×

کاخ گلستان تهران، مجموعه ای خاطره انگیز

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۲۷
دسته بندی ایرانگردی
کاخ گلستان تهران، مجموعه ای خاطره انگیز
یکی از پیشنهادهای وسوسه انگیز برای آخر هفته ساکنین تهران، گشت و گذار در تاریخ این شهر است. بازدید از محله های قدیمی، تماشای لایه های مختلف فضای شهری، شنیدن حکایات و خاطرات شهر با قدم زدن در محلات قدیمی، بازدید از کاخ ها و موزه های به جا مانده از روزگاران گذشته و به عبارتی بهتر تهران گردی مقوله ای جذاب برای سایر گردشگرانی که ساکن تهران نیستند. یکی از جاذبه های پایتخت کاخ گلستان تهران است که بازدید از آن نظر هر بیننده ای را به خود جذب می کند. اقامت در هتلی که به بافت تاریخی شهر نزدیک بوده و از امکانات مناسبی برخوردار باشد یکی از مهم ترین مسائل هنگام سفر به تهران است. ازجمله نزدیک ترین هتل های تهران برای دسترسی به کاخ گلستان و موزه علم و فناوری می توان هتل فردوسی تهران را نام برد که در خیابان کوشک مصری، جنب کاخ و وزارت خارجه واقع شده است.
کاخ گلستان

آشنایی با کاخ گلستان تهران

تاریخ آغاز ساخت این کاخ بینظیر که یکی از جاهای دیدنی تهران محسوب می شود به دوران صفویان و سال 988 هجری قمری باز می گردد. در سلسه های پس از آن نیز کاخ گلستان کم و بیش مورد توجه واقع شد؛ به عنوان مثال در دوران زندیه این کاخ دستخوش تغییرات فراوانی شد ولی در نهایت در دوران قاجار ساخت آن به پایان می رسد. پیتردلاواله در سال 1028 هجری قمری در سفرنامه خود قصری را توصیف می کند که اطراف آن را چنارستانی احاطه کرده بود. این کاخ در دوران زندیه دستخوش تغییراتی شد ولی مهمترین دوران برای این ارگ سلطنتی را می توان به آقامحمد خان قاجار نسبت داد.
کاخ گلستان

کاخ گلستان تهران کجاست

این کاخ منحصر به فرد با کاشی کاری های کم نظیر در خیابان پانزده خرداد، در میدان ارگ واقع شده است. ساده ترین راه دسترسی به این کاخ مترو است که می توان با پیاده شدن در ایستگاه پانزده خرداد و استفاده از اتوبوس های موجود در میدان امام خمینی به این کاخ دسترسی پیدا کرد. البته باید این نکته را در نظر داشت که چون این کاخ در بافت تاریخی شهر قرار دارد خیابان های منتهی به آن سنگ فرش هستند و امکان عبور و مرور وسایل نقلیه در این محدوده ممنوع است. البته مسیر پیاده روی بسیار کوتاه بوده و طی کردن این مسیر از ایستگاه مترو پانزده خرداد تا خیابان داور که ورودی کاخ در آن قرار دارد تنها چند دقیقه به طول می انجامد.
کاخ گلستان

چرا باید به بازدید از کاخ گلستان برویم

این کاخ باشکوه که در آن تلفیقی از معماری ایرانی و اروپایی به کار رفته، به عنوان یکی از آثار جهانی در فهرست یونسکو و فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. یکی از مهمترین دلایل بازدید از این کاخ علاوه بر مشاهده بخش مهمی از تاریخ هنری ایران، دسترسی به نوعی سند زنده از رخدادهای موثری است که در گذشته ایران رخ داده است. غنی ترین مجموعه عکس های جهان در مرکز اسناد تصویری این کاخ در بخشی به نام آلبوم خانه موجود است. این بخش به عنوان یکی از مهمترین مخازن دنیا به شمار می رود و در واقع دومین مخزن عکس و فیلم دنیا بعد از موزه بریتانیای انگلستان است. مجموعه مذکور عکس های رنگی و یا سیاه و سفیدی که از سفرها، مراسمات، همسران و زندگی خصوصی شاهان را در خود جای داده است. آلبوم خانه کاخ سعادت آباد حدودا 170 سال قدمت دارد. 

بخش‌های مختلف کاخ موزه گلستان

• ایوان تخت مرمر
• تالار برلیان یا تشریفات
• ساختمان کتابخانه
• عمارت شمس العماره
• تالار الماس
• کاخ ابیض
• چادر خانه
• تالار عاج یا سفره خانه تالار برلیان
• عمارت بادگیر و حوضخانه وسیع آن
• خلوت کریمخانی
• اتاق موزه (تالار سلام) و حوضخانه آن
• تالار آینه 
کاخ گلستان

کتابخانه نسخ خطی

گنجینه بی نظیر دیگری که در این کاخ موجود است کتابخانه نسخ خطی آن می باشد. این بخش به همت فتحعلی شاه قاجار تأسیس شد چراکه وی توجه ویژه ای به خطاطی و هنر نقاشی داشت. از هنرمندان بی بدیل این دوران می توان وصال شیرازی، زین العابیدین اشرف و همچنین صدها خوشنویس نامدار را نام برد. لازم به ذکر است که بازار صنعت نقاشی نیز در این دوران بسیار گرم بود؛ ملک الشعرا، کمال المک، اسماعیل جلایر و سایر هنرمندان در عرصه نقاشی و تذهیب کاری آثاری بی نهایت منحصر به فرد را از خود به یادگار گذاشتند که در کتابخانه نسخ خطی کاخ گلستان نگهداری می شوند. حتی در این بخش یادداشت های متعددی به چشم می خورد که با دستخط خود ناصرالدین شاه نوشته شده اند. از مفاخر موجود در گنجینه نسخ خطی کاخ گلستان می توان به شاهنامه بایسنقری، هزار و یک شب و مرقع گلشن اشاره نمود. 

خلوت کریمخانی

خلوت کریمخانی که در قسمت شمال غربی مجموعه قرار دارد و بازدید از آن رایگان می باشد، در زمان کریم خان تاسیس شده است. به دلیل ظلم و ستمی که آقا محمدخان قاجار با استخوان های پوسیده کریم خان روا داشت این مکان به نام خلوت کریمخانی معروف شد؛ زیرا آقا محمدخان بقایای جسد کریمخان را از موزه پارس شیراز به تهران آورد و زیر پله های خلوت کریمخانی یعنی محل عبور و مرور روزانه خود دفن نمود. بقایای جسد کریم خان سال ها زیر پاهای پادشاهان قاجار لگدکوب می شد. در زمان پهلوی اول بازمانده استخوان های کریم خان از زیر خاک بیرون آورده شد و در مقبره شاه صفی و شاه سلطان حسین قم دفن گردید. 

نگارخانه

نگارخانه را ناصرالدین شاه قاجار پس از سفر اولش به اروپا تاسیس کرد. در این بخش تابلوهای نقاشی ایرانی که در زمان قاجار کشیده شده اند وجود دارد؛ اما در قسمت حوضخانه تابلوهای نقاشی مربوط به نقاشان اروپایی در زمان قاجار قرار داده شده است.
نگارخانه

ایوان تخت مرمر

در سال 1221 به دستور فتحلعلی شاه تختی از سنگ مرمر زرد یزد توسط سنگ تراشان معروف اصفهانی ساخته شد و در وسط ایوان نصب گردید؛ این یوان دارای تزئینات معماری بسیار زیبایی است و به عنوان کهن ترین بنای تاریخی مجموعه شناخته می شود. ایوان تخت مرمر محل به تخت نشستن پادشاهان و مکانی برای برگزاری مراسم و اعیاد رسمی بود؛ به عنوان مثال مراسمی مانند سلام در مقابل این تخت برگزارمی گردید. تالارهای اصلی این قسمت شامل تالارهای سلام، عاج، برلیان، آیینه و ظروف است که همراه با آینه کاری های فراوان چشم هر بیننده ای را میخکوب خواهد کرد. 

شمس العماره

شمس العماره یا بنای خورشید بلندترین بنای مجموعه گلستان است. داستان آن باز می گردد به زمان ناصرالدین شاه که علاقه وی به آسمان خراش ها و بناهای مرتفع کشورهای غربی باعث شد مکانی درست کند تا از بالای آن خود و همسرانش بتوانند منظره شهر تهران و اطراف کاخ را مشاهده کنند. این بنا مجموعه ای از آینه کاری، نقاشی، گچ بری و تزئینات داخلی بوده و پنج طبقه است.
شمس العماره

کاخ ابیض

کاخ ابیض که موزه مردم شناسی در آن قرار دارد در آن اشیا و معماری دوران فتحعلی شاه به چشم می خورد. موزه ای مخصوص نیز در مجموعه وجود دارد که هدایایی که به پادشاهان قاجار تقدیم می شد در این قسمت نگهداری می شوند. 
کاخ ابیض

موزه 

موزه

تالار سلام

تالار سلام

تالاراصلی

تالار اصلی

تالار آینه

تالار آینه

موزه ظروف

موزه ظروف

تالار برلیان

برلیان

بادگیر مجموعه

تاریخچه بادگیر به دوران فتحعلی شاه برمی گردد و این قسمت نیز دارای معماری بی نظیری است. تالار بزرگی در بادگیر وجود دارد که ارسی ها، ستون ها، دیواره ها و حتی سقف با نقاشی های زیبا، زرنگاری، گچ بری، منبت کاری و مرمر کار شده است. بخش اصلی این بنا تالار شاه نشین آن است که در آن نه عدد ارسی زیبا وجود دارد. در زیر این عمارت حوضخانه بزرگی وجود دارد که در گوشه های آن بادگیرهایی جهت خنکی این بنا تعبیه شده اند. روایت است که در زمان ناصرالدین شاه در این حوضخانه پرندگان زیبا و گوناگونی رها شده بودند که بسیار مورد توجه شاه بود. عکس خانه همان حوضخانه ای است که در قسمت بالا به آن اشاره شد و امروزه تغییر کاربری داده و مملو از عکس های تاریخی زمان قاجار است؛ همچنین در این قسمت وسایل عکاسی متعلق به آن دوران نیز به نمایش گذاشته شده اند زیرا ناصرالدین شاه بسیار به عکاسی علاقه مند بود.
بادگیربادگیر

عکسخانه و حوضخانه

عکسخانه
الماس
مردم شناسیکاخ گلستان

کاشی کاری های مجموعه

شاید بازدید از کل این مجموعه ساعت ها گردشگران را مشغول کند. آینه کاری و کاشی کاری های بینهایت زیبای این کاخ،عکاسی از بخش های مختلف آن (به جرات می توان گفت که برای علاقه مندان به هنر عکاسی مجموعه کاخ گلستان مکان بسیار مناسبی به شمار می رود) و کسب اطلاع از تاریخچه کاخ گلستان زمان خوشی را برای افراد رقم می زند. جالب اینجا است که این کاخ از جاذبه های موردعلاقه گردشگران خارجی محسوب می شود و یکی دیگر از ویژگی های آن دسترسی آسان به مجموعه کاخ گلستان است.
کاشی کاریکاشی کاری

بازدید از کاخ گلستان

ساعت بازدید از کاخ گلستان همه روزه حتی جمعه ها از 9 صبح تا 5 عصر می باشد. لازم به ذکر است بازدید از بخش های مختلف آن احتیاج به پرداخت ورودی دارد که مقدار آن برای بازدید کننده های ایرانی و گردشگران خارجی متفاوت می باشد. اگر قصد بازدید از این مجموعه را دارید بهتر است یک روز کامل از سفرتان را به آن اختصاص دهید زیرا همانطور که گفته شد کاخ گلستان دارای بخش های مختلفی است که بازدید از هر کدام از آن ها به دلیل زیبایی بی حد و حصر مدت ها طول خواهد کشید.