بار عام کاخ های ایرانی
تالارهای بزرگ، تزئینات فاخر، ستون های بلند، ساختمان هایی مستحکم و معماری جذاب و نفس گیر ویژگی اغلب کاخ های جهان است. کاخ هایی که با ظاهر زیبا و معماری مسحورکننده-شان، نشان از قدرت حکومت ها و البته پادشاهان داشت. سکونت گاه هایی درخور پادشاهان که در گوشه وکنارشان رازهای بسیاری خفته است. کاخ ها شاهدان زنده تاریخ اند و شاهد صعود و افول پادشاهان بسیاری بوده اند. چه کسی می داند که این کاخ ها چند بار شاهد زمین خوردن پادشاهان، تنهایی، ترس و غرورشان بوده اند. بیایید سری به کاخ های ایران بزنیم.

در کشور کهن مان کاخ های بسیاری وجود دارد که نشان از قدرت و حکمرانی پادشاهان ایرانی داشته است. کاخ های قدیمی ایران، بیشتر به دایره المعارف تاریخ می مانند و شناسنامه روزگار خود هستند. برخی از این کاخ ها دیگر شکوه سابق را ندارند اما هر آنچه باقی مانده همچون گوهری است که می توان رازهای بسیاری را در آیینه این ویرانه های باستانی دید. با ما در سفر جذاب و تاریخی به زیباترین کاخ های ایران، همراه شوید. ما با رزرو هتل در تمام نقاط کشور اقامت خوبی را برایتان رقم خواهیم زد.

مرودشت، تخت جمشید
احداث کننده: داریوش اول
تاریخ احداث: 518 پیش از میلاد
آدرس: استان فارس، ده کیلومتری شهر مرودشت
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 8 الی 17:30
قیمت بلیط: 3000 تومان
نه شیراز نیاز به معرفی چندانی دارد و نه تخت جمشید. شیراز و ولایت فارس یکی از کهن ترین بخش های کشور مان است با انبوهی از جاذبه های تاریخی و البته طبیعتی زیبا. در میان تمام جاذبه های زیبای شیراز از مرکز استان فاصله گرفته راهی مرودشت می شویم. در چهل کیلومتری شیراز شهر مرودشت واقع شده است.

در ده کیلومتری شهر مرودشت یکی از قدیمی ترین بناهای باستانی ایران قرار دارد. تخت جمشید، پرسپولیس، صد ستون و چهل منار نام های دیگر یکی از باشکوه ترین پایتخت های نخستین تمدن ایرانی است. این پایتخت تشریفاتی حتما کاخی درخور هخامنشیان داشته است.

ساخت این کاخ باشکوه که امروزه ویرانه ای از آن برجای مانده در زمان حکومت داریوش اول آغاز شده و ساخت و گسترش آن تا پایان حکومت هخامنشیان نیز ادامه داشت. این کاخ برای برگزاری جشن های ملی، همانند نوروز، و مراسم تشریفاتی همانند پذیرفتن سفرا و نمایندگان کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می گرفته است.

این کاخ عظیم مجموعه ای متشکل از دروازه ملل، آپادانا، کاخ صددروازه، کاخ هدی، کاخ سه-دروازه، کاخ تچر، حرمسرا و خزانه و… بوده است. تاریخدانان معتقدند که اسکندر مقدونی در حمله به ایران تخت جمشید را به آتش کشید. اگرچه شکوه و جلال یک کاخ، دیگر در تخت جمشید به چشم نمی خورد، اما هنوز هم زیبایی های زیادی در ساخت و معماری آن شما را مسحور خود خواهد کرد.

پاسارگاد، کاخ های کوروش کبیر
احداث کننده: کوروش بزرگ
تاریخ احداث: 550 پیش از میلاد
آدرس: استان فارس، شهر پاسارگاد
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 8 الی 17:30
قیمت بلیط: 3000 تومان
باز هم سفری به دوران هخامنشی در استان فارس. این بار راهی شهر پاسارگاد شده و به سراغ یکی دیگر از سازه های باستانی ایران کهن می رویم. حالا در صد و سی کیلومتری شیراز به یک مجموعه ارزشمند تاریخی می رسیم، که گفته می شود به دستور کوروش بزرگ در نخستین پایتخت هخامنشی، یعنی پاسارگاد ساخته شده است.

در کاخ عام یک سنگ نوشته به زبان فارسی باستان، بابلی و ایلامی نوشته شده است که یکی از قدیمی ترین سنگ نوشته های میخی جهان است. در کاخ اختصاصی هم نقوش برجسته چندین ستون با تزئینات فراوان باقی مانده است. پاسارگاد یکی از گنجینه های تاریخی ماست که حتما باید از آن دیدن کنید.

شوش، آپادانا داریوش
احداث کننده: داریوش اول
تاریخ احداث: 521 پیش از میلاد
آدرس: استان خوزستان، شهر شوش
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 9 الی 17
قیمت بلیط: 3000 تومان
در ابتدا باید بدانید حکومت هخامنشیان چندین پایتخت داشته، که در این میان شوش پایتختی زمستانه بوده است. در زمان داریوش اول کاخی با بنایی شبیه تخت جمشید در شوش ساخته شد که آپادانا نام گرفت. از کاخ آپادانا سرستون ها و ستون های بسیاری کشف شد که در دوران نابسامان قاجار از کشور خارج و به موزه های فرانسه برده شد.

این کاخ هم بر اثر حمله اسکند ویران شد اما هنوز هم آثار و بقایای آن به جای مانده که برخی در موزه شوش نگهداری می شوند. آپادانا یا آپادانه نیز کاخ بار عام، حرمسرا، دروازه، کاخ پذیرایی و چندین حیاط داشته است. از این کاخ زیبا و منقش حالا نقش نیلوفر آبی و شیر بالدار به همراه نقش های سپاه جاویدان باقی مانده، که دیدنشان شما را به روزهای باشکوه آپادانه می برد. شوش در استان خوزستان یک شهر تاریخی و یکی از قدیمی ترین سکونت گاه های بشر بوده است که بازدید از آن برایتان جذاب خواهد بود.

فیروزآباد، کاخ اردشیر
احداث کننده: اردشیر بابکان، موسس سلسله ساسانی
تاریخ احداث: 224 میلادی
آدرس: استان فارس، شهر فیروزآباد، جاده شیراز به فیروزآباد
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 8 الی 18
قیمت بلیط: 3000 تومان
باز هم به استان فارس بازمی گردیم و این بار به روزهای نخست دوران ساسانی و روزهایی پایانی اشکانیان سفر می کنیم. اردشیر بابکان، نرم نرمک سلسله ساسانیان را بنیان نهاده و اکنون دستور ساخت یک کاخ زیبا را صادر کرده است. او زرتشت را آئین رسمی ایران اعلام کرده و حالا دنبال تثبیت حکومت خود است. کاخ بنا می شود با سه تالار باشکوه تو در تو و در کنارهم که تالار بار عام را تشکیل می دهند. این کاخ زیبا ایوان های شکوهمندی نیز دارد و کارهای اداری حکومت نیز در بخشی از آن صورت می گرفته است.

قسمتی دیگر از کاخ نیز برای اقامت پادشاه در نظر گرفته شده و جنبه مسکونی دارد. اکنون سال ها از آن روزگار می گذرد و یک بنای نصف و نیمه از آن همه شکوه برجای مانده است. هنوز هم بعد از گذشت هزار و هشتصد سال بخشی از دیواره ها و بناهای گنبدی آن دوران باقی مانده است. در کنار کاخ یکی از آتشکده های مهم زرتشتیان قرار دارد.

بیشاپور، کاخ شاپور
احداث کننده: شاپور اول
تاریخ احداث: 266 میلادی
آدرس: استان فارس، بیست و سه کیلومتری شهر کازرون، دره چوگان
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 8 الی 17:30
قیمت بلیط: 3000 تومان
هنوز هم در استان فارس هستیم و می بینید که حالا حالاها در این استان ماندگاریم. اگر به دنبال رزرو هتل در شیراز و یا هتل های ایران هستید حتما سری به ایران هتل آنلاین بزنید. این بار به شهر باستانی و تاریخی و کهن بیشاپور می رویم. بیشاپور یک شهر مهندسی شده بوده که در غرب شهرستان کازرون امروزی واقع است و هزار و هشتصد سال پیش توسط شاپور اول به عنوان پایتخت ساسانی برگزیده شد.

بیشاپور به دستور شاپور اول پادشاه ساسانی به یمن پیروزی بر والرین، امپراطور رم، ساخته شد. یک کاخ که معماری چهار ایوان آن شما را به یاد بناهای اسلامی می اندازد و باید بگویم که درست حدس زده اید، معماری چهار ایوانه از همین کاخ تاثیر گرفته است.

مجموعه پادشاهی شاپور شامل معبد آناهیتا، ایوان موزائیک، کاخ به والرین و تالار تشریفات شاپور است. نقش برجسته هایی مسحور کننده کاخ شما را حتما مجذوب خود خواهد کرد.

کلات، کلات نادری
احداث کننده: نادر شاه افشار
تاریخ احداث: 1151 هجری قمری
آدرس: استان خراسان رضوی، شهر کلات نادری
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 8 الی 17
قیمت بلیط: 2000 تومان

سفرمان را به سوی خراسان رضوی و شهر کلات ادامه می دهیم. حتما شما هم در مورد نادر شاه افشار شنیده اید. پادشاهی که زیاد عادت به یک جا بودن را نداشته و تا هندوستان پیش رفته است. پادشاهی قدرتمند که دشمنان را عقب راند و البته غنایم زیادی را هم با خود به کشور آورد. نادر شاه، موسس سلسله افشاریه، پایتخت نشین نبوده اما خوب حکومت که بدون تاج و تخت و کاخ بالاخره یک چیزهایی کم دارد. کاخ خورشید یا کاخ نادری عمارتی در میان یک باغ زیباست که شکل و شمایلش در همان نگاه اول عجیب و غریب است. یک کاخ سه طبقه با یک گنبد نامعمول استوانه ای شکل، با نشانه هایی از معماری هندی که سرداب های بزرگی داشته تا غنایم و ثروت افسانه ای پادشاه را در خود جای دهد. دوازده اتاق گچ بری و نقاشی شده در داخل کاخ قرار دارد. شاید شکل و شمایل نامتعارف این کاح نشان گر روحیات خاص خود نادرشاه افشار باشد.

قزوین، چهلستون
احداث کننده: شاه تهماسب اول
تاریخ احداث: اواسط سده نهم هجری
آدرس: استان قزوین، شهر قزوین، سبزه میدان سابق یا میدان آزادی فعلی
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 9 الی 18
قیمت بلیط: 2000 تومان
قزوین روزگاری پایتخت شکوهمند صفوی بوده و آثار و ابنیه تاریخی بسیاری را در خود جای داده است. یکی از این بناهای تاریخی کاخ زیبای چهلستون است. این کاخ به دستور شاه تهماسب اول در میانه یک باغ زیبا ساخته شد. کاخ که در زمان قاجار مرمت شده است و در زمان پهلوی به عنوان فرمانداری به کار رفته است کمی آسیب دیده اما هنوز هم پابرجاست و به عنوان موزه خوشنویسی مورد استفاده قرار می گیرد. کاخی دو طبقه که عمارت کلاه فرنگی نیز نامیده می شود. در طبقه اول یک حوض سنگی در مرکز بنا قرار گرفته است. تهویه مطبوع بنا با مهندسی آن روزهای معماران ایرانی در کنار مقرنس های زیبا و ارسی های مشبک رنگی زیبا این بنا را دلپذیر ساخته است.

اصفهان، چهلستون
احداث کننده: شاه عباس اول
تاریخ احداث: پایان ساخت 1057 هجری قمری
آدرس: استان اصفهان، شهر اصفهان، میدان امام حسین، خیابان استانداری
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 9 الی 17:30
قیمت بلیط: 3000 تومان
زمانی که پایتخت صفوی از قزوین به اصفهان انتقال یافت، شاهان صفوی تغییرات زیادی در شهر اعمال کرده و آن را توسعه دادند. بنای اولیه چهلستون اصفهان را شاه عباس اول بنا نهاد اما شاه عباس دوم آن را وسعت بخشیده و تبدیل به یک کاخ زیبا و تمام عیار کرد. کاخ متشکل از تالار بیست ستون، تالار آینه، ایوان ها و دو اتاق بزرگ در کنار یک حوض بزرگ روبروی تالار که زیبایی وصف ناپذیری به بنا داه است. این کاخ پر از نقاشی هایی روی دیوارهاست که در زیبایی بی نظیر است. سقف شکوهمند تالار بیست ستون یکی از شاهکارهایی است که نمونه اش را با این کیفیت در هیچ بنای دیگر مشاهده نخواهید کرد. شیرهای سنگی چهارگانه در کنار طلاکاری های ناب این کاخ بسیار دیدنی است.

اصفهان، کاخ هشت بهشت
احداث کننده: شاه سلیمان صفوی
تاریخ احداث: 1080 هجری قمری
آدرس: استان اصفهان، شهر اصفهان، خیابان باغ گلدسته
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 9 الی 18:30
قیمت بلیط: 2500 تومان
حالا که در دوران صفوی هستیم، سری به یکی دیگر از کاخ های زیبای صفوی می زنیم. هشت بهشت کاخی که به دستور شاه سلیمان صفوی ساخته شده، بنایی دوطبقه در میان یک باغ است. مقرنس ها، گچ بری ها و نقاشی های زیبا از تزئینات شکوهمند این بنا است. این بنا پر از اتاق ها، ایوان ها، دالان ها و غلام گردش هاست که به طرز هوشمندانه ای به هم مرتبط هستند. کاخ در دوران قاجار صدمات فراوانی دیده اما هنوز هم رنگ و بوی صفوی خود را حفظ کرده است.

تهران، کاخ گلستان
احداث کننده: شاه عباس صفوی
تاریخ احداث: 988 هجری قمری
آدرس: تهران، خیابان پانزده خرداد، میدان ارک
مسیر دسترسی:

ساعات بازدید: 9 الی 17
قیمت بلیط: 2500 تومان
عروس کاخ های تهرانی، کاخ گلستان است. پی ریز بنای اولیه کاخ البته نه به صورت امروزی اما به صورت کلی در زمان شاه عباس صفوی آغاز شده اما در زمان کریم خان زند شکل و شمایلی امروزی اش را گرفت. در زمان آقا محمدخان قاجار از آنجا که محل تاجگذاری و پی ریزی حکومت قاجار بوده مورد توجه قرار گرفته و با تزئینات فاخری آراسته شده است. کاخ گلستان در طی حکومت قاجارها یا تغییرات فراوانی به خود دیده و یا شاهد رخدادهای تاریخی مهمی بوده است. اگر قدمی در کاخ بزنید، حتما نشانه هایی از معماری اروپایی را در آن خواهید دید. کاخ بناهای بسیاری در خود جای داده که از مشهورترین شان شمس العماره، تالار سلام، تالار آیین، کاخ ابیض و … است. کاخ پر از اشیا قدیمی و تاریخی است که بیشتر آن ها هدایایی است که برای پادشاهان قاجار از سوی حکومت های دیگر همانند ملکه ویکتوریا، تزارروس و بناپارت فرستاده می شده است. تالار سلام که برای مراسم استقبال استفاده می شده است، یکی از مشهورترین قسمت های کاخ است.

گاهی اوقات به‌اندازه‌ای غرق زندگی مدرن شده‌ایم که از زیبایی‌های پیرامون خود غافل می‌شویم. هرروز که در میان پیاده‌روهای شهر قدم برمی‌داریم شاهد تغییر در چهره شهری هستیم با ساختمان‌های سر به فلک کشیده که نوع معماری‌اش آدم را مبهوت خود می‌کند. در میان این‌همه زیبایی رنگارنگ، هستند ساختمان‌هایی که بی‌ادعا بار تاریخ را به دوش می‌کشند و قلب خود را جایگاه امن وقایع تاریخ کرده‌اند.

1. کاخ صاحبقرانیه
کاخ صاحبقرانیه در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار و به دستور او در دوطبقه در سال 1229 ساخته شد. کاخ صاحبقرانیه یا کاخ نیاوران دارای بخش‌های مختلفی مانند شاه‌نشین، حمام، 50 خانه، تالار آینه و حرم‌سرا است که بعد از صاحب قران شدن (در آن زمان هر 30 سال معادل یک قرن بوده است) ناصرالدین‌شاه، کاخ نیاوران به کاخ صاحبقرانیه تغییر نام داده شد.

حوض‌خانه کاخ صاحبقرانیه که در طبقه زیرین واقع‌شده است ورودی حرم‌سرای ناصرالدین‌شاه به شمار می‌رفته که در کنار کاخ، این حرم‌سرا 40 اتاق داشته است که بعدها با برکناری حکومت قاجار توسط دودمان پهلوی، این ساختمان نیز تخریب شد. حوض‌خانه کاخ نیز توسط رضاشاه به محل برگزاری جشن‌های دودمان پهلوی تغییر داده شد.

2. کاخ صاحبقرانیه کجاست
به استان تهران که سفر می‌کنید به میدان شهید باهنر بروید. برای حرکت به سمت میدان شهید باهنر برای شما چند مسیر وجود دارد:
1- اگر از سمت تجریش به خیابان شهید باهنر بروید در انتها به میدان باهنر خواهید رسید.
2- اگر از سمت میدان نوبنیاد به خیابان پاسداران بروید در انتها به میدان شهید باهنر خواهید رسید.
3- اگر از سمت کاشانک به خیابان پور ابتهاج بروید درنهایت به میدان شهید باهنر خواهید رسید.
4- اگر از سمت دارآباد به خیابان پور ابتهاج بروید درنهایت به میدان شهید باهنر خواهید رسید.
در دهکده زیبا و خوش آب‌وهوای نیاوران، کاخ صاحبقرانیه با آغوش باز پذیرایی شما بازدیدکنندگان عزیز است.

3. کاخ صاحبقرانیه ساعت بازدید
ساعت کار مجموعه فرهنگی و تاریخی نیاوران در ماه‌های اولیه سال از 9 الی 19 است. شما می‌توانید بعد از رزرو هتل های تهران جهت بازدید از کاخ صاحبقرانیه به گیشه‌های فروش بلیت از ساعت 9 الی 18 مراجعه کنید. اگر در 6 ماهه دوم سال قصد بازدید از کاخ‌موزه رادارید می‌توانید از ساعت 8 الی 17 به مکان موردنظر مراجعه کنید و فراموش نکنید که کاخ‌موزه نیاوران در روزهایی که در تقویم رسمی کشور تعطیل اعلام‌شده است تعطیل است.

1-3. بهای بلیت
مدیریت مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران برای کارمندان سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری و همچنین راهنمایان تور گردشگری که دارای کارت مختص خود باشند هزینه‌ای دریافت نمی‌کند و کاملاً به‌صورت رایگان خدمات‌رسانی می‌کند اما برای دانشجویان، دانش آموزان، بسیجیان و سایر که به‌صورت گروهی به بازدید از کاخ‌موزه صاحبقرانیه بپردازند هزینه بلیت را به‌صورت نیم‌بها محاسبه می‌کند اما باید توجه داشته باشید که در صورتی قصد شما بازدید گروهی است باید حتماً از قبل با واحد روابط عمومی مجموعه هماهنگی لازم را انجام دهید در غیر این صورت به دلیل حجم بالای بازدیدکنندگان اجازه بازدید به شما داده نخواهد شد.

4. کاخ صاحبقرانیه معماری

5. از کاخ صاحبقرانیه کجا بریم؟
در همسایگی کاخ صاحبقرانیه کوشک احمدشاهی قرار دارد که نوع معماری بیرونی و درونی آن واقعاً حیرت‌آور است سعی کنید در بازدید از کاخ صاحبقرانیه به بازدید از کوشک احمدشاهی که خوابگاه ییلاقی احمدشاه بوده است بروید و از بودن در نیاوران تجربه‌ها کسب کنید و خاطره‌ها بسازید.

از دیگر آثار دیدنی که می‌توان در پیرامون کاخ صاحبقرانیه و در محله دارآباد، خیابان ابتهاج از آن بازدید کرد، کاخ مظفری است. کاخ مظفری تنها بنای از دوران قاجاریه است که دارای سقف بیضی‌شکل است. گچ‌بری و آیینه‌کاری‌های بسیار زیبای به‌کاررفته در کاخ مظفری نگاه هر بیننده‌ای را به خود متمایل می‌سازد و لذت بودن در پایتخت ایران را برای آن‌ها چند برابر می‌کند.
بهترین ساعت بازدید از کاخ مظفری بعد از پایان ساعت کار اداری ارگان های دولتی است و فراموش نکنید که برای بازدید از این کاخ بسیار زیبا باید از قبل با روابط عمومی بیمارستان مسیح دانشوری هماهنگی لازم را انجام دهید.

از فضای تاریخی کاخ‌موزه‌ها که خارج شویم، قدم زدن در میان بازارها یا مراکز خرید جذابیت سفر را افزون می‌کند و موجب تنوع در سفر می‌شود. مرکز خرید تندیس از مراکز عمده و نزدیک به کاخ‌موزه صاحبقرانی‌ است که در میدان تجریش واقع‌شده است. در پاساژ تندیس شما می‌توانید انواع مختلف البسه را برای هر سنی و هر تیپ شخصیتی ببینید و باقیمتی معقول خریداری کنید.

تاریخ را از هر طرف که بخوانید حتما سر از ایران درمی آورید. از روزهای باشکوهی در هزاران سال پیش که ایرانی ها فتح یونان را جشن می گرفتند تا همین حوالی. تاریخ کشورمان نه تنها برای ما که برای بسیاری از انسان های کره زمین جذاب بوده و هست. آنقدر جذاب که اگر سری به برترین موزه ها و کلکسیون ها در هر گوشه از دنیا بزنید یک تکه از تاریخمان را پیدا خواهید کرد که حالا سبب تفاخر کشورهایی است که اصلا معلوم نیست چگونه داشته های تاریخی مان را به تاراج برده اند! باور کنید اگر همین تکه های باقی مانده را هم سفت نچسبیم معلوم نیست چند سال بعد سر از کدام موزه در کدام شهر درست آن سوی آب ها دربیاورند. حالا که قرار است تاریخ و ریشه هایمان را سفت بچسبیم عازم شهری می شویم که ریشه هایش به قبل از تاریخ می رسد. یک تکه مهم از تاریخ کشورمان در شهری قرارگرفته که این روزها تازه هوای بهار به سرش زده است و داریوش اول از سلسله شکوهمند هخامنشی کاخ باشکوهش را آن جا برپا کرده است. کاخ اما تکه تکه شده و هر تکه اش در گوشه ای از دنیا آرام گرفته است. نرم نرمک تکه ها را کنار هم می گذاریم تا در پیچ وخم تاریخ به کاخ باشکوه آپادانا در شوش برسیم.

کاخی به شکوه هخامنشی
راستش را بخواهید اگر در کار شوش کند و کاو کنید، سر از نه هزار سال پیش از میلاد مسیح درمی آورید و نشانه هایی از حیاط انسان ها. اما از هزاره چهارم قبل از میلاد دیگر شوش یکی از مهم ترین و نخستین اجتماعات شهر نشین در میان تمدن هاست که شغل بیشتر ساکنینش کشاورزی است. عیلامی ها، هخامنشی ها، اشکانی ها… می بینید روزهای اول تاریخ گویی اینجا در قلب شوش سر تا باستانی رقم خورده اند. از اشکانی ها گرفته تا دوران ظهور اسلام هم می توانید تاریخ را با لذت تمام در شوش دنبال کنید. شوش اما در دوران هخامنشیان شکوهی باورنکردنی داشته و مقصد نماینده های سایر کشورها و امپراطوری ها، اقامتگاه پادشاهان و محل لشکرکشی نیروهای بسیاری بوده است. شوش اما نزدیکترین مکان به مرزهای بابلیان هم بود، ولی باشکوه ترین روزهای شوش زمانی از راه رسید که داریوش یکم در یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران توقف کرد. بر روی خرابه های عیلامی ها ایستاد و فرمانی باشکوه صادر کرد.

یونانی ها، آشوری ها، بابلی ها، عیلامی ها، مادی ها، مصری ها، ساردی ها و خیلی های دیگر از نژادها و کشورهای مختلف اینجا تحت حکومت و سیطره امپراطوری بزرگ ایران به فرمانروایی داریوش اول مشغول به کار هستند. اینجا غوغایی برپاست. در پهنه یک دشت وسیع و پهناور سکویی خشتی با مساحتی 12 هکتاری ساخته اند که 15 متری ارتفاع دارد و قرار است بر روی این سکوی خشتی و خارق العاده که حاصل نبوغ بابلی هاست، یک کاخ زیبا و حیرت انگیز آنچنان که شایسته شاهان هخامنشی است، ساخته شود.
زیورهایی از تمام نقاط دور و نزدیک از فیروزه خوارزم گرفته تا طلاهای سرزمین سارد به اینجا آورده شده اند تا کاخی درخور و زیبا شکل بگیرد. داریوش ایستاده و با غرور می گوید: در شوش فرمان باشکوهی صادر شده و کار باشکوهی انجام شد، اهورامزدا من، پدرم ویشتاسپ و کشورم را محفوظ بدارد.

راستش را بخواهید الان در حوالی سال 515 تا 521 میلادی است و داریوش اول فرمانروای ایران بزرگ است که در کاخ زیبای خودش در شوش حکومت می کند. کاخی در خور با مساحتی عظیم که شکوهش از همان دروازه ورودی و در ادامه از حرمسرا، شش حیاط وسیع و زیبا، کاخ های پذیرایی و تالار بار عام اش پیداست. کاخ را کاخ داریوش هم می نامند چرا که به دستور داریوش اول ساخته شده است. در دو طرف دروازه دو پیکره عظیم از داریوش قرار گرفته که در مصر ساخته شده و به شوش منتقل شده اند. بر روی مجسمه ها اما کتیبه هایی نصب شده که به خط میخی و زبان های مختلف به ستایش اهورا مزدا از زبان داریوش پرداخته است.

بعد از ستایش اهورامزدا و قدردانی، پادشاه به معرفی خود پرداخته است؛ “من داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورها، شاه در این سرزمین، پسر ویشتاسپ هخامنش ام، اهورامزدا مرا شاه کرد”. معرفی پادشاه و اصالتش که به پایان می رسد، پادشاه توضیحی درباره ساخت این کاخ باشکوه و تمام نژادهایی که در ساخت آن همکاری کرده اند و کارهایی که برای شکوه و عظمت کاخ صورت گرفته را توضیح می دهد. خواندن کتیبه را که به اتمام برسانید دروازه ها گشوده می شود و شما خودتان را در یک تالار وسیع با ستون های مرمرین و افراشته می بینید.

انتهای مسیر رو به حیاط سنگ فرشی است که چشمتان را خیره می کند. دور تا دور حیاط و دیوارها را آجرهایی رنگی و سرامیک هایی فراگرفته اند که با نقش و نگارهای گاه برجسته شان شما را انگشت به دهان می کنند. نقش و نگار ارتشی جاوید، شیرهایی بالدار، گل نیلوفر اما بیشتر از همه چشمتان را می گیرد. به هر کجا که دلتان می خواهد سرک بکشید اما درست در میانه این بنای عظیم سکویی قرار دارد که از باقی قسمت ها بلندتر است و صد البته مجلل تر. پله هایی از سه سو شما را به این تالار که آپادانا یا آپادانه نامیده می شود می رسانند.

روی بدنه پله ها اما تصاویری حجاری شده بر روی سنگ ها را می بینید که صحنه پیشکشی نمایندگان ملل مختلف به پادشاهان خوشنام هخامنشی را به رختان می کشد. مردهای کماندار و اسب ها هم از حاضران این تصویر زیبا و ظریف هستند. از پله ها که بالا می روید ،در همان نگاه اول سه ضلع شرقی، غربی و شمالی این تالار زیبا با دو ردیف ستون شش تایی بلند بالا در ایوان های شکوهمند، حیرت زده تان می کند.

دروازه ها گشوده می شود و قدم در داخل تالار مرکزی می گذارید و شکوه و بزرگی این تالار نفس را در سینه تان حبس می کند. ستون هایی بلند بالا و حجاری شده که در یک انتهای مربع شکلشان نام پادشاه حک شده و در انتهای ارتفاع 21 متری شان سردیس های گاوی دوتایی قرار دارند که بسیار شکوهمند هستند. تالار آنقدر وسیع است که به راحتی 10.000 نفر را درخود جا می دهد.

اینجا بخش اصلی کاخ آپادانا است و تالاری با 36 ستون، که پادشاه بسیاری از میهمانانش را به حضور می پذیرد و همین اواخر نماینده های یونانیان را اینجا ملاقات کرده است. انتهای تالار اما دو دروازه بزرگ با درهای چوبی قرار گرفته که رو به کاخ مسکونی پادشاه گشوده می شود. کاخ که تچر نامیده می شود 110 اتاق، انبار، خزانه و راهرو دارد و در انتها نیز حیاط های باشکوهی قرار گرفته است که مجسمه های عظیم چند تنی که اغلب نشان از معماری هخامنشی داد به چشم می خورد. گاوهایی عظیم الجثه که سر خم کرده و آرام آنجا ایستاده اند. باورش کمی سخت است که این بنا تنها با آجر، خشت و سنگ برپا شده است. کاخ بی نهایت باشکوه و بزرگ است آنقدر باشوه که سر از تورات درمی آورد و هرودت تاریخ نویس یونانی از شوش و کاخ بی نهایت باشکوهش صحبت می کند و در ساخت تخت جمشید تالاری با نام آپادانا ساخته می شود به همین شکل و شمایل اما کمی کوچکتر!

در کاخ که قدم بگذارید سال ها اما از پی هم گذشته و حالا اردشیر اول به حکومت رسیده است گرچه تخت جمشید پایتخت حکومت است اما علاوه بر تخت جمشید، شوش نیز یکی از پایتخت های محبوب و مهم پادشاهان هخامنشی است که حتما در روزهایی که هوا در شوش هنوز گرم و آزاردهنده نشده است اوقات خود را در کاخ آپادانا شوش سپری می کنند. آپادانا اما دچار آتش سوزی مهیبی شده و آسیب فراوانی دیده است. زمان می گذرد و اردشیر دوم بر مسند حکومت تکیه می زند و به یاد عهد قدیم تصمیم بر بازگرداندن شکوه آپادانا می گیرد و آن را بازسازی می کند. بعد از اتمام بازسازی پادشاه چهار کتیبه از جنس طلا و نقره تدارک می بیند که بر پای چهار ستون الحاق می شوند. بر روی این کتیبه ها اما یک متن به چندین زبان مختلف نگاشته شده است. بعد از ستایش اهورامزدا و معرفی پادشاه و نسبش و اشاره به آتش گرفتن کاخ در زمان اردشیر اول، پادشاه این گونه ادامه می دهد: ” به خواست اهورامزدا و ناهید و میترا، این کاخ را من دوباره ساختم. اهورامزدا و ناهید و میترا مرا از هر بلایی بپایند و هر آنچه من ساختم فرو نپاشد و آسیب نبیند”.

زمان اما همیشه بدین منوال نمی گذرد با سقوط هخامنشی ها و یا افول قدرتشان شوش و کاخ زیبایش گاه رو به فراموشی می روند و به گمان برخی باستان شناسان حمله ویرانگر اسکندر مقدونی و لشکریان و سربازانش تیر خلاص کاخ آپادانا و آغاز ویرانی هایش بود و آن همه شکوه و عظمت به یکباره به تاراج رفت. هزاران سال از آن روزها می گذرد و برخی سیاحان و جهانگردان از بقایای یک کاخ عظیم در شوش سخن می گویند که هنوز شکل و شمایلش قابل تشخیص است. سال ها می گذرد و کاخ تقریبا در زیر خاک مدفون می شود. جهانگردی یهودی که آوازه شوش را در تورات شنیده بود با کنجکاوی تمام کاخ را می یابد آن هم در حوالی سال1171 میلادی.

در سال 1852 میلادی اما یک انگلیسی به صورت اصولی برای اولین بار دست به کاوش و حفاری در محدوده کاخ می زند و طرح هایی را هم از بنای کلی کاخ با تصورات خودش ترسیم می کند. این گروه گرچه به دلیل اختلافی که با محلی ها پیدا می کند مجبور به ترک فوری شوش می شوند اما همین اکتشافات سبب می شود تا توجه افراد بسیاری به سمت شوش و گنج های مدفون و باستانی اش جلب شود.

در سال 1881 میلادی، یک مهندس فرانسوی به نام دیولافوا به همراه همسرش عازم ایران می شوند و حفاری های خود را آغاز می کنند. در سال 1884 میلادی و همزمان با حکومت ناصرالدین شاه قاجار و به بهانه بازسازی مقبره دانیال نبی در شوش اما به صورت جدی تر کاوش های فراوانی را انجام می دهند و اتفاق اشیا و آثار بسیار باارزشی را کشف می کنند. کشف یک مجسمه عظیم چند تنی به شکل گاو داستانی دارد که از زبان خود آقای دیولافوا شنیدنی است. او زمانی که می بیند نمی تواند مجسمه را با خودببرد با پتک به جان مجسمه افتاده سر آن را جدا می کند و با خود به فرانسه می برد. این مجسمه هنوز هم در شوش قرار دارد، البته بدون سر!

مرد فرانسوی اما رسم امانتداری را به جا نمی آورد و بسیاری از مکشوفه ها به پاریس می برد و البته مدال افتخار نیز دریافت می کند! اما طمع فرانسوی ها پایان نمی یابد و سر و کله یک باستان شناس دیگر پیدا می شود. او هم به شیوه هموطن قبلی اش صدمات جبران ناپذیری را به بنا وارد می کند. آقای دمورگان اما یک قلعه خشتی را در 1902 در منطقه شوش می سازد و البته در ساختنش از سنگ های کاخ نیز استفاده میکند!

داستان اما به همین جا ختم نمی شود. پای متفقین که به ایران می رسد هربلایی که دلشان بخواهد بر سر این یادگار تاریخی می آورند، آن هم با دینامیت! اما بعد از جنگ هم سر و کله باستان شناسان پیدا می شود و این بار هرچه کشف می کنند مستقیم به موزه لوور پاریس ارسال می شود. مجسمه داریوش، آجرهای لعابدار، سرستون ها و هرچه که فکرش را بکنید کشف می کنند و با خود می برند.

حالا که قدم در محوطه تاریخی کاخ آپادانا شوش در کنار قلعه بزرگ خشتی شوش می گذارید، یک ویرانه روبروی شماست که هنوز هم تک سنگ های کاخ در آن به چشم می خورند. خوب که در محوطه قدم بزنید، آثار حفاری ها را خواهید دید. حفاری هایی که گاه خاک ها کنار زدند تا به عیلامی ها نیز برسند. هنوز هم سرستون ها و ستون ها در محوطه باستان شناسی کاخ آپادانا به چشم می خورند و برخی حجاری ها هم کاملا سالم باقی مانده است.

اما اگر دلتان بخواهد یک دل سیر کاخ آپادانا را ببینید باید یک سر تا موزه لوور پاریس بروید و گنجینه هایمان را آنجا پیدا کنید. از شیرهای بالدار گرفته تا کتیبه های آپادانا و مجسمه داریوش بزرگ! خوشبختانه برخی مکشوفه های کاخ آپادانا در موزه شهر شوش نگهداری می شوند و هنوز به تاراج نرفته اند. تماشای این آثار و اشیا کشف شده حتما شما را حیرت زده خواهد کرد و در سفری شیرین به هزاران سال پیش خواهد برد.

چندی پیش اما خبر آتش سوزی در محوطه کاخ آپادانا همه را حیرت زده کرد، که چرا با وجود تمام دستبردها و تاراج ها هنوز هم قدر داشته هایمان را نمی دانیم و با سهل انگاری داشته هایمان را به باد می دهیم.

راه رفتن در محوطه کاخ آپادانا در شوشی که پر از تاریخ و فراز و نشیب است چه ایرانی باشید چه غیر ایرانی حالتان را خوب خواهد کرد، چرا که روزهای نخست تاریخ و سرنوشت بشری از همین جا رقم خورده اند. اگر قصد بازدید از کاخ آپادانای شوش را داشتید هر روز از ساعت 9 الی 19 میتوانید به نزدیکی قلعه خشتی بروید. البته در نیمه دوم سال که روزها کوتاه تراست بازدید تا ساعت 17 امکان پذیر است.

خوزستان با طبیعت زیبا، مردمان خونگرم و فرهنگ اصیل و تاریخ غنی خود همیشه خدا یک مقصد ایده آل است. اگر قصد سفر به این استان و رزرو هتل در اهواز را داشتید، برای دیدن هتل های اهواز و یا هر شهر دیگری در خوزستان، حتما سری به ایران هتل بزنید.

آدرس: اصفهان، میدان نقش جهان، روبروی مسجد شیخ لطف الله
ساعات بازدید: 9 الی 17

نام گذاری کاخ عالی قاپو

همه چیز از زمانی آغاز می شود که شاه عباس کبیر، پادشاه مقتدر صفویه، اصفهان را به قزوین برای پایتختی مناسب تر می بیند و بساط انتقال پایتخت حکومت قدرتمندش را به اصفهان فراهم می کند. کاخ ها و درباری درخور در اصفهان ساخته می شود و دور تا دور میدان نقش جهان بازار، مساجد و مدرسه ساخته شد. بدین ترتیب پایتختی قدرتمند و وسیع شکل می گیرد که بنابر اعتراف جهانگردان آن روزها آنقدر بزرگ و مجهز بود که کمتر پایتختی در جهان به گرد پایش می رسید؛ اما این دربار و کاخ پادشاهی نیازمند یک ورودی شکوهمند بود که شایسته دم و دستگاه صفوی باشد، آن هم در روزهایی که عثمانی ها رقیب و دشمنی قدرتمند برای ایرانی ها بودند و کاخ ها و عمارت های بسیار باشکوهی داشتند. عالی قاپو در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبه‌روی مسجد شاهی شیخ لطف الله درست همان چیزی بود که شاه عباس مد نظر داشت.

در وجه تسمیه عالی قاپو دو نظریه مشهور وجود دارد. اول اینکه شاه عباس کبیر به سبب ارادتی که به امام اول شیعیان داشته است دری نقره ای را پیشکش حرم شریف کرده و درب سابق را برای تبرک دستگاه حکومتش به اصفهان منتقل نموده ودر محل ورودی کاخ ها در میدان نقش جهان نصب می کند. در این نظریه عالی قاپو در واقع همان ترکیب علی و قاپو (قاپو در زبان ترکی به معنای در است) است که اشاره به در علی دارد. اما در نظریه دوم عالی به معنای بلند و رفیع و قاپو به معنای در است و این ترکیب معنای درگاه بلند را می رساند که برگرفته از ورودی های باشکوه دربار عثمانی است که به هنگام ورود به دربار پادشاهی باید با حالت تعظیم و کمی خمیده وارد کاخ های سلطنتی شوید؛ این کار نشانگر اقتدار، شکوه و کرنش در برابر این دستگاه حکومتی است.

مراحل ساخت کاخ عالی قاپو

اگر نگاهی به سابقه تاریخی و زمان ساخت این عمارت باستانی بیاندازید بنابر نظر برخی مورخین سر از دوران تیموریان در می آورید که بنایی یک طبقه و ساده در محل فعلی عمارت قرار داشته است. شاه عباس کبیر در این طبقه تغیرات چشمگیری را ایجاد کرده و پایه عالی قاپو را بنا می کند؛ یک بنای دو طبقه با ارتفاعی 13 متری که بیشتر به یک مستطیل شباهت داشته است. پس از آنکه پایتخت دوران پیشرفت و گسترش را می گذارد و میدان نقش جهان مهم تر و پررنگ تر می شود حتما ورودی عمارت شاهی نیز باید باشکوه تر و شکلی درخور پیدا کند؛ بنابراین عمارت گسترش می یابد و چند طبقه دیگر به بنا افزوده می شود و ورودی کاخ عالی قاپو تبدیل به عمارتی 5 طبقه می شود. یک ایوان نیز به بنا افزوده می گردد که دید مناسبی را رو به میدان نقش جهان فراهم می کند. طاق نماهای دو طرف ورودی کمی به داخل میدان کشیده می شوند و شکل کلی عمارت تغییر می کند. حالا کاخ عالی قاپو محل پذیرایی از برخی میهمانان و گاهی اوقات جلوس پادشاه است. پله های مارپیچ شما را از طبقه همکف به پشت بام بنا می رسانند و بین طبقات جابه‌جا می کنند.

زمان می گذرد و بازهم یک طبقه دیگر به بنا اضافه می شود که بسیار متفاوت تر از سایر طبقات عمارت است و در بین مردم به تالار موسیقی شهرت می یابد؛ اما تغییر کاربری میدان نقش جهان و برگزاری مراسم رژه سربازان و یا مسابقات چوگان سبب می شود تا ایوانی بزرگ با چشم اندازی مناسب در کاخ ساخته شود که نسبت به بناهای اطراف عمارت بیرون زدگی قابل توجهی داشت. ایوانی با ستون های متعدد چوبی که نمای عمارت را دچار تغییرات اساسی کرد. یک راه پله زیبا و آراسته نیز به یکباره شما را از طبقه همکف به این ایوان می رساند که بسیار جالب توجه است. بعد از آنکه همه چیز در زیبایی و کارایی به غایت رسیده بود یک سیستم آبرسان و فواره ای با حوضی مسی در میانه میدان، ظرافت و هنر را در عمارت فاخر عالی قاپو به اوج می رساند. چیزی که در انتها حاصل می شود، کاخی شکوهمند با ارتفاع 48 متر است که یک سر و گردن از تمام بناهای پایتخت صفوی بلندتر می باشد. از عجایب عمارت عالی قاپو همین بس که از نمای روبه‌رو در میدان نقش جهان بنایی دو طبقه، از پشت عمارتی پنج طبقه و از طرفین بنایی چهار طبقه به نظر می رسد، حال آنکه این کاخ زیبا شش طبقه است.

گرچه آغاز و پایان ساخت عمارت هنوز مبهم است اما آنطور که باستان شناسان و کارشناسان امر اذعان دارند، بنا در ربع اول قرن یازدهم هجری قمری و در زمان شاه عباس اول ساخته شده و تا زمان سلطنت سلطان حسین صفوی، آخرین پادشاه سلسله صفویه، همواره مورد گسترش و مرمت بوده و ساخت و پرداخت آن نزدیک به یک قرن زمان برده است. با افول سلسله صفویه روزگار خوش کاخ عالی قاپو نیز به پایان می رود و در دوره قاجاریه به سبب سکونت حاکم وقت اصفهان در آن، نقاش ها و تزئینات بنا آسیب می بیند و در برخی نقاط یک پوشش گچی بر روی دیوارها نقش می بندد. با این وجود هنوز هم زیبایی ها و تزئینات فاخر عمارت عالی قاپو کاملا پابرجا بوده و هر بیننده ای را مسحور خود می کند. در سال 1006 ه.ق شاه عباس صفوی با برگزاری جشن نوروز در این عمارت زیبا رسما عالی قاپو را افتتاح می کند.

تزیینات و معماری کاخ عالی قاپو اصفهان

طبقه اول

سردر ورودی در طبقه اول بنا قرار دارد. سردری از جنس سنگ سماق که محل احترام بسیاری بوده است به طوری یکی از جهانگردان عصر صفویه در خاطرات خود چنین بیان می کند که خود پادشاه نیز به هنگام عبور از آن همیشه پیاده عبور می کرده و هیچ کس حق نداشته پایش را بدون اجازه در آن بگذارد؛ همچنین این سردر محل تحصن و حاجت گرفتن نیز بوده است. حدیث شریف “انا مدینه العلم و علی بابها” نیز با کاشی کاری ظریف زینت بخش ورودی عمارت است. ورودی، طاقی بلند بالا دارد که در اصطلاح معماری جناغی نامیده می شود. با عبور از سردر دو اتاق در دو طرف بنا به چشم می خورند. آنطور که از ظواهر امر پیدا است یکی از اتاق ها متعلق به رئیس دیوانخانه و محل رسیدگی به شکایات و دیگری متعلق به قاپوچی باشی دربار بوده است. این طبقه با گچ بری های خاص آراسته شده که کشته بری نامیده می شوند؛ گچ بری های ظریف با نقوش اسلیمی و طرح گل و بلبل. اگر در یک گوشه از این طبقه بایستید و چیزی را نجوا گونه زمزمه کنید، یک نفر دیگر در گوشه مقابل صدای شما را تمام و کمال دریافت خواهد کرد؛ بنابراین آنطور که به نظر می رسد در این طبقه همه چیز باید تحت نظر می بوده حتی نجواها.

طبقه دوم

راه پله های پیچ درپیچ و ساده در دو طرف عمارت شما را به طبقه دوم می رسانند. طبقه ای با پنج اتاق که تو در تو هستند و البته سقفی به غایت زیبا که درست به نقش و نگار فرش های ایرانی می ماند آن هم با طرح هایی کاملا ظریف. چهار فیل گوش در این طبقه به چشم می خورد که نمایانگر چهار فصل سال هستند و با طرح پرندگان، درختان و گیاهان طبیعت را به زیبایی تمام به تصویر می کشد. این طبقه محل اقامت خدمتکاران و نگهبانان بوده و راهرو ساده و پیچ درپیچ ورودی این طبقه نیز موید این امر است.

طبقه سوم

تصویرسازی های این طبقه شاید کار دست رضا عباسی هنرمند مشهور و پرآوازه دوران صفوی باشد. طرح گیاهان، پرندگان و حیوانات با رنگ آمیزی های خاص، جای جای دیوارها به چشم می خورد و شما را به دنیایی دیگر می برد. هیچ نقطه ای از این طبقه عاری از طرح و نقش نیست. شگفتی این طبقه احداث دو نیم طبقه بر بلندای تالار است که طبقات چهارم و پنجم را پدید آورده است.

طبقه چهارم و پنجم

شش اتاق تشکیل دهنده این طبقه هستند که با دو راهرو به یکدیگر راه می یابند. تالار از این طبقه به خوبی و با تمام جزئیات پیدا است. طبقه پنجم نیز محل استراحت پادشاه و زنان حرمسرا بوده است که با انواع نقاشی های ظریف و چشم نواز آراسته شده است. این دو طبقه از نمای شمالی و جنوبی عمارت قابل رویت نیستند.

طبقه ششم

شگفت انگیز ترین طبقه این کاخ استثنایی طبقه ششم آن است؛ طبقه ای با 14 اتاق و البته تزئیناتی استثنایی که چشم هر بیننده ای را میخکوب خود خواهد کرد. اگر سرتان را بلند کنید و نگاهتان را به سقف بدوزید گچ بری هایی را خواهید دید که به اصطلاح تنگ بری نامیده می شوند. گچ بری هایی به شکل ظروف و صراحی که بسیار شگفت انگیز هستند. این طبقه حبس الصوت، سفره خانه و چینی خانه نیز نامیده می شده است. تنگ بری علاوه بر زینت دادن این طبقه، نوعی سبک معماری است که سبب سبک شدن کلی طبقه ششم شده است؛ البته استفاده از این اشکال سبب گیر انداختن صدای های منعکس شده و ارائه یک صوت بی نقص نیز می شود. یک نظریه دیگر بر این عقیده استوار است که نوای موسیقی این طبقه شما را به دنیایی معنوی و فرامادی سوق می دهد و این اشکال نمایانگر دنیای معنوی هستند. طبقه ششم دو برجک نیز دارد که برجک شاهی نامیده می شوند. 117 پله مسیری است که از شما را از طبقه همکف به پشت بام عمارت می رساند.

ایوان عالی قاپو

کلام پایانی

معرفی شهر ایلام

کاخ فلاحتی ایلام

کلام پایانی

موقعیت مکانی کاخ سروستان

 

 

معماری این کاخ باشکوه

گذری بر تاریخچه مطالعات باستان شناسان درباره کاخ سروستان

دسترسی به کاخ سروستان شیراز

جاذبه های دیدنی اطراف کاخ سروستان