كشور ایران از معدود كشور های جهان می باشد كه در هرگوشه آن می توان نشانه ای از تاریخ و فرهنگ غنی این سرزمین را به تماشا نشست. از كوهستان های تاریخی در غرب كشور گرفته تا دل جنگل های شمال همه و همه در خود آثار تاریخی و بناهای باستانی كم نظیری را جای داده اند. با سفر به هر نقطه ای از كشور و رزرو هتل و یا اقامتگاهی سنتی از میان هتل های ایران كه برخی از آن ها خود از آثار تاریخی و باستانی كشور می باشد، می توان روزها به گردش و بازدید از این زیبایی ها پرداخت. در این مقاله شما را با یكی از كم نظیر ترین ساخته های گذشتگان در جهان آشنا می كنیم. سفر به كویر و استان های كویری در كشور می توان گوشه هایی از زیبایی های خود را كه در هیچ نقطه دیگر دیده نمی شود به همگان نشان دهد. «بند شاه عباس طبس» در دل كویری ترین نقاط كشور یكی از جاذبه های بی نظیر جهان می باشد. سدی كه در دل خود دنیایی از علم و هنر و خلاقیت را جای داده است. در این مقاله شما را با زیبایی های این سد قدیمی و همچنین جاذبه های طبیعی گردشگری اطراف آن آشنا می كنیم.

شهرستان “طبس” یكی از مناطق شهری در استان “خراسان جنوبی” و هم مرز با استان “یزد” می باشد. این شهرستان در منطقه ای كویری و در همجواری رشته كوه “شتری” قرار گرفته است. برای دیدن «بند شاه عباس طبس» كه از قدیمی ترین سد های جهان به حساب می آید، باید حدود 30 كیلومتر از شهر “طبس” به سمت روستای كهن “خرو” رفت. روستایی كه حدود 700 سال قدمت دارد و در میان كویر، سال هاست كه دنیایی از جاذبه ها را به نمایش گذاشته است. بنایی منحصر به فرد كه در جهان همانندی ندارد.

«بند شاه عباس طبس» كه به «طاق شاه عباس» نیز معروف است قدیمی ترین و تنها سد با عرضی كمتر از یك متر است. در میان تنگه ای كم نظیر می توان این سد زیبا را به تماشا نشست. این سد تاریخی كه از زمان “صفویه” به یادگار مانده است با ارتفاعی نزدیك به 60 متر و عرض بالاترین نقطه آن كه حدود 1 متر می باشد همچنان بدون كوچكترین آسیبی پا برجا مانده است. این سد از نوع سد های قوسی می باشد كه در حال حاضر نیز از پیشرفته ترین معماری های جهان می باشد. ساخت چنین سدی در میانه تنگه ای مرتفع از شاهكار های این منطقه به حساب می آید. در قسمت های زیرین این سد طاق های آجری هنرمندانه ای ساخته شده است كه برای استحكام بخشیدن به این “بند” مورد استفاده قرار می گرفته است.

تنگه پر آب و عمیق در این منطقه كه همچنان نیز از كم نظیر ترین مناطق این شهرستان می باشد، در سال های دور یكی از سیل گیر ترین مناطق بوده است. مردمان این منطقه برای كنترل كردن آب سیلاب های فصلی و كم كردن قدرت تخریب آن با ساختن این سد كه با معماری خود باعث جلوگیری كردن از قدرت آب و هدایت آن از زیر سد به میان دره می شده است توانستند یكی از شاهكار های جهان را بنا كنند. این بنا برای آخرین بار در زمان «شاه عباس صفویه» بازسازی گردید. در طول تاریخ این سد عظیم در سه مرحله بازسازی و مقاوم سازی شده است كه می توان تفاوت های جنس و نوع ساخت آن را با نگاه كردن به دیواره پشتی آن متوجه شد.

در دیواره های كنار این سد خاكی نشانه هایی از قدمت 7000 ساله را در این منطقه دید. سنگ نگاره هایی كه شبیه به بز های كوهی می باشد با هنرمندی هرچه تمام بر روی سنگ های اطراف تراشیده شده اند. به گفته برخی تاریخ نگاران قدمت این آثار حدود 7000 سال می باشد. گفته می شود این سنگ نبشته نمادی از فراوانی آب و نعمت بوده و در آئین گذشتگان با اعتقاد به این نماد ها معتقد بوده كه وجود این نگاره ها به بركت و پر آبی چشمه ها كمك می كرده است.

از دیگر جاذبه های این منطقه وجود حفره هایی در دل كوه و در دره های اطراف می باشد. حفره هایی كه در ارتفاعی چند متری از سطح زمین ساخته شده و ظاهرا محل سكونت یكی از اقوام در “ایران” باستان در این منطقه بوده است. به گفته محلی هایی كه كاملا به این منطقه آشنا می باشند، این سكونتگاه ها از دل كوه به یكدیگر راه داشته و می توان از تونلی برای جابجایی استفاده كرد.. البته اطلاعات زیادی در این باره بیش از این در دست نمی باشد. در پایین دره و در نزدیكی «تنگ شاه عباس» حفره ای بزرگ و طولانی در دل كوه وجود دارد كه ظاهرا برای آبیاری و استفاده و هدایت آب برای مردم در نزدیكی این منطقه استفاده می شده است.

این منطقه كم نظیر در كنار جاذبه های تاریخی و فرهنگی خود، یكی از پر گردشگر ترین مناطق تفریحی و طبیعی نیز می باشد. دره هایی بلند با اشكال طبیعی كه در بین آن ها می توان ساعت ها به پیاده روی و قدم زدن در دل آب پرداخت. آبی كم عمق كه از زیر پای بازدید كنندگان می گذرد و آن ها را به «چشمه آبگرم مرتضی علی» می رساند. چشمه ای كه با آبی گوارا هر بیننده ای را شگفت زده می كند. چشمه آب گرم در كنار چشمه های آب سرد كه منظره ای شگفت انگیز را به وجود می آورد. از دیگر منظره های این تنگه، آبشار ها و آبریز هایی كه از ارتفاع زیاد به پایین ریخته و صحنه جذابی را برای گردشگران به وجود می آورد. یكی از بزرگترین این آبریز ها به «حمام مرتضی علی» معروف است.

در سفر به این منطقه و بازدید از «بند شاه عباسی» و همچنین چشمه های اطراف آن، می توان به بازدید از دیگر جاذبه های این منطقه و شهرستان “طبس” نیز پرداخت. جاذبه های تاریخی و طبیعی این منطقه از جمله: قلعه اسماعیلیان، باغ گلشن، روستای چهل پایه، كال جنی، روستای پیر حاجات، برج هادر باش كه از پر طرفدارترین جاذبه های این منطقه می باشند. در سفر به این شهرستان تاریخی می توان اقامتی خاطره انگیز در هتل امیر طبس را تجربه كنید.

باغ گلشن، تکه ای از بهشت در دل کویر

بنای تاریخی و زیبایی که در ورودی باغ ساخته شده است، از المان های معماری ایرانی اسلامی برخوردار است. پایداری این بنا بسیار مورد توجه قرار دارد و هر ساله افراد زیادی از داخل و خارج کشور برای بازدید از بنا و محوطه سر سبز این باغ، به طبس سفر می کنند. یک حوض بزرگ در قسمت مرکزی باغ گلشن ساخته شده است که به جلوه و زیبایی آن افزوده است. آب این حوض بزرگ به صورت پلکانی از انتهای باغ توسط جوی آبی به سمت حوض هدایت می شود و سپس در انتهای حوض نیز، آب از طریق کانالی، به داخل باغ تقسیم می شود.

پیشینه تاریخی باغ گلشن
باغ گلشن توسط دو حکومت زندیه و قاجاریه در شهر طبس بنا نهاده شد. این باغ سر سبز و زیبا، جزو آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.شخص میر حسن خان سومین، فردی بود که باغ گلشن را ساخت. او دستور داد تا باغ گلشن، خیابان باغ گلشن، میدان مرکزی شهر تا دروازه دشتغران را وقف عام نمایند و هر سال وقف نامه او را به تایید علمای طبس برسانند.
این باغ معروف در جهان، ویژگی های منحصر به فرد زیادی دارد. باغ گلشن در میان دو دشت لوت و دشت کویر قرار دارد و بر خلاف اذهان عمومی، کیفیت آب و پوشش گیاهی منطقه، شباهتی با بیابان ندارد. آب جاری در باغ دائمی بوده و در هیچ فصلی از سال، متوقف نمی شود. پوشش گیاهی باغ گلشن به گونه است که چنار در کنار درخت نخل می روید. از آنجا که چنار درختی مربوط به مناطق سرد سیری و نخل، سازگار با مناطق گرم و خشک است، رشد این دو در کنار هم جالب و دور از انتظار خواهد بود. بوته های گل رز و ختمی در باغ، رایحه ای دلچسب را ایجاد نموده است.

سر در باغ گلشن در زلزله ویرانگر سال ١٣٥٧ طبس به صورت کامل تخریب شد ولی بلافاصله به صورت کامل بازسازی شد و تغییری در معماری آن ایجاد نشد. وجود چند عدد پلیکان و تعدادی مرغابی و اردک در کنار حوض باغ گلشن باعث جذب گردشگران زیادی شده است. این پرندگان هیچ خطری برای بازدید کنندگان باغ ندارند و افراد می توانند به راحتی در نزدیکی آنها قرار گیرند.

مختصات جغرافیایی باغ گلشن
شهر طبس در مدار ٣٣ درجه و ٣٥ دقیقه شمالی و نصف النهار ٥٦ درجه و ٥٥ دقیقه شرقی قرار دارد.شهرستان های بردسکن و شاهرود در شمال، فردوس و بیرجند در شرق و کرمان در جنوب و شهرستان نایین در جنوب شهر طبس قرار دارند. ارتفاع این شهر از سطح دریا ٦٩٠ متر است. از آنجا که طبس در منطقه ای بیابانی قرار دارد، می توان نتیجه گرفت که آب و هوای آن گرم و خشک خواهد بود. اما برخلاف باور اغلب مردم و شرایط آب و هوایی، پوشش گیاهی منطقه بسیار سر سبز و انبوه است. وجود درختان میوه و مرکبات در کنار نخل های سر برافراشته، محیطی دیدنی را ایجاد نموده است.

معماری بنای باغ گلشن
باغ گلشن بر اساس چهار باغ طراحی و ساخته شده است. معمار آن، انواع مختلف درختان را به صورت شطرنجی در آن کشت کرده است. وجود یک حوض بزرگ با تعدادی فواره، بر خنکای محیط افزوده است. همچنین وجود سایه درختان، عاملی در ایجاد فضایی برای بازی نور و سایه شده است. مهم ترین نکته معماری این باغ که مشابه آن را می توان در تاج محل هندوستان دید، این است که باغ به صورت مربع ساخته شده و طول و عرض باغ یکسان است. زمستان و بهار، بهترین فصل برای سفر به این منطقه هستند.

مسیرهای ارتباطی

وجود بقعه مبارک حضرت حسین بن موسی کاظم (ع) در انتهای بلوار حرم مطهر سبب گشته تا مراکز و فروشگاه های زیادی در اطراف این منطقه از طبس به فعالیت بپردازند. هنرمندانی که در مغازه های کوچک قلم زنی بر روی مس مشغول هستند، ظروف مسی خوش رنگ و نگاری را برای فروش به علاقه مندان ارائه می دهند. همچنین در این منطقه از شهر طبس، نمونه هایی از بهترین رستوران های این شهرستان وجود دارند که غذایی عالی و درجه را طبخ کرده و به مشتریان ارائه می دهند. می توان برای سرو یک وعده غذایی در این رستوران ها، هزینه ای معادل حداقل ١٥٠٠٠ تومان در نظر گرفت.
برای اقامت کوتاه مدت در این شهرستان، می توان به مهمانپذیرها و هتل های موجود در شهر مراجعه کرد. این مراکز اقامتی، برای ارائه خدمات رفاهی به مسافران، هزینه گزافی را درخواست نخواهند کرد.

هتل نارنجستان طبس، با سوئیت های سه تخته، چهار تخته و کلبه های چوبی دو تخته، فضایی مناسب را برای اسکان در این شهر ایجاد می کند. هتل بهمن و هتل آپارتمان امیر طبس از دیگر مواردی است که می توان برای اقامت به آنها مراجعه کرد. رزرو آنلاین هتل شیوه ای مناسب برای تهیه یک مکان عالی در مسافرت است.