گبوله، صبحانه ی سنتی شهرستان کازرون
گبوله در واقع صبحانه ی سنتی شهرستان کازرون است، که علاوه بر سایر ترکیبات در آن از گل های یک گیاه دارویی با نام بابونه استفاده می شود. بابونه گیاهی است که در فصل بهار می روید. ترکیبات این صبحانه ی سنتی شامل آرد جو یا گندم، گل خشک شده ی بابونه، زرد چوبه به مقدار دلخواه، شکر ( بر طبق ذائقه)، آب و روغن ( حدود 1 یا 2 قاشق غذاخوری ) می باشد. برای تهیه ی گبوله ابتدا آرد را کمی حرارت داده تا تقریبا طلایی شود. بعد از خنک شدن آرد، آب را به آن افزوده تا حل گردد. سپس گل بابونه و زرد چوبه را به آن اضافه می نمایند. آنگاه که مخلوطی از آن به دست آمد، آن مخلوط را روی حرارت ملایم قرار می دهند.
این مخلوط می بایست به طور مرتب به هم زده شود تا دچار چسبندگی نشود. بعد از گرم شدن مخلوط مورد نظر، روغن و شکر را به آن می افزایند و مرتب به هم می زنند. آنگاه که مخلوط کمی سفت شد و قوام یافت، از روی اجاق برداشته می شود. در این زمان گبوله آماده سرو می باشد. قابل ذکر است که گبوله به صورت گرم یا سرد، سرو می گردد و بر طبق ذائقه ی افراد به آن شکر می افزایند. و بنا بر ذائقه برخی، ممکن است شکر از ترکیبات گبوله حذف گردد. همچنین می توان عنوان نمود که استفاده از آرد گندم یا جو در پخت گبوله به جهت فیبر نسبتا بالای آن می باشد. قابل ذکر است که بعضا در گبوله از خلال بادام، گردو و یا پودر کاکائو نیز استفاده می گردد. گبوله به جهت طبخ و طعم بی نظیری که دارد، امروزه بر شمار گردشگران شهر کازرون افزوده است. به طوری که این غذا، از غذاهای پر طرفدار گردشگران به شمار می آید. گبوله را می توانید در بسیاری از رستوران های سنتی این شهر میل نمایید.

شهر بیشاپور

ارگ سلطنتی که شامل آثار شاخصی مانند معبد آناهیتا، تالار تشریفات شاپور، ایوان موزاییک و کاخ به والرین می باشد. معماری معبد آناهیتا در این مجموعه بسیار دیدنی و بی نظیر است، این معبد با توجه به قداست و اهمیتی که آب برای آریایی ها و زرتشتیان داشت ساخته شد و علاوه برکاربردهایی که در زمینه ی آب رسانی داشت یک نیایشگاه نیز به شمار می رفت. بخش دیگر آن شامل منطقه ی عامه نشین، خانه های مسکونی، گرمابه، کاروانسرا و بازار است. علاوه بر بیشاپور آثار قلعه دختر و قلعه پسر، نقوش تنگه چوگان و غار شاهپور از دیگر آثار ساسانیان در این منطقه می باشند.

دریاچه ی پریشان
این دریاچه که در 12 کیلومتری جنوب شرقی کازرون قرار گرفته است زیباترین و بزرگترین دریاچه ی آب شیرین کشور می باشد. این دریاچه نام های مختلفی مانند مور، شور، یون، کازرون و پریشم داشته است و آب آن از صدها چشمه ی کوچک و بزرگ و بارش های سالیانه تامین شده و در اردیبهشت ماه بزرگترین مساحت را پیدا می کند. این دریاچه ی زیبا جز مناطق حفاظت شده است و دور تا دور آن را کوه های بلندی فرا گرفته اند. این دریاچه زیستگاه گونه های متنوع و نایابی از پرندگان بومی و مهاجر است و ماهی هایی نظیر زردک، سرخه، پرک و مار ماهی در آن زندگی می کنند.
آدرس: استان فارس، 12 کیلومتری جنوب شرقی کازرون

روستای دوان
روستای دوان در جنوب غربی استان فارس و در دامنه ی کوهی از رشته کوه های زاگرس به نام دوان قرار گرفته است، دوان روستایی است با آب و هوای مطبوع و دلنشین و سبک معماری آن به صورت پلکانی بوده و به همین دلیل ماسوله ی استان فارس نام گرفته است. روستای دوان دارای اصالت تاریخی و فرهنگی و زیبایی های بی نظیری است که آن را شاخص کرده است. گویش خاص دوانی و وجود آثار تاریخی و کتیبه هایی به خط کوفی و قلعه ی دختر نشانگر اصالت تاریخی و کهن این شهرزیبا و باستانی است.
آدرس: استان فارس، 12 کیلومتری شمال شرقی کازرون، روستای دوان

امامزاده حسین
در شمال شهر تاریخی بیشاپور و در 25 کیلومتری جاده ی کازرون به شیراز، در کنار روستای سید حسین یکی از معروف ترین امامزاده های شهر کازرون به نام امامزاده حسین قرار گرفته است. امام زاده حسین از نوادگان امام زین العابدین است و به دلیل قرار گرفتن در یک منطقه ی سرسبز که باغ مرکبات زیبایی آن را دو چندان کرده و چشمه ای به نام سراب اردشیر که از نزدیکی آن می گذرد، یکی از جاذبه های محبوب گردشگری شهر کازرون شده است.
آدرس: استان فارس، کازرون، 25 کیلومتری شمال کازرون

سرو کلانی
در 28 کیلومتری شمال شرقی کازرون روستایی به نام کلانی قرار دارد، در این روستا درخت سرو سر به فلک کشیده و کهنسالی وجود دارد که بعد از سرو ابرکوه یزد، شناخته شده ترین و کهنسال ترین سرو کشور است، قدمت این سرو به 500 سال می رسد.
آدرس: استان فارس، کازرون، 28 کیلومتری شمال شرقی کازرون

غار شاپور
غار شاپور در انتهای تنگه چوگان در ارتفاع 800 متری از سطح زمین قرار دارد، دهانه ی این غار در حدود 30 متر است و مجسمه ی شاپور در دهانه ی آن قرار گرفته است. قدمت مجسمه ی شاپور در حدود 1700 سال است و تنها مجسمه ی باقیمانده از دوران باستان است که در حدود 7 متر ارتفاع دارد. مجسمه ی شاپور به حالت ایستاده قرار دارد و دو دست آن شکسته شده است.
آدرس: استان فارس، 12 کیلومتری جاده ی کازرون- شیراز

گردشگاه میان کتل
این منطقه ی حفاظت شده و گردشگاه در جنوب باختری دشت ارژن و در میان جنگل های بند قرار گرفته است. گردشگاه میان کتل با فضای کوهستانی و پوشش انبوه جنگلی، ویژگی های بی همتایی دارد. بخش شمالی این منطقه ی حفاظت شده به جنگل های بلوط زیبایی منتهی می شود و زیستگاه گوزن زرد ایرانی است، و از بخش جنوبی آن چشم انداز زیبای جنگل برم دیده می شود. ارتفاعات دره ی میان کتل در زمستان پوشیده از برف می شود و منظره ی بدیعی را به وجود می آورد که قابل وصف نیست. این منطقه در همه ی فصول سال زیبایی های خاص خود را دارد و جاذبه های گردشگری بی نظیری دارد که چشم از دیدن آن ها سیر نمی شود.

تنگه جیز
تنگه زیبا و سحرانگیز جیز، دره ای است دیدنی و جالب توجه که در فاصله ی چهار کیلومتری شهر خشت و 64 کیلومتری شهر کازرون قرار گرفته است. تنگه جیز به دلیل وجود یک چشمه ی بسیار زیبا و آثار به جا مانده از دوران ساسانی و اسلامی مانند قلعه ی دختر، حوضچه های سنگی و جوی آبی که از جنس ساروج است، اهمیت خاصی نزد گردشگران دارد واز تفرجگاه های پرطرفدار این منطقه است.
آدرس: استان فارس، 4 کیلومتری شهر خشت، 64 کیلومتری شهر کازرون

آتشکده کازرون
آتشکده ی کازرون یکی از پنج آتشکده ی ساخته شده توسط مهر نرسی است. بنای آن از سنگ و گچ و به سبک چهار طاقی گنبد دار و به شکلی ساخته شده که از هر چهار طرف به داخل آن راه ورودی هست. این آتشکده در اصل تالار مربعی شکلی بوده که در هر وجه آن طاقی بیضی شکلی قرار داشته است. در حال حاضر گنبد، دو طاقی و پایه های این آتشکده از بین رفته اند. این اثر در سال 1318 به ثبت ملی رسیده است.

دشت برم
دشت برم یا دشت شقایق ها از جاذبه های گردشگری شهر کازرون است. این منطقه بهشتی، زیبا و دیدنی است و یکی از متراکم ترین جنگل های بلوط زاگرس را در خود جای داده است. این دشت در فصل بهار و مخصوصا در اردیبهشت ماه مملو از گل های شقایق می شود و در زمستان، زمانی که کوه های زاگرس پوشیده از برف می شوند، منظره ی بی نظیری را به وجود می آورد که بی همتاست. پوشش گیاهی و جانوری خاص منطقه بسیار قابل توجه و باارزش است و گونه های جنگلی دیگر آن بادام کوهی، کیالک و ارژن هستند و از آن جایی که نقش مهمی در تلطیف و تعدیل هوای مناطق جنوبی دارند، منطقه ی حفاظت شده و زیست کره به شمار می روند.
آدرس: استان فارس، کازرون، 30 کیلومتری شرق کازرون در مسیر کازرون به شیراز

نرگس زار کازرون
نرگس زار کازرون با مساحتی در حدود 70 هکتار، یکی از بزرگترین دشت های نرگس کشوراست. مهم ترین دشت های پوشیده از نرگس، در دو منطقه ی جره و بلبک قرار دارند و در حال حاضر به یکی از زیباترین جاذبه های گردشگری در ماه های بهمن و اسفند تبدیل شده اند. بوته های نرگس این دشت وسیع در بهمن به گل می نشیند و منظره های چشم نواز و رایحه ی بهشتی گل نرگس را به گردشگران هدیه می دهد.
آدرس: استان فارس، کازرون، روستای جره

چشمه دادین
یکی از مناطق زیبا و بکر کازرون است و طبیعت منحصر به فرد دارد که برای گردشگران بسیار جذاب است.
آدرس: استان فارس، 50 کیلومتری جنوب شهر کازرون، در مجاورت روستای دادین

آبشار حکیم باشی
آبشار حکیم باشی اّبشاری فصلی است که در روستایی به همین نام واقع شده و ارتفاع آن به 25 متر می رسد. حرکت سیل آسا و شدت جریان آبشار حوضچه های زیبایی در پایین آبشار به وجود می آورد که بسیار دیدنی است. آب این آبشار از بارندگی های فصلی و منطقه ی ماهور تامین می شود و جریان آن از آبان ماه تا اردیبهشت ادامه پیدا می کند.
آدرس: استان فارس، کازرون

بقعه ی علامه دوانی
این بقعه متعلق به جلال الدین دوانی دانشمند و مفسر قرآن کریم است و در روستای دوان و در شمال غربی کازرون قرار گرفته است. قدمت آن مربوط به سده دهم هجری قمری است و شیوه ی ساخت این بنا متاثر از چهارطاقی های دوره ی ساسانی است، اما بر اساس شواهد تاریخی این بنا در دوران ساسانی کاربردهای دیگری داشته است.
آدرس: استان فارس، شمال غربی کازرون، روستای دوان

چنانچه مشتاقید این دهکده توریستی را از نزدیک ببینید و با جاذبه های آن و خصوصیاتش اشنا شوید می توانید شب را در شهر کازرون بمانید. شهر کازرون واقع در استان فارس در فاصله تقریبی 140 کیلومتری از شیراز (پایتخت استان) دارای جاهای دیدنی فراوانی از جمله طبیعت زیبا، چشمه سارها و رودخانه ها، باغ ها و … است. برای اقامت در کازرون تنها کافی است به یک سامانه رزرو هتل آنلاین مراجعه کنید و هتل مورد نظر خود را برای هر چند شب که می خواهید رزرو کنید و با خیال راحت بار سفر ببندید. پیشنهاد ما برای شما سایت ایران هتل آنلاین است؛ یک سامانه ی قابل اعتماد در زمینه ی رزرو آنلاین هتل که از سابقه درخشانی در این زمینه برخوردار است. از طریق این سامانه می توانید تمام اطلاعات لازم در مورد هتل های موجود در هر یک از شهر های ایران از جمله هتل های کازرون را مطالعه و کاملا آگاهانه اقدام به رزرو کنید. از جمله این هتل ها می توان به هتل بیشاپور کازرون اشاره کرد. هتلی که تنها دو ستاره طلایی دارد اما ویژگی های کلیدی آن همگی متوسط رو به بالاست. از جمله اینکه اتاق هایی تمیز و پاکیزه دارد، از امکانات خوب و غذاهای خوشمزه و با کیفیتی برخوردار است، عملکرد کارکنانش تا حد زیادی قابل قبول است، از موقعیت دسترسی بسیار مناسبی بهره مند است و در حالت کلی می تواند آرامش و اسایش مسافران را به خوبی فراهم کند. آدرس دقیق این هتل شهر کازرون – خیابان بهجت العلما – نبش میدان ارشاد است و تلفن تماس آن 021476233 می باشد. هتل دو ستاره ی بیشاپور کازرون واقع در استان فارس با زیر بنای 7000 متر مربع در سال 1388یعنی حدود نه سال پیش به بهره برداری رسید. این هتل در سه طبقه شامل 90 باب اتاق اقامتی آماده ی پذیرایی از مهمانان کازرون است. خبر خوب در مورد اقامت در این هتل اینکه هزینه اقامت کودکان زیر 8 سال در صورت عدم استفاده از سرویس کاملا رایگان است. برای مشاهده ی سایر شرایط و امکانات این هتل به صفحه آن در سایت ایران هتل آنلاین مراجعه کنید.

معرفی کلی
دهکده ی دوان یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران است. اولین سوالی که در مورد این روستا به ذهن می رسد اینکه دهکده توریستی دوان کجاست؟ این دهکده در جنوب غرب استان فارس، در حدود 10 کیلومتری شمال شرق کازرون، پشت غار شاپور واقع شده و از آنجا که در دامنه ی کوهی از رشته کوه های زاگرس به نام «کوه دوان» قرار دارد به نام دوان خوانده می شود. این روستا جزء شهرستان های کازرون می باشد و از لحاظ تقسیمات کشوری در بخش «مرکزی» قرار گرفته و جزء دهستان «حومه» است. طبق سرشماری که در سال 1385 در این روستا انجام شده، جمعیت آن 601 نفر بوده است، مدتی مردم از روستا مهاجرت کردند و جمعیت آن را کاهش دادند اما امروز با امکاناتی مانند اب لوله کشی و برق همواره به جمعیت دوان اضافه می شود تا اینکه تعداد اهالی ان اکنون در حدود 1500 نفر برآورد شده است. روستای دوان از لحاظ فیزیکی به دو بخش جدا (محل بالا و پایین) تقسیم می شود که یک کوچه طولانی با شیب تندی از شرق به غرب مرز بین این ۲ محل را مشخص می کند با این وجود همه دارای فرهنگی یکسان اند.

.پیشینه ی این روستا به دو هزار سال قبل می ‌رسد و معماری سنتی و زیبای بناهای آن، دوان را به یک دهکده ی منحصر به فرد تبدیل کرده است. حد شمالی منطقه ی دوان از غرب به شرق، روستاهای نودان، تره دان و تنگ چوگان وسطی است. حد غربی این منطقه از شمال به جنوب، روستاهای تنگ چوگان سفلی، حاجی آباد، سلطان آباد، امیر آباد، دریس، جامه بزرگی و شهر کازرون است. حد جنوبی آن از شرق به غرب از کازرون تا روستای دیکانک است و حد شرقی آن از شمال به جنوب روستاهای پاپون، گرگدان، موردک و دیکانک است.

امروزه این روستا یکی از قطب های گردشگری مهم در ایران است. روستای دوان به عنوان ماسوله ی فارس نیز شناخته می شود چون در منطقه ای کوهستانی و در دامنه‌ ی کوهی با شیبی تند به صورت پلکانی بنا شده است. پلکانی به این معنا که حیاط یک خانه معمولا هم طراز با پشت بام خانه ی پایینی است. یکی از ویژگی های جالب و البته عجیب این روستا وجود چندین گورستان در آن است. در واقع 12 گورستان در این روستا وجود دارد که هر یک متعلق به طایفه ‌ای از طوایف 12 گانه بوده و با کتیبه‌ ها و خطوط کوفی حجاری شده است. این ویژگی از این جهت عجیب است که معمولاهر یک از روستاهای ایران تنها یک گورستان در ورودی و گاهی اوقات در خروجی خود دارند اما دوان دارای گورستان های متعددی است.

روستای دوان با داشتن آثار تاریخی فراوانی از جمله بقعه ی علامه دوانی (شیخ عالی)، بقعه ی شاه سلیمان (از فرزندان امام موسی کاظم) و قلعه ی دختر (که وجود سفال ‌های پراکنده، معماری و طراحی و پلانش احتمالاً مربوط به دوره ‌ی ساسانی است)، حمام تاریخی دوان (موزه ی مردم ‌شناسی و صنایع ‌دستی)، آب و هواي معتدل، وجود تاكستان‌ هاي پلکانی و گويش كهن فارسي از جمله روستاهای گردشگری فارس به شمار می ‌رود. شهرت دوان علاوه بر وجود دانشمندان بزرگ گذشته و متخصصان امروز به تاکستان وسیع آن که سالانه مقادیر زیادی انگور و کشمش از آن برداشت می شود بر می گردد. دیواره های سنگ چینی شده این تاکستان که در مجموع حدود صدها کیلومتر طول دارد انسان را به یاد دیوار بزرگ چین می اندازد.

اهالی دوان مردمی هنرمندند و صنایع دستی بسیاری از جنس های مختلف دارند. از جمله ی این صنایع می توان به سبد، زنبیل، خمره، تنور گلی، گیوه، هاون های سنگی، آسیاب دستی، مشک آب و مشک دوغ، تیشه، داس، اره، گهواره ی چوبی، تیر نان پزی و … اشاره کرد.

تاریخچه
دوان یا به گویش محلی دوون، از زمان اردوان شاه وجود داشته است. اهالی آن تا زمان جمشید جم متفرق بوده اند و پس از آن، به درخواست جمشید دور هم جمع می شوند و با هم زندگی می کنند تا اگر دچار مشکلی شدند، با هم همکاری کنند. این اهالی ابتدا در منطقه ای به نام دشتک دوان زندگی می کردند و کم کم به محل دیگری منتقل شدند که امروزه با نام روستای دوان شناخته می شود. کتابی در مورد روستای دوان به نام «تاریخ و فرهنگ مردم دوان» توسط دکتر عبدالعلی لهستانی زاده و عبدالنبی سلامی به چاپ رسیده که روستای دوان را به عنوان آخرین آثار باقی مانده از سلسله ی ساسانیان معرفی می کند. از طرفی اثر دیگری به نام «روستای دوان و بیست قرن تاریخ» نوشته ی مرحوم «یداله سعادت» اطلاعات جامعی در مورد تاریخ این روستا در اختیار خوانندگان قرار می دهد. وجود گورستان‌ های متعدد، ته ستون‌ ها، یک بنای احتمالا ساسانی در داخل روستا، کتیبه ‌هایی به خط کوفی و قلعه ی دختر این روستا جزء اسناد تاریخی آن محسوب می ‌شوند. نام این روستا تقریبا در اکثر کتاب‌ هایی که راجع به تاریخ و جغرافیای شهرستان کازرون منتشر شده آمده ‌است. کشفیات اخیر باستانشنان و کارکنان سازمان میراث فرهنگی نشان می دهد که این روستا محلی بوده که شاهزادگان در قلعه ی آن زندانی و خانواده های ساسانی به آن تبعید می شدند. مردم این روستا به زبان دوانی صحبت می کنند. این زبان بسیار شبیه آخرین گویش زرتشتیان و زبان رسمی سلسله ی ساسانیان است. مردم این روستا از فرهنگی غنی برخوردارند به طوری که از همان صد سال پیش به مدرسه دسترسی داشته و نقش زنان در مناسبت های اجتماعی بسیار بیش از نقش آنها در سایر شهرهای ایران بوده است. مذهب بیشتر اهالی دوان شیخیه است. این مذهب ریشه در انقلاب مشروطیت دارد و باعث نوعی آزاد اندیشی خاص در تفکر و عمل دوانیان شده است. این روستا جایگاه بزرگانی چون مولانا جلال الدین دوانی فیلسوف و حکیم قرن نهم هجری می باشد.

دخل و تصرف در بناهای تاریخی روستا
دهکده ی دوان یک روستای گردشگری در ایران است که ساختمان ها، معماری بناها و دیوار چینی باغ های این روستا قدمتی در حدود دو هزار سال دارد در نتیجه طبیعی است که جزء میراث طبیعی و فرهنگی ایران بوده و هر گونه ساخت و ساز در حوزه ی آن غیرقانونی باشد. دخل و تصرف و ایجاد تغییر در هر یک از بناهای تاریخی این روستا با پیگرد قانونی و برخورد جدی نیروی انتظامی و میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری کازرون و میراث فرهنگی استان فارس مواجه شده و هر گونه بنای ساخته شده در اطراف آن تخریب خواهد شد. این در حالی است که مجوز انجام فعالیت های کشاورزی به مالکان داده می شود اما آنها حق تغییر کاربری مکان را ندارند. حتی هر نوع دیوارچینی غیرقانونی که برای ساخت و ساز ساختمان باشد تخریب می شود.

جاده دوان تصویری رویایی از یک روز بهاری
اگر در بهار به روستای دوان سفر کنید و شانس با شما یار باشد و ابرها در اسمان جولان دهند می توانید با صحنه ای رویایی از یک جاده ی روستایی مواجه شوید. این صحنه بیش از اینکه واقعی به نظر برسد به یک نقاشی خیالی شبیه است و شامل عناصر مختلف طبیعت از جمله ابر و آسمان و درخت و زمین و کوه و علفزار و جاده و … خواهد بود که همگی در کنار هم و دست به دست هم چنین تصویر زیبایی را پدید آورده اند. در اینجاست که می توانید از خودروی خود خارج شوید و در هوای دلنشین بهاری جاده ی دوان اکسیژن ناب تنفس کنید .

آب و هوای روستای دوان
دوان یکی از روستاهای خوش آب و هوای ایران است و آب و هوای خنکی دارد. این آب و هوا مخصوصا در فصل بهار از سال به قدری مطبوع و دلپسند است که یکی از دلایل جذب گردشگران به سمت این خطه از ایران می باشد. به دلیل بارش کم و زمین های نامرغوب، کشاورزی در دوان به صورت دیمی انجام می شود و گندم، جو، نخود و عدس از محصولات این روستا می باشند. در این روستا باغ های انگور، گلابی ، انار و انجیر به وفور دیده می شود و زیتون سیاه نیز وجود دارد.

قلعه دختر دوان و راه دسترسی به آن
قلعه دختر یکی از دیدنی ترین جاذبه های دوان است که در ارتفاعات بالای کوه های دوان واقع شده است. راه های زیادی برای دسترسی به این قلعه وجود دارد. یکی از این راه ها مسیر مال رو است که در قسمت شرقی کوه ها واقع شده است. برای رفتن به قلعه از طریق این راه بایستی از میان تاکستان های معروف روستا عبور کرد و بعد از طی یک مسیر حدودا سه ساعته به قلعه ی دختر در روستای دوان رسید. راه آسان تر که ماشین رو است از سمت جنوب روستاست که از طرف راه اصلی به طرف روستای خیرات آباد (خیراتلی (امیرلو)) و از آنجا مستقیم به روستای دوان وارد می‌ شود و تا نزدیکی قلعه ی دختر دوان می رود.

بهترین فصل سفر به دوان

کازرون
استان فارس جایی است که تاریخ یک جورهایی گره خورده است. دست روی هر سلسله که بگذارید از همان ابتدای تاریخ ردپایش را خیلی پررنگ در این دیار خواهید یافت. از یادگارهای شکوهمند هخامنشی گرفته تا اشکانیان، ساسانیان و همین دوران معاصر که در میان ایرانی ها و جهانیان شناخته شده است. اما در میان مرزهای این استان پهناور، کازرون یکی از نقاطی است که حرف های تاریخی بسیاری برای گفتن دارد گرچه امروز بیشتر به شهری آرام و بی حاشیه شناخته می شود. در میان اوراق و روایات تاریخی که بگردید به نظر می رسد کازرون در همان دوره ساسانی شکل گرفته است. البته قبل از کازرون شهر تاریخی بیشاپور به دستور اردشیر ساسانی ساخته می شود. شهری شکوهمند که سال های سال آباد بوده و محل تاجگذاری پادشاهان ساسانی اما به هجوم اعراب به یکباره تخریب شده و مردمانش پراکنده می شوند. با تخریب این شهر کم کم کازرون فعلی یا همان بلدالعتیق آن دوران شکل می گیرد. همین پیشینه سبب شده تا آثار تاریخی متعددی از دوران ساسانی در شهرستان کازرون امروزی به چشم بخورد. آتشکده جره که با نام چهارطاقی جره یا گره نیز شناخته می شود یکی از همان یادگارهای ارزشمند است که در بخش جره و بالاده این شهرستان واقع شده است.

جره و بالاده
جره و بالاده که برخی آن را با نام پارسه نیز می شناسند بخشی از شهرستان کازرون است که در جنوب شرقی این شهرستان قرار گرفته است. جره نام روستایی است که درشش کیلومتری شهر بالاده قرار گرفته است. جره در طول تاریخ نام های مختلفی همانند جره، خره، کره و گره داشته است که به نظر می رسد گره در این میان از همه درست تر باشد. شاید باورتان نشود اما جره نام یکی از شهرهای قدیمی ایران در نزدیکی روستای جره است که سال ها قبل از ورود اسلام به داخل مرزهای ایران از مراکز مهم حکومت فارس محسوب می شده است. جره تا قبل از حمله اعراب نیز شهری آباد و پرجمعیت بوده است که در هنگام فتح توسط مسلمانان جزیه های سنگینی برای آن وضع می شود. در دوران اسلامی نیز در طول قرون سوم و چهارم هجری قمری این شهر که رستاق نامیده می شده بسیار آباد بوده و به نقل برخی منابع تاریخی به داشتن خرمای فراوان و درختان نخل شهره بوده است. شهری با بناهای سنگی و گچی که سال ها بعد در منابع تاریخی از مسجد جامع و قلعه این آبادی سخن گفته شده است. جره را امروزی ها علاوه بر گذشته پر فراز و نشیبش با نرگس زارهای شکوهمندش می شناسند. اما در میان بقایای شهر کهن جره یکی از آثار به جای مانده از عهد ساسانی در این مرکز مهم حکومت ساسانیان آتشکده ای است که جره یا گره نامیده می شود. چهار طاقی که در نزدیکی رودخانه جره قرار دارد. رودخانه ای که از بلندای کوهمره سرخی سرچشمه می گیرد و بر سینه دشت های وسیع جاری می گردد.

چهارطاقی ها
اگر اهل معماری یا هنر باشید حتما بارها واژه چهاطاقی را شنیده و نمونه هایش را از نزدیک دیده اید اما اگر این سوال برایتان پیش آمده که اصلا چهارطاقی یعنی چه، باید بگوییم چهار طاقی بنایی مربع شکل و چهار گوشه است که بر روی چهار پایه استوار است. در چهار ضلع چهار طاقی، چهار دروازه ورودی طاق دار تعبیه شده است. بر فراز سقف آن نیز طاقی گنبدی قرار دارد. بنایی که به نظر می رسد نخستین بار در دوره اشکانیان ساخته شده است و بعد از آن در ساخت اغلب بناهای مذهبی و حتی بناهای تشریفاتی و غیرمذهبی به کار می رفته است. چهار طاقی را شاید با نام چهار دروازه، چهار در و یا حتی چهار قاپو هم بشناسید. اگر چشمتان به چهارطاقی ها بیافتد این بنای آشنا را در طرح بسیاری از آرامگاه ها و حتی مساجد دوران اسلامی خواهید دید. جالب است بدانید که طرح چهارطاقی از آسیا گرفته تا آفریقا در طول تاریخ با اندکی دخل و تصرف مورد استفاده قرار می گرفته است. در دوران ساسانی که پس از اشکانیان به سرکار آمدند بار دیگر ساخت چهارطاقی ها رونق می گیرد که نمونه اش همین آتشکده جره کازرون است. آتشکده ای که حالا سال های سال است که خاموش است اما هم چنان بر فراز تپه ای مشرف به دشتی دلنواز باقی مانده است.

آتشکده جره(گره)
در نزدیکی روستای جره بر بلندای یک تپه که درست مشرف به رودخانه آرام جره است بنایی قرار دارد که سر و شکلش نشان از قدمت بالای آن دارد. بنایی که به نظر می رسد روزگاری دور در نزدیکی شهر تاریخی جره قرار داشته که امروزه اثری از آن باقی نمانده است. بنای پیش رو که با نام آتشکده جره شناخته می شود بنایی به یادگار مانده از عهد ساسانی است. آتشکده ای که از سنگ های تراش خورده با ملات گچ ساخته شده است و نشان از رونق آیین زرتشت در دوران ساسانی دارد. تا قبل از دوره ساسانی آتش مقدس در فضای باز مشتعل می شد اما در دوره ساسانیان اعتقاد بر این بود که آتش مقدس باید دور از نور خورشید نگاه داری شود و به همین سبب ساخت آتشکده یا همان چهارطاقی ها رونق بیشتری یافت. چهار طاقی که دارای چهار در، در چهار جهت اصلی بود. ستون های آتشکده قریب به 14 متر ارتفاع دارند که همین ارتفاع از آتشکده بنایی عظیم ساخته است. بدنه آتشکده نیز دارای نمای محدب است که در نوع خود بسیار جالب است. درگاه های ورودی نیز دارای وسعت زیادی می باشند. سقف این آتشکده نیز دارای طاقی گنبدی است که بسیار ماهرانه پیاده سازی شده است. شاید در نگاه اول این بنا بسیار ساده به نظر بیاید اما در پس این سادگی و ابعاد بنا نکات ظریفی قرار دارد که بسیار کاربردی و قابل توجه است. اگرچه بنای آتشکده آسیب فراوانی دیده است اما هنوز هم می توان ظرافت های معماری این بنای هزار و اندی ساله را به وضوح دید. در اطراف آتشکده و در نزدیکی دامنه تپه بقایایی از بناهای ساختمانی به چشم می خورد که به نظر می رسد متعلق به آتشکده بوده است. این آتشکده بر سر راه شهر تاریخی بیشاپور و فیروزآباد واقع شده است که نشان از اهمیت آن دارد اما آتشکده جره علاوه بر محلی برای عبادت دارای کارکرد جالب دیگری نیز بوده است که شگفت زده تان می کند.

آتشکده مکانی برای گاه شماری
شاید بگویید چه چیزی این بنای سنگی و فرسوده را تا بدین حد شگفت انگیز می نماید؟ در روزگار گذشته از گردش ظاهری خورشید برای تعیین آغاز سال نو و آغاز فصول بهره برده می شده است. بر اساس این دانش خورشید در هر روز از سال، به جز اول فروردین و اول مهر که دقیقا از شرق طلوع می کند، از نقطه بخصوصی طلوع می کند که این نقطه مهم سرآغاز تنظیم تقویم های خورشیدی است. آنان دریافته بودند که فصول مختلف سال با یکدیگر برابر نیستند. با توجه به این نکته مهم و کاربردی به هنگام ساخت آتشکده های چهارطاقی بین پهنای پایه ها و طول اضلاع چهارطاقی تناسب خاصی مد نظر بوده است که در تمامی چهارطاقی های بزرگ و کوچک ثابت بوده است. چرا که در این روش گوشه ها و زوایای داخلی چهارطاقی نقش تعیین کننده ای داشته اند. تناسب مورد نظر سبب می شده تا بین گوشه هر یک از پایه های چهارگانه و خط دیدهایی که توسط آن ها ایجاد می شده است زاویه ای شکل بگیرد که درست برابر که با زاویه خورشید در آغاز هر فصل برابر است. نکته دومی که به آن توجه می شده است لحظه طلوع خورشید بوده است. به هنگام طلوع خورشید به دلیل اینکه پرتوهای نور مسافت بیشتری طی می نمودند احتمالا بر اثر برخورد با عوامل جوی همانند مه یا گردوغبار کمتر به آفتاب سنج ها برخورد می کردند بنابراین برای سنجش سایه حاصل از برخورد نور با میله بیست دقیقه پس از طلوع خورشید رصد صورت می گرفته است.

در این روش وقتی پرتوی نور خورشید در همان بیست دقیقه پس از طلوع خورشید از میان دو پایه چهارطاقی به صورت اریب عبور کرده و فردی بیرون از چهار طاقی بتواند با چند متر فاصله نور عبوری را از بین گوشه های چهارپایه در همان امتداد تابیده شده ببیند فصل جدید آغاز شده است. بسته به اینکه نور از میان کدام دو پایه امتداد پیدا کند فصل مورد نظر نیز مشخص می شد. آغاز فصل زمستان و تابستان هر دو با این روش تخمین زده می شده است. برای تخمین آغاز بهار و پاییز نیز نور خورشید باید دقیقا از وسط آتشکده امتداد پیدا می کرد تا آغاز سال نو و جشن باستانی نوروز یا جشن مهرگان اعلام می شد. از آنجا که تخمین آغاز سال نو از اهمیت بیشتری برخوردار بوده است نور خورشید و سایه باریک حاصل از آن دقیقا باید از وسط آتشکده عبور می کرد. برای بالابردن دقت این تخمین در وسط آتشکده شاغولی قرار داشته که سایه باریک حاصل از آن نیز باید درست در وسط چهارطاقی قرار می گرفت. این حد از دقت و دانش در روزگاران کهن آن هم با وجود ابزار ساده آن روزها ستودنی است. می بینید گاهی پشت ظاهر ساده هر بنایی یک دنیا دانش و تلاش ارزشمند پنهان شده است. چهارطاقی جره در سال های اخیر مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است تا این یادگار ارزشمند تاریخی حالا حالاها باقی بماند. این بنا در آبان سال 1317 ه.ش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

مهرنرسی
در میان منابع تاریخی از فردی با نام مهرنرسی به عنوان بانی ساخت این بنا یاد شده است. گرچه برخی روایت های تاریخی ساخت این بنا را به دوره هخامنشی نسبت می دهند اما به هر صورت ساخت بنا در دوره ساسانی با توجه به ویژگی های معماری آن محتمل تر است. مهرنرسی که مقام وزارت بهرام پنجم ساسانی را در ولایت ارد شیرخوره برعهده داشته است مردی متنفذ در دستگاه حکومتی بوده است که تلاش های بسیاری برای آبادانی ایران و احیای آئین زرتشت نموده است. وی در همان ایالت اردشیرخوره اقدام به ساخت بناهای متعددی نموده است که در این میان چهار آتشکده به یادگار مانده از وی از اهمیت و جایگاه بالایی برخوردار است. مهرنرسی از خاندان اسپندیاد و اهل روستای ابروان از توابع دشت بارین بوده است که در زمان حکومت سه پادشاه ساسانی خدمت کرده است. بر اساس منابع تاریخی مهرنرسی در زمان حکومت بهرام پنجم به جای دخالت در امور حکومتی بیشتر به ساخت بناهای عام المنفعه روی آورده است. او پل ها و آتشکده های بسیاری را ساخته است که یکی از آتشکده ها را به نام خود “مهرنرسیان” نامگذاری کرد. یکی دیگر از این آتشکده ها “فراز آور خدایان” نام نهاد که به معنای “به من روی آور سرور من” است. اما وی در دشت بارین از توابع ایالت اردشیرخوره که سرزمین آبا و اجدادی اش به شمار می آمد چهار آتشکده در چهار روستا بنا نهاده است. زروانداد، ماگشنسب و کاردار نام های فرزندان مهرنرسی است که وی سه آتشکده دیگر ساخته و به نام فرزندانش نام گذاری کرد. در این میان زرواندادان همانند آتشکده ای است که در منطقه جره ساخته شده است و دو آتشکده دیگر در فراشبند و کازرون قراردارند.

پر شدن دهانه یک آتشفشان غیرفعال با آب باران یا برف، رانش زمین یا بسته شدن بخشی از اقیانوس توسط یک سد طبیعی نیز از دلایل تشکیل دریاچه ها هستند. معمولا بسیاری از آن ها سال هاست که زینت بخش این کره خاکی هستند و تا امروز یکی از زیباترین جاذبه های کشورها و شهرها به شمار می روند. با ما همراه باشید تا با سفر به استان فارس و شهر کازرون با یکی از دریاچه های معروف کشورمان آشنا شویم. ایران هتل با رزرو آنلاین هتل های شیراز شما را در این سفر همراهی می کند. شما می توانید با رزرو هتل الیزه شیراز با خاطری آسوده به تماشای جاذبه های این بخش از کشور عزیزمان بپردازید.

موقعیت جغرافیایی دریاچه پریشان
مساحت این دریاچه 4300 هکتار و ارتفاع آن از سطح آب های آزاد 820 متر است. حوزه آبریز دریاچه پریشان 266/5 کیلومتر مربع است. دریاچه پریشان در میان کوه ها محصور شده و در حد فاصل دریاچه تا کوه روستاهای فراوانی دیده می شود.

اکوسیستم دریاچه پریشان
دریاچه پریشان یا فامور یکی از زیباترین و بزرگ ترین دریاچه های آب شیرین خاورمیانه است، این دریاچه که به آن مور هم گفته می شود در بخش جره و بالاده شهرستان کازرون و در 15 کیلومتری شمال شرق آن قرار گرفته است. آب باران و صدها چشمه کوچک و بزرگی که در دشت ارژن و فامور جاری می شوند آب این دریاچه را تامین می کنند، اما چشمه های زیادی نیز در کف دریاچه قرار دارند که منبع تامین کننده آب این دریاچه به شمار می روند. این دریاچه که در میان کوه ها احاطه شده است در اثر عوامل تکتونیکی به وجود آمده و میلیون ها سال است که شکل گرفته و به میزان زیادی اکوسیستم خود را حفظ کرده است. این دریاچه تنها دریاچه آب شیرین فلات ایران به شمار می رود و عمقی در حدود 5 تا 3/5 دارد.

این دریاچه آب شیرین زیستگاه ماهیان خوش طعمی است که در آب های شیرین زندگی می کنند. 4 گونه ماهی بومی شناخته شده که دریاچه پریشان زیستگاه آن هاست عبارتند از: ماهی پرک، ماهی زردک، مار ماهی آب شیرین و ماهی زردک. در سال 1368 هم چند ماهی غیر بومی به این دریاچه اضافه شد که در میان آن ها تنها ماهی کپور با اکوسیستم این دریاچه سازگار شده است. همچنین دریاچه زیبای پریشان زیستگاه گونه های کمیاب پرندگانی همچون درنا، فلامینگو، پلیکان، چنگر، اردک و غاز نیز هست و علاوه بر آن در فصول سرد نیز این دریاچه میزبان پرندگان مهاجر و غیر بومی است که از راه های دور به این جا می آیند. این پرندگان که از مناطق بسیار دور و سرد سیری مانند سیبری، کانادا و اسکاندیناوی به این دریاچه می آیند پس از گرم شدن هوا دوباره به زیستگاه اصلی خود باز می گردند. در برخی از روایت ها گفته می شود که در گذشته شیرهای زیادی در این منطقه می زیسته اند، اما سال هاست که هیچ شیری در این منطقه دیده نمی شود و نسل آن ها به علت شکار بی رویه و عوامل محیطی کاملا منقرض شده است. دریاچه پریشان در کنوانسیون رامسر به عنوان تالاب بین اللملی ثبت شده و جز مناطق حفاظت شده محسوب می شود.

وضعیت دریاچه پریشان در سال های اخیر
این دریاچه در حال حاضر وضعیت مطلوبی ندارد، سوزاندن بخش بزرگی از نیزارهای اطراف دریاچه به هنگام عملیات راهسازی، کاهش بارندگی، حفر 1000 حلقه چاه و برداشت بی رویه آب از عوامل ایجاد این وضعیت بحرانی هستند. ریزش باران های سال 98 موجب شد که بسیاری از دریاچه های ایران از جمله دریاچه پریشان اندکی آبگیری شوند، اما این دریاچه هنوز هم به علت عواملی که ذکر شد در معرض آسیب و بحران جدی می باشد.