ"، "نبرد زال با شیر"، "به کمند گرفتن رستم رخش را"، "نبرد رستم با اژدها"، "به کمند افتادن زن جادوگر به دست رستم"، "نبرد رستم با دیو سفید" و ... است. در راستای سقف دو سکوی پلکانی قرار دارند که سنگ قبر در میان آنها قرار گرفته است. همچنین بناهای دیدنی دیگری در اطراف این مجموعه قرار دارند که بازدید از آنها خالی از لطف نخواهد بود. كنبد هارونیه و مقبره امام محمد غزالی، از جمله اماکن دیدنی در نزدیکی آرامگاه فردوسی است.
آرامگاه فردوسی
 
دسترسی 
برای رفتن به آرامگاه فردوسی کافیست به جاده مشهد به قوچان وارد شده و با رسیدن به سه راهی طوس، به سمت چپ بپیچید. انتهای بلوار بهارستان، آرامگاه باشکوه شیخ ابوالقاسم فردوسی قرار دارد. برای رفتن به این مجموعه علاوه بر خودرو شخصی، می توان از خط ٢٠٢ اتوبوس های پایانه مشهد استفاده کرد. این اتوبوس ها ظرف مدت ٤٥ الی یک ساعت، شما را به این مکان دیدنی می رسانند. همچنین شرکت های مسافر بری اینترنتی نظیر تب سی نیز با دریافت مبلغی در حدود ٢٠٠٠٠ تومان، افراد را در مدت زمان کمتری به این مکان منتقل می کنند.
در داخل مجموعه آرامگاه فردوسی، امکاناتی نظیر کافه، رستوران و فروشگاه های مختلف وجود دارد تا بازدید کنندگان لحظات خوشی را در این مکان سپری کنند. برای ورود به این مجموعه باید هزینه ورودی را پرداخت نمود که این هزینه حدود ٣٠٠٠ تومان به ازای هر نفر است. این مکان همه روزه از ساعت ٨ الی ١٨ برای بازدید عموم دایر است.
آرامگاه فردوسی
 
اقامت در مشهد
هتل توریست توس مشهد یکی از مراکز اقامتی در نزدیکی آرامگاه فردوسی است. شما می توانید بعد از رزرو آنلاین هتل، به ابتدای جاده آسیایی، بعد از پل قائم، جنب بیمارستان رضوی مراجعه کنید. این هتل در سال ١٣٦٠ در زمینی به وسعت ٤٠٠٠ متر مربع احداث شد. این هتل با ارائه تخفیف ٥٤٪ تا پایان شهریور ماه، پذیرای تعداد زیادی از مسافران مشهد خواهد بود. هزینه اقامت برای یک شب در یکی از اتاق های دو نفره این هتل، تا پایان زمان فوق، ١٨٨٠٠٠ تومان می باشد. اما هزینه اسکان یک شب در همان اتاق دو نفره در سایر اوقات از سال حدود ٤٠٥٥٠٠ تومان خواهد بود.