1. آرامگاه دانیال نبی

همه ما شوش را با دانیال نبی به خاطر می آوریم. اگر سری به شوش بزنید مقبره دانیال نبی را با آن ظاهر متفاوت و چشم نوازش به راحتی خواهید یافت. گنبدی کاملا خوزستانی و چند طبقه که مثل یک مخروط سر به فلک کشیده است. گنبدی که اورچین نامیده می شود و طبق گفته کارشناسان دو پوسته است.

آرامگاهی که پیش رو می بینید در سال 1249 ه.ش ساخته شده است. البته قبل از این تاریخ نیز آرامگاهی بر روی مزار وجود داشته اما سیلی ویرانگر آن را به کلی تخریب می کند و شیخ جعفر شوشتری، ملاحسن معمار را مسئول ساختن آرامگاهی نو می کند. از درب ورودی که بگذرید حوضی زیبا در برابر چشمانتان ظاهر می شود. اینجا صحن اصلی است و دور تا دور آن نیز حجره هایی برای استراحت زائرین تعبیه شده است.

در انتهای صحن بنای اصلی زیارتگاه قرار گرفته است که نمای بیرونی آن با کاشی کاری بسیار زیبا و چشم نواز فیروزه ای و آبی آراسته شده است. دو مناره کاشی کاری شده بسیار زیبا نیز در دو طرف ورودی حرم تعبیه شده است که نام معمار بنا و تاریخ اتمام ساخت آن بر روی مناره‌ها درج شده است.

داخل حرم نیز به سبک اغلب زیارتگاه های ایرانی با هنر آیینه کاری و گچ بری آراسته شده است. ضریح دانیال نبی نیز در میانه بنا و زیر گنبد زیبا و آیینه کاری شده قرار گرفته است. آن سوی زیارتگاه هم صحنی دیگر قرار دارد که در مقایسه با صحن اصلی کوچکتر است. دانیال نبی یک از پیامبران آئین یهود است که نسبش به یعقوب نبی(ع) می رسد. حضرت علی(ع) فرموده است هر کس برادرم دانیال را زیارت کند، مرا زیارت کرده است.

• مسیر دسترسی: از طریق بلوار امام خمینی به میدان معلم بروید و سپس مسیرتان را به سمت میدان شهرداری ادامه دهید. در جاده ساحلی رودخانه شاوور، مسیرتان را در خیابان امام خمینی پیش بگیرید تا به این زیارتگاه برسید.
• آدرس آرامگاه دانیال نبی: خوزستان، شوش، خیابان امام خمینی
• لوکیشن آرامگاه دانیال نبی بر روی نقشه گوگل مپ

2. زیگورات چغازنبیل

شرق شناسان معتقدند زیگورات چغازنیبل که در 1250 سال پیش از میلاد مسیح توسط عیلامی ها ساخته شده است نخستین پرستشگاه ایرانی‌هاست. این بنا که در نزدیک شهر باستانی شوش قرار داشته توسط “اونتاش نپیریشا” پادشاه عیلامیان برای ستایش ایزد نگهبان سوزا یا همان شوش ساخته شده است.

بنای اولیه 5 طبقه بوده و تقریبا بالغ بر 50 متر ارتفاع داشته است. یورش آشوری ها و ویران کردن شوش سبب شده تا امروزه تنها نیمی از بنا در قالب دو طبقه و ارتفاعی بیست و اندی متری باقی بماند. احتمالا این معبد یا زیگورات عظیم در میانه شهر باستانی اونتاش قرار داشته که به کلی ویران شده است و تنها این معبد باقی مانده است. بنا یکسره از خشت و آجر ساخته شده است و دیواره آن را از محیط اطراف جدا می کرده است.

بر روی دیواره زیگورات کتیبه‌ای با خط میخی قرار دارد که یادگار پادشاه ویرانگر آشور است و داستان نابودی این معبد و شهر را بیان می کند. در اطراف این معبد یک ساعت خورشیدی قرار دارد که البته توسط باستان شناسان فرنگی بازسازی شده است و احتمالا چند نمونه اینچنینی در مجاورت سایر اضلاع معبد نیز وجود داشته است.

این بنای تاریخی به هنگام استخراج نفت توسط مهندسین به صورت کاملا اتفاقی کشف می‌شود و سال‌ها بعد کاوش‌های باستان شناسی در آن انجام می‌شود. در جریان این کاوش‌ها مجسمه‌هایی سفالین همچون مجسمه گاوهای نر، کتیبه‌ها و سنگ نگاره‌های مختلف، میخ‌های سفالین و … کشف شده است. چغازنبیل که قبل از کشف زیگورات به تپه ای که در زیر آن مدفون بوده اطلاق می شده، اصطلاحی کاملا لری است چرا که این منطقه قبلا محل استقرار اقوام لر بوده و به معنای تپه ای به شکل زنبیل وارونه است.

• مسیر دسترسی: ابتدا باید در مسیر بزرگراه شوش به اهواز قرار بگیرید و به سمت جنوب رانندگی کنید، در حوالی هفت تپه به سمت راست بپیچید. با عبور از روستای عین و شیخ صالح به این جاذبه دسترسی پیدا می‌کنید.
• آدرس زیگورات چغازنبیل: ۴۰ کیلومتری جنوب شهر شوش
• لوکیشن زیگورات چغازنبیل بر روی نقشه گوگل مپ

3. آپادانا

پس از به قدرت رسیدن هخامنشیان و پایه‌گذاری امپراطوری هخامنشی شوش به عنوان پایتخت زمستانه پادشاهان هخامنش انتخاب می‌شود. این پایتخت زمستانه حتما نیازمند کاخی درخور بوده است. مجموعه آپادانا یا آپادانه به مجموعه وسیعی از کاخ ها و بناها اشاره می‌شود که نام خود را از زیباترین کاخ مجموعه یعنی کاخ آپادانا گرفته است.

کاخ در زمان داریوش بزرگ و در فاصله سال های 521 تا 515 پیش از میلاد ساخته شده است. البته این مجموعه عظیم بر روی ویرانه‌های بناهای عیلامی ساخته می‌شود .مجموعه وسیع آپادانه بیش از 10 هزار متر مربع وسعت داشته و شامل بناهای متعددی همچون دروازه ورودی، تالار ورودی، حیاط های وسیع و با فواره‌ها و آب‌نماها، حرمسرا و کاخ اصلی بوده است.

کاخ مرکزی که بلندتر از سطح زمین بوده با راه پله‌هایی قابل دسترس بوده است. راه پله‌ها به سه ایوان ستون دار منتهی می‌شده است. با ورود به داخل کاخ تالاری به غایت زیبا با ستون های سنگی و تراش خورده که سرستون های آن به شگل سر گاو بوده، قرار داشته است.

در انتهای تالار، تخت پادشاه که یکسره از سنگ تراشیده شده، قرار می‌گرفته و از یکی از اضلاع تالار پادشاه به درون کاخ شخصی خود راه می‌یافته است. این کاخ شخصی تنها 110 اتاق داشته است. مجموعه آپادانه یک بار در زمان اردشیر اول دچار آتش سوزی شده و طبق کتیبه بدست آمده در زمان اردشیر دوم بازسازی می شود.

در کاوش های صورت گرفته علاوه بر سردیس های گاوی شکل تعدا بسیار زیادی آجر لعابدار با نقوش سرباز هخامنشی، شیر بالدار، نیلوفر مرداب و … به دست آمده است که اکنون در موزه نگهداری می‌شود. متاسفانه در جریان کاوش‌های باستان شناسی بسیاری از این کشفیات به طور غیر قانونی از ایران خارج شده و اکنون در موزه‌های خارج از کشور نگهداری می‌شود. این منطقه در طول سایر دوره‌های تاریخی بسیار مورد توجه بوده و آثار باستانی بسیاری از آن دوران بدست آمده است. کاخ آپادانه نیز همانند سایر کاخ ها با یورش سربازان اسکندر به کلی ویران می‌شود.

• مسیر دسترسی: با قرار گرفتن در مسیر جاده اندیمشک به شوش و بلوار امام خمینی، به سمت مدرس شرقی دور بزنید تا در کنار قلعه با شکوه شوش این جاذبه را پیدا کنید.
• آدرس آپادانا: شوش، بلوار امام خمینی، جنب قلعه شوش
• لوکیشن آپادانا بر روی نقشه گوگل مپ

4. هفت تپه

یکی از باارزش ترین محوطه‌های تاریخی ایران، محوطه باستانی هفت تپه است. این محوطه وسیع شامل چندین تپه باستانی است که به نظر می‌رسد بقایای شهر باستانی ایلامیان به نام کاپناک باشد. برخی باستان شناسان معتقدند این شهر بسیار قدیم‌تر از شهر باستانی شوش بوده است و تا قبل از انتخاب شوش به عنوان پایتخت، مهم‌ترین شهر عیلامیان بوده است.

به علت قرارگیری این محوطه در زمین‌های شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه این منطقه محل کشت و زرع این شرکت بوده و به صورت کاملا تصادفی به هنگام انجام عملیات کشاورزی کشف می‌شود. از سال 1344 کاوش‌ها آغاز می‌شود و با شروع جنگ تحمیلی این کاوش‌ها متوقف می‌شود. بر اساس کاوش‌های صورت گرفته شهر کاپناک در فاصله بین سال های 1500 تا 1300 پیش از میلاد وجود داشته است.

در کاوش های صورت گرفته آثار متنوعی همچون کتیبه پادشاه ایلام با نام تپتی آهار، مقبره و گور دسته جمعی با 23 جسد، مقبره و معبد تپتی آهار، یک تالار وسیع و بقایای دو کاخ به همراه چند حیاط وسیع بدست آمده است. به سبب اهمیت این منطقه باستانی موزه‌ای در نزدیکی آن احداث شده که به نمایش آثار مکشوفه از این تپه‌ها پرداخته است و موزه هفت تپه نامیده می‌شود.

• مسیر دسترسی: ابتدا باید در بزرگراه شوش به اهواز قرار بگیرید و پس از طی کردن مسافتی در حدود ۱۵ کیلومتر به سمت جاده هفت تپه در شرق بپیچید. در این جاده، حدود ۱۰ کیلومتر به مسیرتان ادامه دهید تا تابلوهای راهنمای این جاذبه، شما را به مقصد برسانند.
• آدرس هفت تپه: خوزستان، شوش، ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر
• لوکیشن هفت تپه بر روی نقشه گوگل مپ

5. آکروپل

یکی از تپه های باستانی بسیار ارزشمند شهر شوش تپه آکروپل است که دارای قدمت فراوانی است و آثار فراوانی از دوره عیلامی از آن بدست آمده است. کشف لوح حمورابی، لیوان سفالی منقش به بزکوهی و مجسمه نامیراستون و 20 و اندی لایه تاریخی مختلف از هزاره‌های پیش از میلاد تا روزگاران معاصر این تپه نشان از اهمیت بالای تاریخی آن دارد.

در سال 1897 میلادی هنگامی که یک گروه باستان شناس فرانسوی در این محوطه مشغول کاوش بودند تصمیم به ساخت استراحتگاهی برای خود گرفتند. قلعه شوش و یا آکروپل که در بلندترین نقطه شهر باستانی شوش قرار گرفته است، توسط معماران و کارگران دزفولی و با استفاده از سنگ‌ها و مصالح کاخ نزدیک آکروپل ساخته می‌شود!

• مسیر دسترسی: بعد از میدان معلم به سمت میدام امام خمینی در بلوار، رانندگی کنید تا به خیابان کاشانی در سمت راست خود برسید. در این خیابان بعد از حدود ۱۰۰ متر به قلعه شوش خواهید رسید.
• آدرس قلعه شوش(آکروپل): شوش، بلوار امام خمینی، ابتدای خیابان کاشانی
• لوکیشن قلعه شوش بر روی نقشه گوگل مپ

6. پارک ملی کرخه

پارک ملی کرخه که به طور کلی از سه بخش پارک ملی کرخه شمالی، پارک ملی کرخه جنوبی و منطقه حفاظت شده کرخه تشکیل شده در سال 1389 به عنوان پارک ملی معرفی شده است. این پارک ملی بخشی از رودخانه کرخه و همچنین جنگل‌های گز دو طرف رودخانه را شامل می‌شود که از نزدیکی روستای شیخ عزیز تا روستای الحائی ادامه دارد.

رودخانه کرخه مهم‌ترین پدیده طبیعی این پارک ملی است و هیچ دره و یا تپه‌ای در آن وجود ندارد. انواع پرندگان همانند اردک مرمری، اکراس آفریقایی، دراج، بلبل خرما و حیواناتی همانند گوزن زرد ایرانی، رودک عسل خوار، گرگ، گربه جنگلی، سیاه گوش و… در این زیستگاه زیبا زندگی می‌کنند.

• مسیر دسترسی: با قرار گرفتن در جاده شهید باقری به سمت شرق، به پل شهید باقری می‌ رسید که با عبور از آن، بعد از حدود ۱۰۰ متر به این جاذبه دسترسی پیدا می‌کنید.
• آدرس پارک ملی کرخه: ۵ کیلومتری شرق شهر شوش
• لوکیشن پارک ملی کرخه بر روی نقشه گوگل مپ

7. موزه شوش

موزه شوش یکی از مهم ترین موزه های باستان شناسی ایران است که در سال 1345 آغاز به کار کرده است. این موزه مهم شامل آثار کاوش شده از دوره های مختلف تاریخی است.

موزه شامل شش تالار اصلی و انواع مجسمه های خدایان باستان، سنگ نوشته‌های ایلامی، ظروف سفالی، آثار مکشوفه از چغازنبیل، کاخ آپادانا، حمیدیه و مسجد سلیمان در آن به نمایش گذاشته شده است.

• مسیر دسترسی: برای رسیدن به این جاذبه باید در میدان امام خمینی به سمت شمال در مسیر بلوار امام خمینی قرار بگیرید و بعد از حدود ۸۰۰ متر به سمت راست بپیچید تا این جاذبه را در کنار آرامگاه دانیال نبی پیدا کنید.
• آدرس موزه شوش: بلوار امام خمینی، روبروی دانیال نبی
• لوکیشن موزه شوش بر روی نقشه گوگل مپ

8. رودخانه کرخه

به سراغ سومین رود بلند ایران بعد از کارون و سفیدرود می‌رویم که از کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرد و با عبور از اندیمشک، در کنار شهر زیبای شوش راهی باختر می‌شود. رودخانه کرخه که از آن صحبت می‌کنیم، در ۴۰ کیلومتری شهر اهواز دوباره مسیر خود را عوض می‌کند و وارد کشور عراق می‌شود. جالب است بدانید که در حال حاضر بزرگترین سد ایران بر روی این رود قرار دارد.

رود کرخه از جاهای دیدنی در شوش است که در نهایت، بعد از روانه شدن به سمت عراق به تالاب هورالعظیم، در مرز ایران و عراق، ریخته می‌شود. رودخانه کرخه از مهم‌ترین منابع آبی ایران و استان خوزستان است که در کنار خود فرهنگ و تمدن عظیمی پدید آورده است.

پل رودخانه کرخه از آثار باستانی است که حتما نام آن را شنیده‌اید. معماری زیبا و دلنشین این پل که آن را از سنگ‌های تراشیده شده ساخته‌اند، جلوه باشکوه رود را دو برابر می‌کند. استراحت در کنار این رود لذت این سفر و تفریح را به گردشگران هدیه می‌دهد.

• مسیر دسترسی: از بلوار امام خمینی باید به سمت میدان زکات بیایید و از آنجا راهی بلوار عدالت شوید تا جاده شهید حسن باقری را ببینید. بعد از طی حدود ۳ کیلومتر در این جاده می‌توانید به تفریحگاه کرخه در کنار شهر شوش برسید.
• آدرس رود کرخه: ۵ کیلومتری شرق مرکز شهر شوش
• لوکیشن رود کرخه بر روی نقشه گوگل مپ

9. ایوان کرخه

ایوان کرخه از آثار تاریخی به جامانده در دوره ساسانی است که زمان ساخت آن به شاپور دوم برمی‌گردد. این بنا در غرب رود کرخه، به عنوان کامل‌ترین و بزرگترین شهر مدفن شده ساسانیان شناخته می‌شود. در حال حاضر تنها بخش کمی از این بنا باقی مانده که بنای بلند ۵۵ متری و سه اتاق در آن قابل تشخیص هستند.
گفته می‌شود در زمان شاپور دوم، شهر شوش تعداد زیادی پیروان مسیحی داشته که به همین دلیل مشکلاتی در بین ایران و امپراطوری روم به وجود آمده است. ایوان کرخه از آثار تاریخی و معماری مهم است که قرار بوده جانشین شوش باشد.

• مسیر دسترسی: برای حضور در ایوان کرخه باید حدود ۲۵ کیلومتر به سمت شمال شوش رانندگی کنید. در مسیرتان باید از قاسم مطشط و فتح المبین بگذرید تا بتوانید به این جاذبه برسید.
• آدرس ایوان کرخه شوش: ۲۶ کیلومتری شمال غرب شوش
• لوکیشن ایوان کرخه بر روی نقشه گوگل مپ

10. مقبره دعبل خزاعی

مقبره دعبل خزاعی یکی دیگر از جاهای دیدنی شوش خوزستان است که می‌توانید در دل این شهر آن را پیدا کنید. این مقبره به شاعر معروف شیعه تعلق داشته که در زمان حکومت ساسانیان مداحی اهل بیت را انجام می‌داده است. گفته می‌شود امام رضا در گذر از این شهر، پیراهن خود را به عنوان هدیه به ایشان تقدیم می‌کنند. این شاعر اهل بیت، مخالفان بسیاری داشته که همزمان با حکومت عباسیان تهدیدهایی بر روی او صورت می‌گرفته و در نهایت در شهر شوش، کشته و به خاک سپرده می‌شود.

• مسیر دسترسی، از طریق بلوار امام خمینی به خیابان اسفند در سمت شرق بروید تا وارد خیابان دانش ‌شوید و پس از آن با طی کردن مسیری کوتاه در خیابان عرفانی به این جاذبه خواهید رسید.
• آدرس مقبره دعبل خزاعی: شوش، خیابان شهید دانش
• لوکیشن مقبره دعبل خزاعی بر روی نقشه

11. بقعه شچاخ (قدمگاه امام حسن مجتبی)

قدمگاه امام حسن مجتبی و بقعه شچاخ، از اماکن مذهبی در شوشتر است که در ۱۲ کیلومتری مرکز شهر قرار دارد. بازدید از این جاذبه، از آنجایی که در کنار رودخانه و جنگل کرخه قرار گرفته، هم تفریح است و هم زیارت. جایی که اهالی شوش و شهرهای اطراف آن را برای روزهای تعطیل خود انتخاب می‌کنند.

• مسیر دسترسی: از مرکز شهر باید به سمت میدان شهرداری بیایید و پس از آن به سمت میدان زکات تغییر مسیر دهید. از میدان زکات مسیرتان را تا میدان خلیج فارس به سمت جنوب ادامه دهید؛ بعد از حدود ۱۰ دقیقه رانندگی به جاده قدمگاه حضرت امام حسن مجتبی خواهید رسید.
• آدرس قدمگاه حضرت امام حسن مجتبی: ۲۰ کیلومتری جنوب شهر شوش
• لوکیشن قدمگاه حضرت امام حسن مجتبی بر روی نقشه گوگل مپ

12. رودخانه شاوور

رودخانه شاوور با فاصله کوتاه از مرکز شهر یکی از جاهای دیدنی شوش به حساب می‌آید. این رودخانه طبق اسناد تاریخی، یکی از قدیمی‌ترین رودخانه‌های کشور شناخته می‌شود. رودخانه شهر را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می‌کند و در نهایت از شهر خارج می‌شود و راهی رودخانه دز می‌شود. آب آرام و زلال و چشم انداز خیره کننده در اطراف رودخانه، اینجا را به تفریحگاهی برای اهالی شهر و گردشگران تبدیل کرده است.

• مسیر دسترسی: با عبور از میدان شهرداری و ادامه مسیر به سمت جنوب و جاده ساحلی در شرق شوش می‌توانید به این رودخانه برسید.
• آدرس رودخانه شاوور: یک کیلومتری شرق مرکز شهر شوش
• لوکیشن رودخانه شاوور بر روی نقشه گوگل مپ

13. کاخ شاوور

کاخ شاوور که بسیاری آن را با نام کاخ اردشیر دوم می‌شناسند؛ یکی دیگر از شاهکارهای معماری و هنر در دوره هخامنشیان است که در سده چهارم پیش از میلاد ساخته شده. کاخ شاوور به عنوان یک مجموعه بزرگ از معماری شناخته می‌شود که پس از هزاران سال هنوز بقایایی از آن بر جا مانده تا قدرت و عظمت خود را به رخ بینندگان بکشد. بقایای این کاخ، در کنار آرامگاه دانیال نبی قرار دارد.

جالب است بدانید که این کاخ توسط کشاورزان محلی کشف شد. در معماری این کاخ از ۶۴ ستون به شکل ردیف‌های هشت‌تایی در تالاری بزرگ استفاده شده است. مصالح به کار رفته از جنس سنگ و خشت است که استحکام زیاد آن را نشان می‌دهد.

• مسیر دسترسی به کاخ شاوور: برای بازدید از کاخ باید به سمت شرق حرکت کنید تا در خیابان قیس بن مشطر بقایای این کاخ را پیدا کنید.
• آدرس کاخ شاوور شوش: میدان شهرداری خیابان قیس بن مشطر
• لوکیشن کاخ شاوور بر روی نقشه گوگل مپ

14. کاخ هدیش

کاخ هدیش یکی دیگر از دیدنی‌های تاریخی شهر باستانی شوش است. این کاخ از دو ایوان ستون‌دار در قسمت شمالی و جنوبی و ۴ اتاق متقارن تشکیل شده است. دور تا دور فضای مرکزی دیواره‌های داخلی آن را تقسیم می‌کردند. در کتیبه‌ای از خشایار شاه بر پایه ستونی کشف شده در این بنا، زمان ساخت آن را به دوران داریوش نسبت داده‌اند. خشایارشاه نام اینجا را هدیش به معنای کاخ و کوشک می‌گذارد.

کاخ هدیش در سال ۱۳۴۷ در حاشیه غربی رودخانه شاوور شوش کشف شد و بعد از طی کردن عملیات عمرانی، نقش‌های آن خودنمایی کردند و از دل خاک بیرون زدند.

• مسیر دسترسی: با عبور از بلوار امام خمینی و طی کردن حدود ۱۰ پیاده‌روی به سمت جنوب، می‌توانید این کاخ زیبا را پیدا کنید.
• آدرس کاخ هدیش شوش: بلوار امام خمینی
• لوکیشن کاخ هدیش بر روی نقشه گوگل مپ

معرفی شهر باستانی شوش

اگر سری به تاریخ بزنید سر از هفت هزار سال قبل در می‌آورید، از روزهایی که شوش محل زندگی آدم‌هایی بوده که پایه‌های تمدن‌های اولیه را پایه ریزی می‌کرده‌اند و دستی هم بر کشاورزی داشته‌اند. این را کاوش‌های باستان شناسی شوش می‌گویند؛ اما در هزاره چهارم قبل از میلاد شوش تبدیل به یکی از مهم‌ترین شهرهای جهان می‌شود. پایتختی برای عیلامی‌ها و شهری تمام عیار که هم پایتخت سیاسی بوده، هم فرهنگی و هم مذهبی.

با رونق فراوان و سرزمین‌های آبادی که حتی در کتب عهد عتیق نیز از آن نام برده می‌شود؛ اما روزگار همیشه خدا خوش نیست و با حمله آشوری‌ها شوش به تلی از خاک مبدل می‌شود. روزگار اما باز روی خوش به شوش نشان می‌دهد و با قدرت گرفتن هخامنشی‌ها و احداث راهی که شاهی نام داشت و پاسارگاد را به شوش متصل می‌کرد، شهر مثل ققنوس از زیر خاکستر بیرون می‌آید و نظر مساعد پادشاهان هخامنشی را جلب می کند تا بار دیگر تبدیل به شاه نشین پادشاهان ایرانی شود؛ البته در قالب پایتختی زمستانی.

اما بازهم این مغول ها هستند که با حمله ویران کننده خود شوش را از شهر رویاها به مخروبه‌ای سوت و کور بدل می‌کنند. زندگی اما همیشه خدا در شوش ادامه پیدا می‌کند. ساسانیان، اشکانیان و بعد هم با ظهور اسلام و سرکار آمدن حکومت‌ها و سلسله‌های مختلف قلعه‌های مستحکم، مساجد زیبا و حیرت انگیز، بازارهای پرونق در آن ساخته می‌شود و شوش در مدار زندگی باقی می‌ماند.

لایه لایه خاک، تاریخ را در شوش در بر می گیرد تا با پیدا شدن سر و کله باستان شناسان فرنگی بعضا سودجو بعد از گذشت هزاران سال لایه‌ها کنار می‌رود و شگفتی‌ها عیان می‌شود. شوش تبدیل به شهری با روایت‌های افسانه‌ای می‌شود که بیشتر شبیه یک موزه وسیع و روباز است.

شوش در مجاورت کرخه، دز و شاوور همیشه خدا سهمی از آبادان داشته و سر و شکلش را سبز سبز نگاه داشته است؛ البته اگر خشکسالی های چند سال اخیر امان بدهد شوش سبز باقی می‌ماند. در این مقاله به شوش آمدیم تا از میان جاذبه‌های متعدد شهر سری به چند جاذبه مطرح و محبوب این شهر جهانی بزنیم.

جاهای دیدنی شوش و دزفول

از شهر دزفول تا مقصد ما یعنی شهر شوش، تنها ۳۵ کیلومتر فاصله وجود دارد که با رانندگی در حدود نیم ساعت می‌توانید آن را طی کنید. اما در بین این مسیر و هر کدام از شهرها، جاذبه‌های بسیاری وجود دارد که بازدید از هر کدام می‌تواند لذت بخش باشد. در ادامه مهمترین جاهای دیدنی شوش و دزفول را معرفی می‌کنیم تا در برنامه سفر خود از آن استفاده کنید.

• سد دز
• دره کول خرسان
• دریاچه شهیون
• تفریحگاه علی کله
• دژ ممد علی خان بختیاری
• روستای پامنار
• آرامگاه یعقوب لیث صفاری
• چغازنبیل
• کاخ آپادانا
• قلعه و موزه شوش
• رودخانه کرخه
• کاخ شاوور
• آرامگاه دانیال نبی

جاهای دیدنی شوش و شوشتر

شوشتر نیز از شهرهای تاریخی و در واقع قدیمی‌ترین شهر استان خوزستان است که در جنوب غربی شهر شوش قرار دارد. فاصله این دو شهر تنها ۷۶ کیلومتر است که با طی زمانی در حدود یک ساعت می‌توان آن را طی کرد. شهر شوش را همه به سازه‌های آبی آسیاب‌ها و آبشارهای آن می‌شناسند اما در ادامه این بخش، لیستی از جاهای دیدنی شوش و شوشتر در اختیارتان قرار می‌دهیم تا در برنامه بازدید خود به آن‌ها سری بزنید.

• سازه‌های آبی شوشتر
• پل بند لشکر
• پل بند قیصر
• نهر داریون
• قلعه سلاسل
• خانه مستوفی
• برج کلاه فرنگی
• بند خاک
• کاروانسرای افضل
• کاخ آپادانا
• ایوان کرخه
• مقبره دعبل خزاعی
• قدمگاه امام حسن مجتبی
• پارک ملی کرخه
• تالاب بامدژ
• راه شاهی

کلام آخر

بدون شک هر کسی که به تاریخ و تمدن ایران علاقمند باشد، برای یک بار هم که شده راهی شهر باستانی شوش می‌شود. شهری که در دل خود قصه‌ها و رازهای بسیاری از دوران کهن ایران تا به امروز دارد؛ جایی که بار بزرگی از تمدن ایران را به دوش می‌کشد. در مقاله امروز به معرفی جاهای دیدنی شوش پرداخته‌ایم تا این شهر پر رمز و راز را بهتر بشناسید و راهنمای سفرتان باشد. اگر شما نیز تجربه بازدید از این شهر را داشته‌اید، دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

همچنین بخوانید:
جاهای دیدنی شوشتر
جاهای دیدنی دزفول

نوشته جاهای دیدنی شوش به همراه عکس، آدرس و لوکیشن اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

ایلام
فرانسویان در شوش به کاوش های خود ادامه می دادند که یک سری نوشته هایی به خط میخی و زبان سومری و ایلامی و اکدی یافتند و همین بیانگراین واقعیت شد که ایلام مجموعه ای از سرزمین های شیماشکی و شوشان و اوان و انشان بوده است . اولین بار که نام ایلام را در کتب تاریخی می بینیم در حدود اوایل هزاره سوم قبل میلاد است با پادشاهی فردی سومری به اسم ” اینمن برگزی ” .که متاسفانه در قرن هفتم قبل میلاد این تمدن به دست “آشوربانی پال ” که پادشاه آشور بوده است نابود می شود.

زیگورات چغازنبیل

ساکنان محلی به تپه‌های غیرطبیعی، «چغا» می‌گویند و زنبیل هم که به معنای سبد است و زیگورات هم به معنای معبد چند طبقه ای و پله ای شکل می باشد و به این دلیل که تا قبل از حفاری به شکل سبد وارونه بوده، به آن چغازنبیل می‌گفتند. چغازنبیل نیایشگاهی باستانی است که در قرن سیزده قبل از میلاد به وسیله پادشاه ایلام به نام “اونتاش نپيريشا” در شهر باستانی “دوراونتاش” در ایلام ساخته شد. در این نیایشگاه ایزد اینشوشیناک که نگهبان شوش بوده است را پرستش و ستایش می کردند. در تمدن ها باستانی برای ساخت نیایشگاه عمدتا از شیوه هرمی استفاده می کردند که از پله هایی از جنس آجر ساخته می شد و همینطور به سمت بالا پیش می رفت . به این بناها زیگورات می گفتند باور مردم آن زمان این بوده که از طریق طی کردن این پله ها می توانند به خدا نزدیکتر شوند. آنان عقیده داشتند این خدا از این مكان به آسمان می رود و سپس به زمین باز می گردد. دورتادور بنا سنگفرش است و در بعضی از سنگفرش ها آثار جای پای بچه دیده می شود. دلیل آن تاكنون مشخص نشده است. همه طبقات این سازه تو پر هستند و با خشت پر شده اند به جز طبقه اول و پنجم که تو خالی است. نمای بیرونی آجر است. برخی از تزئینات به کار رفته به شکل گل میخ است که به نوعی از زمره قدیمی ترین کاشی های جهان به شمار می رود . دور تا دور زیگورات، آجرهایی به خط میخی ایلامی به وجود دارد که نام سازنده بنا و هدف از ساخت آن را نشان می‌دهد و در ادامه به برخی از آنها می پردازیم .

در این محوطه تاریخی سه حصار که متحدالمرکز است که در مرکزشان یک “ذیقورات “قرار دارد . ذیقورات به معنای معبد مطبق می باشد و در فضای بیرون و میانی این سازه، خانه ها و کاخ ها قرار گرفته اند . جالب است بدانید که فاصله بین حصار درونی و بیرونی به محله مقدس معروف شده است و برای نیایش به درگاه خدایان مختلف در تظر گرفته شده است . بیشتر معابد در همین فضای بیرونی یافت شده اند . پایه ساخت معماری و بنای زیگورات چغازنبیل بر اساس تفکری مقدس بوده است و مهم‌ترین معبد شهر دوراونتاش، زیگوراتی است که در مرکز شهر می باشد. حصارهای تمام نشدنی در این سازه وجود دارد: یک سری معابد در شرق ذیقورات و یک تعداد معابد در غرب این بنا وجود دارند که توسط حصارهایی احاطه شده اند و درخارج از این حصارها باقی مانده خانه های شهری دیده می شود و سومین حصار هم دورتادور شهر قرار گرفته است .همچنین خارج از این حصارها کاخ های شاهی قرار داشته اند و در زیر این کاخ ها پنج مقبره یافت شده که به احتمال خیلی زیاد متعلق به خانواده شاهی بوده است .

بلندی آغازین آن سازه ۵۲ متر و ۵ طبقه بوده‌ است. اما الان 25 متر از آن و تنها ۲ طبقه و نیم باقی مانده‌ است. جنس سازه های چغازنبیل بیشتر از خشت می باشد و در کنار خشت هم از آجر برای محافظت از خشتی که ظاهرا سریعتراز آجر دچار فرسودگی و فرسایش می شوداستفاده می کردند .

البته پیش از نابودی کامل مناطق اطراف، نیایشگاه های دیگری هم در این شهر وجود داشته است : به نام های الهه آتش. مادر مادر خدا . خدای هوا و همسرش . خدای ایلام و همسرش. الله روزی دهندگان و گال و هیشمتیک و روهوراتیر و خدای سوگند و همینطور دو معبد ناشناخته دیگر. ملات قیر طبیعی، اندودهای گچی، آجرهای لعاب‌دار، گل میخ‌های سفالین و تزیینات شیشه‌ای بر زیبایی و شکوه این سازه بسی افزوده است .

کشف مجدد
برای سالیان طولانی این مجموعه زیر خاک مدفون بوده است گویی که در این مکان تنها یک تپه قرار دارد. در سال 1890 زمین شناسی نامی به اسم ژاک دمرگان پس از بررسی تحقیقاتش عنوان کرد در زمین های چغازنبیل معدن های نفت وجود دارد، سال ها بعد با یافتن نفت در آن منطقه به صحت گفته ایشان پی بردند و باستان شناس فرانسوی به نام “رومـن گـيرشمن” کاوش های زیادی در این منطقه انجام داد تا بالاخره در سال 1979 چغازنبیل با شماره 113 در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. زیرا با مقیاس های شش معیاری که یونسکو جهت ثبت یک اثر تاریخی دارد، چغازنبیل دارای دو معیار می باشد . این دو معیار اینها هستند : 1. نمونه ای ویژه و خاص از سازه های معماری یا منظره که نمایانگر برهه ای از سرگذشت انسان باشد 2. نمونه ای خاص و برجسته از زیستگاه سنتی انسانها که نماینده یک یا چند فرهنگ باشند . به خصوص که براثر تغییرات برگشت ناپذیر شده باشند.
و البته خاورشناسان، معتقدند چغازنبیل اولین ساختمان مذهبی ایران است. با آغاز فعاليت پايگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل در سال 1378 خورشيدي، گروه باستان‌شناسی ايـن پايگـاه به سرپرستي دكـتر “بهـزاد مفيـدي نصرآبادي” مطالعات جدید در خصوص این بنا را شروع کردند. معبد چغازنبیل بزرگترین اثر معماری بر جای مانده از تمدن عیلامی است که تا کنون شناخته شده است. همینطور در لغت نامه اماکن تاریخی در کتاب خاورمیانه نوشته “ترودی رینگ” جلد چهارم صفحه ۱۸۶ از این بنای تاریخی نام برده اند .

کتیبه آفرینش
در بخش تاریخی موزه ایران باستان کتیبه ای به چشم می خورد که به دستور شاه آن زمان ایلام و برای نگهبانی بر دروازه های وروردی زیگورات چغازنبیل قرار داده شده است. این کتیبه به شکل گاوی نر به ارتفاع 106 و بدن 108 سانتی متر است و جنس آن گل پخته ی لعابدار بر پشت گاو کتیبه ای به خط عیلامی نوشته شده :
من اونتاش گال ، آجرهای طلایی را حکاکی کردم. در اینجا این نیایشگاه را (که شاهان قدیم نکردند آنچه را من کردم ) برای خدایان گال و اینشوشیناک ساختم . باشد که این کارهای من هدیه‌ای باشد برای خدایان و این را از من بپذیرند و سایه محافظت کننده خود را برسر این مکان مقدس همچون یک نگهبان قرار دهند. همچنین من این هدیه را ساختم تا زندگی طولانی به دست آورم، همواره سالم باشم و سپس این بنا را به تبارم واگذارکنم. باشد این خدا، این هدیه را همچون یک اقتدار معنوی بپذیرد و در نهایت آثار باقی مانده در این معبد نشانگر مهارت و توانایی مردمان آن زمان دارد .

ویرانی داخلی و خارجی

شهر دوراونتاش در سال 640 قبل از میلاد و به وسیله پادشاه آشور به نام آشوربانی خراب شد. چغازنبیل بخش به‌ جا مانده از شهر دوراونتاش است.

از طرفی بعد از گذشت حدود ۵۰ سال از یافتن این سازه گرانبها به دلیل بی دفاع گذاشتن آن در برابر عوامل فرساینده طبیعی، آسیب‌های فراوانی به این بنای خشتی-گلی وارد شده و دچار فرسایش شدید شده است. استیکی از مورادی که در مورد زیگورات چغازنبیل وجود دارد این است که این بنای تاریخی پر اهمیت قبل از این که کاملا تکمیل شود توسط یکی از پادشاهان آن دوران به نام آشور بانیپال ویران می شود و در کتیبه ای که از این شخص پیدا شده است روی آن نوشته شده: من شکستم آجرهایی را که با سنگ لاجورد لعاب شده بود و تمام معابد ایلام را فروریختم. شوش تبدیل به یک خرابه شد . آواز این انسان ها و فریادهای شادیشان به دست من نابود شد .

جاذبه های گردشگری

1.رصد خانه در چغازنبیل
رصدخانه خورشیدی مجاور زیگورات چغازنبیل است . پایه مجسمه بودن این بنا وتقویمی بودن آن کنار هم باعث شده این سه بنا روی هم مجموعه واحدی را تشکیل دهند: یک رصدخانه خورشیدی یا تقویم آفتابی برای اندازه گیری گردش خورشید و به دنبال آن محاسبه سال و به وجود آمدن تقویم.
شکل عجیب طاق نماها با چند قوس زیبا و ردیف پشت سر که به ترتیب کوچکتر می شوند، هر چند در آغاز صرفا برای آفتاب سنجی از آن استفاده می شده ولی کمی بعد به عنوان طرحی تزئینی در دروازه های ورودی به کار گرفته شد .
آجرهایی که این آفتاب سنج ها از آنها ساخته اند شکل خاص هشت ضلعی دارند که روی شش ضلع بیرونی آنان با خط عیلامی نوشته شده است :
من اونتاش گال در اینجا بنای محترمی ( رصد خانه ) ساختم که سال‌ها و روزهای پادشاهی طولانی را به دست آورم. جالب است که در این طراحی، تغییر زاویه دید بین گوشه های آفتاب سنج با زاویه طلوع خورشید در ابتدای هر فصل برابر است. در واقع شیوه ساخت این آفتاب سنج به گونه ای بوده است که بتوان در زمان طلوع یا غروب خورشید با دیدن سایه هایی که ایجاد می شود آغاز یا میانه فصل ها را متوجه شد .
همینطور در اطراف این بنا دو سکوی مدور دیده می‌شود که نظرهای متفاوتی در مورد آن وجود دارد: بعضی ها می گویند سکوی قربانگاه است، برخی معتقدند ساعت خورشیدی است، عده ای هم آنها را محل پیشگویی و ستاره‌شناسی می دانند.

2.تصفیه خانه آب رودخانه

رود دز از نزدیکی چغازنبیل عبور می کند اما امکان استفاده از این رود برای این منطقه وجود ندارد چون سطح رودخانه 50 تا 60 متر زیر سطح دشت قرارداشته و کسی نمیتوانست از این آب استفاده کند . پس توسط اونتش-نپیریشه شاه ایلامی ها در آن زمان کانالی به طول 45 کیلومتر ساختند تا آب رود کرخه که هم سطح زمین چغازنبیل است پس از عبور از هفت تپه بتواند به آنجا بریزد اما به دلیل آلوده بودن آب رود کرخه مجبور شدند تصفیه خانه ای که بنا به گفته برخی تاریخدانان یکی از قدیمی ترین تصفیه خانه های ایران است را بسازند که آب رود کرخه بعد از عبور از این حوضچه های کوچک و بزرگ و همینطور بعد از گذر از تنبوشه ها و استفاده از قوانین فیثاغورثی آب را تصفیه و گل آن را جدا می کند. این تصفیه‌خانه از ظروف مرتبط ساخته شده و از این لحاظ قدیمی‌ترین تصفیه‌خانه دنیا محسوب می‌شود.

3.نور پردازی در شب چغازنبیل
در شب نورپردازی های دل انگیز و رویاگونه این قسمت از چغازنبیل و تماشای سنگ‌نگاره حک شده از زنی با دم ماهی که مارهایی در دستانش گرفته، می تواند انسان را میخکوب این ابهت و زیبایی کند . اینکه این زن چرا دم ماهی دارد شاید ما را به یاد افسانه پریان دریایی بیندازد و اینکه چرا مار در دستانش است را نمی دانم .
در شب هایی از این جنس که در مکانی جدید هستیم و حافظه چشمانمان تصاویر جدید را ذخیره می کند باید بگویم آسمان هم کم نمی گذارد و بر اندیشه و احساس ما ستاره می بارد تا راهی جز عاشق شدن در این دره تاریخی نداشته باشیم. عشق هایی که پس از ترک ما همانجا می مانند و قسمتی از روح باستانی آن سازه بی نظیر می گردند . آسمان پرستاره این حوالی هر گردشگری را به خیرگی مدام وامی دارد .

امکانات رفاهی
محوطه زیگورات بزرگ است و متاسفانه هیچ گونه سایبانی آنجا تعبیه نشده و امکانات رفاهی خاصی هم آنجا یافت نمی شود . لطفا آب معدنی همراه خود داشته باشید چون رستوران یا فروشگاهی آن نزدیکی ها نیست و به اجبار باید به شهر شوش یا شوشتر بروید. بهتر است برای رفت و آمد از خودروی کولر دار استفاده کنید ضمنا نزدیکترین پمپ بنزین در شوش قرار گرفته که فاصله اش تا زیگورات حدود 45 کیلومتر است اگر خواستید شب های بینظیر آنجا را ببینید می توانید با خود چادر مسافرتی ببرید البته بهتر است از نوع کف دار و پوشیده باشد که از گزند حشرات در امان بمانید.
می توانید از رزرو هتل های ایلام از جمله هتل دالاهو ایلام برای اقامت خود مطمئن شوید.

نوشته زیگورات چغازنبیل شوش اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته کاخ آپادانا در شوش اهواز اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.