در آشفته بازار سال های دور کشورمان، در بحبوحه قیام ها و عبور از دیکتاتوری تا رسیدن به مشروطه روزهای سختی بر مردمان این سرزمین گذشته است. در میان پیچ و تاب تاریخ می خواهیم به آن روزها سفر کرده و میهمان مردی باشیم که سردار ماکو لقب گرفته و در یکی از حساس ترین برهه های تاریخ این سرزمین می زیسته و نقشی هر چند خاکستری در جریان تغییرات سریع آن دوران داشته است. غرض اصلی سفرمان البته خانه این مرد خاکستری است، خانه ای زیبا و کم نظیر که از قضا دوست داران ایرانی و خارجی بسیاری هم دارد. بار و بندیل سفر را بسته و راهی آذربایجان غربی و شهر ماکو می شویم. اگر مشتاقید که بدانید کاخ موزه باغچه جوق ماکو کجاست و یا علاقمند به دانستن سرگذشت و زندگینامه سردار ماکو هستید حتما با ما همسفر باشید.

ماکو

شمال غربی کشورمان به واسطه داشتن آب و هوای کوهستانی و البته خنک با طبیعتی آمیخته از زیبایی و شگفتی همواره یکی از مقاصد برتر گردشگری بوده است. آذربایجان غربی هم به واسطه دریاچه معرو ف ارومیه که این روزها اصلا حال و هوای خوشی ندارد شهرتی فراتر از مرزهای ایران دارد. اگر قصد سفر به ارومیه، مرکز آذربایجان غربی را داشتید حتما از این سفر لذت خواهید برد. ارومیه با طبیعت و البته تاریخ خود شما را سر ذوق خواهد آورد، اگر هم قصد اقامت در ارومیه را داشتید حتما برای رزرو هتل و یا رزرو آنلاین هتل در ارومیه روی ما حساب کنید. این بار از ارومیه و دریاچه کم رمقش عبور کرده و راهی یکی دیگر از شهرهای این استان زیبا می شویم. ماکو، شهری مرزی است که ایران را به ترکیه و آذربایجان متصل می کند و از طرفی با شهر خوی همسایه است. شهری با پیشینه تاریخی غنی که هنوز هم آثار ویرانه های شهرهای باستانی آن پابرجاست.

ماکو ترکیبی از دو قوم بزرگ کرد و آذری است و در روزگاران قدیم به واسطه آئین زرتشی مردمانش “ماغ کوی” به معنای شهر روحانیان زرتشت نامیده می شود. البته برخی از تاریخ نگاران آن را به زمان مادها نسبت داده و معتقدند این جا مادکوه نامیده می شده است و گروهی هم معتقدند از آن جا که این شهر کوچک روزگاری در زمره حکومت ارمنی ها بوده به ارمنی ماکو نامیده شده است. این واژه در ارمنی اشاره به چراگاه دارد و البته اطراف ماکو پر از چراگاه بوده است. هر چه که باشد حالا ماکو اشاره به شهری کوچک دارد که در یک دره واقع شده و یک رودخانه آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم می کند. شاید جالب باشد اگر بدانید در عهدنامه ننگین ترکمنچای به ماکویی ها اختیار تام دادند تا خودشان کشورشان را انتخاب کنند و آن ها ایران عزیز را برگزیدند. ماکو که یک منطقه آزاد تجاری است شاهراه ارتباط با اروپاست و از این رو دروازه اروپا نامیده می شود. به مسیر حرکتمان ادامه می دهیم تا شش کیلومتر بیرون از شهر ماکو و در فاصله دو کیلومتری جاده بازرگان به کاخ سردار ماکو برسیم. قبل از رسیدن به کاخ بهتر است کمی با سردار ماکو آشنا شویم.

سردار ماکو

مرتضی قلی خان اقبال السلطنه، فرزند پاشاخان از مالکان و مرزداران ایران بوده است. طایفه ی مرتضی قلی خان به دستور شاه عباس صفوی به این ناحیه کوچ کرده و نگهبانی و مراقبت از مرز های ایران در همسایگی روس و عثمانی را بر عهده داشتند. مرتضی قلی خان که پس از مرگ پدر زمام امور را بدست می گیرد به شیوه پدرش روابط مستحکمی با روس و عثمانی برقرار می کند و پایه های قدرتش را در ماکو مستحکم می کند. او که از سرداران مظفرالدین شاه بود در جریان مشروطه جانب مخالفان را گرفته و نهایتا با قیام مردم و البته دخالت تعدادی از خوانین ماکو را به سمت قفقاز ترک می کند. بعد از مرگ مظفرالدین شاه و جانشینی پسرش و تقویت جبهه مخالفین مشروطه باز هم سردار به ماکو باز گشته و این بار به سرکوب مخالفینش می پردازد.

سردار ماکو فردی قدرتمند و ثروتمند بود که به واسطه روابطش با روس و عثمانی هدایای بسیار نفیسی هم از آن ها دریافت می کند. این قدرتمندی تا اواخر دوران قاجار ادامه داشت اما با به قدرت رسیدن رضاخان اوضاع تغییر کرد. از آن جا که رضاخان سعی در از بین بردن خوانین و قدرت های بخش های مختلف کشور و به دست آوردن ثروت آنان برای پرکردن خزانه خالی قاجارها داشت، طبق نقشه ای سردار ماکو را زندانی و تمام ثروتش را قبضه کرد. مرتضی قلی خان اقبال السلطنه در زندان از دنیا رفت و برای همیشه یک سوال را باقی گذاشت که آیا به مرگ طبیعی از دنیا رفته و یا به سرنوشت مشابه دیگر خان ها مبتلا گشته است؟ از تمام ثروت سردار ماکو تنها یک خانه باقی مانده است که بازدید از آن هدف سفر ماست. خانه ای که ساختش در زمان تیمور پدر آغاز شده و پس از سی سال در زمان مرتضی قلی خان اقبال السلطنه پسر به پایان رسیده است. بیایید سری به خانه سردار ماکو بزنیم.

کاخ موزه باغچه جوق

همان طور که گفتیم شش کیلومتری از شهر فاصله گرفته و در جاده بازرگان به سمت روستای باغچه جوق حرکت می کنیم. روستا در دامنه کوه واقع شده و مناظر بسیار چشم نوازی دارد. از سرسبزی روستا که بگذریم به سمت کاخ حرکت می کنیم.

از دور پنجره های آبی رنگی خودنمایی می کنند و نوید رسیدن به مقصد را می دهند. ورودی یک هشتی کوچک است البته کوچک و دم دستی بودن هشتی باعث نشده چیزی در زیبایی کم داشته باشد. هشتی سقفی نقاشی شده دارد و یک خروجی اش به سمت کاخ است. ایستگاه نگهبانی هم در همین هشتی قرار دارد. باید بگویم شما وارد یک باغ یازده هکتاری شده اید باغ در نگاه اول گیراست. بخشی از باغ که محصور در بین نرده هاست باغ میوه است. توت، انجیر، گردو، گیلاس، بادام، سیب و بخش بزرگتری از باغ میوه پر از درخت زردآلوست.

در برخی گوشه های باغ هنوز هم اثری از گل های رز، اقاقیا و گاها تبریزی به چشم می خورد. بقیه باغ حالا نظم مشخصی ندارد و پر از درختان کهنسال است. در گوشه ای از بنا یک کالسکه دیده می شود که متعلق به سردار ماکوست. یک حوض بیضی شکل هم درست روبروی بنای کاخ قرار دارد. آنچه در پیش رو می بینید یک ساختمان مستطیل با تعدادی بیرون زدگی است که تعداد زیادی پنجره با قاب های آبی رنگ دارد. در دو طرف ساختمان دو ردیف پله قرار دارد که به تراس جلوی ساختمان منتهی می شود. بنا دو طبقه است و تعدادی گچ بری بر روی آن به چشم می خورد.

آنچه در نگاه اول به نظرتان می رسد این است که این بنا آنقدرها هم ایرانی نیست، گرچه نقش برجسته چند مرد قاجاری بر روی آن خودنمایی می کند ولی در معماری بنا یک جور معماری غریبه هم به چشم می خورد. درست حدث زده اید بنا کاری مشترک بین معماران ایرانی و البته مهندسان طراح روسی است و بنا متأثر از معماری روسیه است چرا که سردار ماکو روابط نزدیکی با روس ها داشت و البته در اوضاع آشفته آن روزها بخشی از کشورمان تحت سلطه روس ها بود.

وارد کاخ می شویم، تندیس ها، گچ بری ها، نقاشی های رنگ و روغن همه و همه نشان از آن دارد که شما وارد یک کاخ لوکس و با دکوراسیونی مجلل شده اید. طبقه اول ترکیبی از چند اتاق است که مهم ترینشان تالاری بسیار زیباست که محور طبقه اول است. یکی از اتاق ها اتاق غذاخوری است، اتاقی با پرده های سبز و فرشی قرمز با گچ بری های زیبا و یک دست مبل پنج نفره با دسته های قهوه ای و البته نقوش طلایی. آنچه این اتاق مشهور به اتاق سبز را منحصر بفرد می کند سقف آن است. دو نقاشی در دو طرف سقف با رنگ و روغن که بسیار زیباست. تصویر اول مردان ایرانی را به تصویر کشیده که بر سر سفره نشسته اند. تصویر دوم زنان و مردان فرنگی را به تصویر گشیده که دور میز غذا نشسته اند.

اینجا یک دستشویی متحرک چینی با طرح گل دار هم قرار دارد. از این غذاخوری لوکس بیرون آمده راهی اتاق سفید می شویم. اتاقی با دوازده صندلی و پرده هایی قرمز رنگ که همان اتاق انتظار خودمان است. چند اتاق دیگر هم به صورت تو در تو در این طبقه قرار دارند اما مهم ترین قسمت این طبقه تالار آیینه است که حوضخانه ی زیبا در میانه آن واقع شده است. تالار یکپارچه آیینه کاری ظریفی شده که بسیار زیباست. از طبقه دوم هم برخی اتاق ها به طور کامل به تالار آیینه اشراف دارند.

فواره وسط تالار هم بر زیبایی هر چه بیشترش افزوده است. دل کندن از تالار آیینه سخت است اما به حرکتمان ادامه می دهیم در پاگرد پله ها وارد اتاقی می شویم که حالا موزه ایست پر از مجسمه هایی با لباس های کردی و زیبای مردم ماکو که دیدنشان سفر به دنیای رنگ هاست. از پله های پوشیده با فرش قرمز که اطرافش پر از مجسمه های زیباست و ستون های گچ کاری شده زیبایی در اطرافش قرار دارند و نرده های چوبی اطرافش پر از کنده کاری است به سمت طبقه بالا حرکت می کنیم. طبقه بالا ترکیبی از اتاق خواب، اتاق پذیرایی، شاه نشین، اتاق صورتی و اتاق کار است.

اتاق خواب لوکس سردار با پرده هایی زیبا آراسته شده است و یک تخت دو نفره منبت کاری شده با چوب گردو و بالش های مخمل قرار دارد. تصویر آنالی خانم همسر اول سردار هم بر روی دیوار نقش بسته است، البته تصویر یک زن با موهای بافته شده هم در سمت دیگری نقش بسته است که متعلق به همسر دوم سردار است. این اتاق لوکس کمد هایی از چوب گردو و آیینه دار دارد که یک پاراوان هم در کنار آن واقع شده است. یک لوستر زیبا هم در کنار گچ بری ها در سقف خودنمایی می کند. چند پشتی هم به دیوار تکیه داده شده است.

از اتاق خواب لوکس سردار که بگذریم به اتاق کارش می رویم، اینجا پر از قاب عکس است. عکس سردار در سنین جوانی و یک عکس هم که متعلق به پدر سردار است در بین عکس ها خودنمایی می کند. یک عکس هم متعلق به سردار در کنار همسرش است. یک میز کوچک به همراه تعداد صندلی، یک مبل پنج نفره زیر قاب عکس هاست و اگر نگاهی بیاندازید تالار آیینه از همین اتاق پیداست. اتاق شاه نشین با پرده هایی ابریشمی آراسته شده و یک دست مبلمان خارجی که کار کشور لهستان است به چشم می خورد. یک میز با چند صندلی، یک کاناپه در کنار یک آیینه قدی سنگی با قابی مشکی رنگ که بسیار زیبا منبت کاری شده است. اتاق پذیرایی یک تالار نسبتا بزرگ است که مبل های لوکسی در آن به چشم می خورد. مبل ها با روکش های مخملی و گلدار و منبت کاری شده در نهایت زیبایی است. یک پاراوان طلایی در فرش قرمز کف سالن دکوراسیون اتاق را کامل کرده است. گچ بری های سقف در کنار لوستری که معروف به لوستر هجده شاخه و ساخت کشور فرانسه است، نمای جذابی به سقف داده و در یک کلام اتاق پذیرایی مجلل و زیباست. اتاقی دیگر با مبلمان های قهوه ای و سبز است که صورتی نامیده می شود. داخل کاخ پر از زیبایی است، تماشای تندیس ها در کنار تزئینات گوشه و کنار کاخ و قدم زدن در این خانه تاریخی صد و اندی ساله حال و هوای خوبی را برایتان به ارمغان می آورد. اگر در کاخ قدم زده اید حتما چشمتان به یک گرامافون افتاده است که شکل و شمایلش کمی عجیب است، این گرامافون اولین گرامافونی است که وارد ایران شده است و شیپور بسیار بلندی دارد. ظروف چینی اعلا و لوسترهای کریستال از دیگر تزئینات بنا است که بر هر چه لوکس بودن آن افزوده است البته بازدید از سلاح های سرد جنگ های جهانی هم یکی دیگر از بخش های کاخ است که حتما برای شما هم جذاب خواهد بود.

از کاخ بیرون زده و راهی باغ می شویم یک ساختمان دیگر هم در پشت کاخ به چشم می خورد که در دو طبقه و بلندتر از سطح زمین بنا شده است. ساختمان مرمرین است با کنده کاری هایی بر روی آن و سقفی شیروانی که در قدیم آشپزخانه سردار بوده است ولی داخل آن کاملا ساده است. یک جوی آب از بنای اصلی به سمت آشپزخانه جریان دارد. بقیه بناهای جانبی شامل انبار، اصطبل و … تقریبا در شرف تخریب است و حمام بنا که دارای حوض است و با نقاشی هایی آراسته شده است. یک حوض دیگر در ضلع شرقی ساختمان قرار دارد که مستطیل است. گشت و گذار در باغ کاخ حال و هوای دیگری دارد و خنکای کوهستان را به رگ و پی تان تزریق می کند. در هر فصلی که به این کاخ موزه سفر کنید با زیبایی بی نظیر طبیعت ماکو روبرو خواهید شد و باغ را غرق در زیبایی و شگفتی خواهید یافت.

نوشته کاخ باغچه جوق در ماکو آذربایجان غربی اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

خانه مشروطه تبریز کجاست؟
موزه مشروطه تبریز در شهر تبریز قرار دارد که نشانی آن خیابان شهید مطهری، روبروی مسجد جامع تبریز می باشد و در خانه مشروطه تبریز ساعات بازدید غیر از تعطیلات رسمی و روز های دوشنبه از ساعت ۸ صبح تا ۲۰ بعد از ظهر، با بهای بلیط هر نفر ۱۵۰۰ تومان می‌توانید از این موزه دیدنی بازدید نمایید.

در زیرزمین این بنا مجموعه ای ارزشمند از کتب و آثار به جا مانده از این دوران که شامل ۳۰۰ کتاب در حوزه مشروطیت و ۲۰۰ جلد درباره تاریخ آن دوران، تحت عنوان پژوهشکده مشروطیت گردآوری شده است و منبع بسیار خوبی برای مطالعه آن دوران توسط پژوهشگران و محققان می باشد. از دیدنی های خانه مشروطه می توان به سبک معماری چشمگیر این بنا اشاره کرد. درهای منبت کاری شده بزرگ و پنجره های ارسی و بناهای کلاه فرنگی که در این مجموعه به چشم می‌آید. اتاق های زیبا با سر ستون های سنگی همگی نشانی از اصالت و هویت بناهای آن دوران در کشورمان دارد. خانه مشروطه تبریز دو طبقه است که طبقه اول آن شامل ۶ اتاق و سرسرا می باشد و در طبقه دوم سالن بزرگی به اندازه ۷۳ متر و شش اتاق دیگر می باشد.

انعکاس نور خورشید از شیشه های رنگی پنجره های این بنا به داخل فضای ملایم و در عین حال خاطره انگیزی را ایجاد کرده است و اتاق های جنبی این بنا که با نام گوشواره شناخته می شوند سقف چوبی دارند و تزئینات هشت ضلعی و درهای چوبی آن ها که با طرح های اسلیمی و گل برگ تزیین شده اند چشم هر بیننده ای را به خود خیره نگه می دارد. خانه مشروطه تبریز در سال 13۷۰ توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور مرمت و بازسازی شد و این خانه برای نمایش وقایع تاریخی مربوط به دوران مشروطه و همچنین اسناد آن دوران برای عموم در سال ۱۳۷۵ بازگشایی گردید. در موزه مشروطه مجسمه های ستارخان و باقرخان دیده می شود که در ایوان ها ایستاده اند و همچنین در دو گوشه حیاط ۲ دستگاه توپ دیده می شود که نشان از مشی مسلحانه مشروطه‌خواهان داشته است همچنین در درون ساختمان، نمایشگاه اسناد، عکس ها و تندیسهای آن دوران وجود دارد.

همچنین ابزارهای مبارزات از جمله دستگاه چاپ دستی که برای انتشار شب نامه های آن دوران استفاده میشد و تصاویری از “محمدعلی شاه” و “مظفرالدین شاه” و دسته های مخالف خانه مشروطه و اسناد تاریخی که مربوط به انقلاب مشروطه بود در این مجموعه دیده می شود. خانه مشروطه تبریز در واقع به یکی از تجار سرشناس و معتمد مردم در آن دوران به نام “حاج مهدی کوزه کنانی” می باشد که پس از به توپ بسته شدن مجلس در سال ۱۲۸۷ شمسی، خانه خود را در اختیار مشروطه‌ خواهان گذاشت تا تصمیماتی سرنوشت ساز در مورد مبارزات مشروطه خواهان اخذ شود.

خانه مشروطه با ۱۳۰۰ متر مربع مساحت به عنوان یکی از مهمترین بناهای دوران مشروطیت از سنگ و آجر و خشت توسط معمار خوش ذوق و زبردست ایرانی با نام “حاج علی” که در روسیه اقامت داشت ساخته شد. این خانه محل جلسات اعضای مشروطه در زمان ۱۱ ماه جنگ تبریز بود که تصمیمات مهمی از جمله پایین آوردن پرچم سفید صلح در مقابل نیروهای حکومتی در این خانه اتخاذ گردید. حاج مهدی کوزه کنانی یکی از شخصیت های وطن پرست و پر نفوذ شهر تبریز در دوران مشروطه بود که از حامیان و پشتیبانان اصلی جنبش مشروطیت در آذربایجان و همچنین اولین رئیس انجمن ایالتی این منطقه و نگه دارنده مهر آن بود که به دلیل اعتبار و سرشناسی خود، بارها در بازار تبریز از طریق اعتمادی که میان تجار شهر تبریز داشت به جمع آوری کمک از طریق بازاریان برای حمایت از مشروطیت پرداخته است.

شهر تبریز، صنایع دستی و سوغات
شهر تبریز با جمعیتی نزدیک به دو میلیون نفر، ۱۲ منطقه شهری دارد و اکثر مردم این شهر مسلمان و شیعه دوازده امامی می باشد و اقلیتهایی مانند ارمنی، کلیمی، مسیحی، زرتشتی و آشوری نیز با احترام بسیار در این شهر سکونت دارند. اقتصاد این شهر از تولید ماشین آلات سنگین و صنایع سنگین، مانند تراکتور سازی تبریز، ماشین سازی تبریز، صنایع مرتبط با نفت، پالایشگاه تبریز، صنایع غذایی مشهور بی شمار و همچنین موتور سازی تبریز ، همچنین برندهایی مانند “پالاز موکت”، صنایع نساجی و پوشاک، “اطلس پود”، فرش و قالی نشانگر از پویایی اقتصادی این شهر می باشند. گردشگری را می‌توان یکی از مهمترین منابع درآمدی شهر تبریز بدانیم و گردشگری طبیعی، درمانی و تاریخی سهم بزرگی در ایجاد ثروت در این شهر داشته و همچنین بازارهای سنتی شهر تبریز به ثبت جهانی رسیده اند و سوغات و محصولات این شهر در طیف گسترده ای از محصولات متنوع نیازهای هر بیننده و گردشگری را تامین می نمایند.

بازار سرپوشیده تبریز که در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است را می توان به عنوان جالب ترین و پربیننده ترین اثر گردشگری- تاریخی نام برد، همچنین مقبره الشعرا، کوه سرخ فام عینالی و تله کابین آن، شهربازی باغلارباغی، عمارت شهرداری تبریز، موزه های متعدد، مسجد کبود، ارگ علیشاه و پارک ائل گلی از جمله دیدنی های شهر تبریز هستند. شهر تبریز به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی کوهستانی و آب و هوای مطبوع محل بسیار مناسبی برای پرورش دام از جمله گاو، گوسفند و زنبور عسل می باشد و محصولات لبنی این شهر و فرآورده های گوشتی و عسل بسیار مشهور است . “پنیر لیقوان” که در روستایی با همین نام تولید می شود شهرت جهانی دارد و فراورده های گوشتی مرغوب در این منطقه باعث شده است که غذاهایی که با گوشت تهیه می شوند طعمی بسیار دلپذیر و خوشمزه داشته باشد که فقط در همین شهر قابل تجربه هستند.

سوغات در صنایع دستی شهر تبریز را می توان علاوه بر فرش و گلیم که شهرت جهانی دارد به “ممقان دوزی”، “چاپ کلاقه ای”، “سوزن دوزی”، “رنگرزی”، سفالگری، صابون مراغه، روسری ابریشمی، سرامیک، جلد سازی و نگارگری نام برد. همچنین آجیل و خشکبار درجه یک شهر تبریز، شیرینی هایی مانند نوقا، باقلوا، شکلات، پشمک، قرابیه و لوز و انواع حلوا ها از جمله پسته و گردو، لواشک های محلی موجب می گردد تا هیچ گردشگری دست خالی از شهر تبریز به خانه بر نگردد.

شهر تبریز، اقامت، غذا ها و رستوران ها
غذاهای معروف شهر تبریز را میتوان کوفته تبریزی نام برد که نیازمند مهارت های آشپزی می باشد و شیوه طبخ و سرو آن موجب شده است که این غذا شهرت بسیاری داشته باشد، همچنین انواع دلمه ها، آبگوشت و خورش هویج، یرالما یومورتا و کباب مشهور بناب از جمله غذاهای معروف این شهر می باشد. رستوران سنتی “هزاردستان”، رستوران و باغچه سنتی “برکه”،رستوران سنتی “دلستان”، رستوران “بام تبریز”، رستوران های زنجیره ای “جلالی”، رستوران سنتی “شهریار” که در “حمام نوبر” است، چلوکبابی “حاج علی”، رستوران “بالیق”، رستوران مکزیکی “چیپوتله”، “اجاق رستوران” معروف در تبریز از جمله انتخاب هایی هستند که می‌توانید برای صرف وعده غذایی دلپذیر از آنها استفاده نمایید.

شهر تبریز به دلیل مطرح شدن به عنوان پایتخت گردشگری جهان اسلام و راه اندازی پویش تبریز ۲۰۱۸، از تجهیزات و زیرساخت های بسیاری را در حوزه گردشگری بهره مند است و شما برای اقامت انتخاب های بسیاری خواهید داشت از جمله هتل های تبریز می توان “هتل لاله کندوان تبریز”، “هتل شهریار تبریز”، “هتل کایا لاله پارک تبریز” و بسیاری از هتل های با کیفیت ۵ ستاره که خدمات و کیفیت منحصر به فردی را ارائه می نمایند، استفاده کنید.
بهترین راه سفر به شهر تبریز پرواز با هواپیما می باشد، اما استفاده از راه آهن و اتوبوس نیز به دلیل هزینه کمتر پیشنهاد می‌گردد. از شهر تهران تا تبریز حدود ۷۰۰ کیلومتر راه می باشد که می توانید از جاده ترانزیت تبریز- زنجان به قزوین، کرج و تهران بروید. هزینه سفر به شهر تبریز برای یک خانواده سه نفره برای سه روز و دو شب اقامت و خرید اندک سوغاتی حدود ۲ میلیون تومان است به شرطی که در هزینه ها صرفه جویی شود.

نوشته خانه مشروطه تبریز | نماد تحقق آرمان های یک ملت در مسیر آزادی اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

آشنایی با شهر سنندج :
سنندج دومین شهر بزرگ کرد نشین و بیست و سومین شهر بزرگ کشور است. معنی لغوی سنندج، آشیانه عقاب است. سنندج به شهر مساجد معروف است. مردم شهر سنندج به زبان کردی سورانی با لهجه اردلانی تکلم می کنند. این شهر به دلیل دارا بودن بافت های تاریخی با قدمت چند صد ساله، جزو قطب های گردشگری کشور به حساب می آید و از بکرترین جاهای دیدنی کردستان است.

پیشینه ساخت عمارت :
در سال ۱۲۲۳ ه.ق امان الله خان اردلان، حاکم وقت کردستان، دستور ساخت بنایی با شکوه را داد که امروزه به عمارت خسرو آبادی معروف شده است. البته برخی از تاریخ شناسان معتقدند که تکمیل بخشی از این بنا مربوط به دوره امان الله خان در زمان حکومت قاجار است و ساخت آن در دوره زندیه انجام گرفته است. این عمارت زیبا بیشتر برای برگزاری مراسم و تشریفات مورد استفاده قرار می گرفته و دژ حکومتی در مرکز شهر بوده است.
مراسم عروسی حسن جهان خانم (دختر فتحعلی شاه قاجار) و خسرو خان (پسر امان الله خان اردلان) در سال ۱۲۳۲ ه.ق یکی از مراسمات برگزار شده در این عمارت مجلل است. در سال ۱۲۷۵ ه.ق نیز ناصرالدین شاه قاجار مدتی را در این عمارت گذراند. اما علی اکبر خان شرف الملک اردلان (نوه امان الله خان اردلان) در سال ۱۳۱۷ ه.ق، باغ و قصر به ارث برده از پدر بزرگ خود را به میرزا صادق خان اعزاز الملک فروخت. این عمارت از تاریخ ۱۳۱۷ به مدت ۵۰ سال، به دست خاندان صادق وزیری اداره شد.

سبک معماری عمارت خسرو آباد :
این عمارت با شکوه در زمینی به مساحت ۶۰۰۰ متر مربع ساخته شده و از قسمت های زیادی تشکیل شده است اما به طور کلی آن را به دو بخش اصلی عمارت و باغ تقسیم می کنند. بخش شرقی دارای ساختمانی مجلل است که آن را قصر می نامند. ورودی ستون دار مشرف بر صحن عمارت یکی از بخش های مهم بنا بوده است که در سال های اخیر تخریب گشته است.
عمارت خسرو آباد در گذشته به وسیله ۴ خیابان که اطراف باغ را احاطه کرده بودند، به وضوح به چهار باغ تبدیل شده بود ک اطراف آن ها خندق ها و درختان زیادی وجود داشت. امروزه اثری از خندق های اطراف چهار باغ وجود ندارد و تنها درختان و بخش هایی از خیابان های اطراف باغ باقی مانده اند.
ساختمان شرقی عمارت، دارای بخش هایی نظیر ایوان ها ستون دار و غلام گردش ها است. اما قسمت بیرونی بنا دارای اتاق هایی مختص به دربان ها و نگهبانان و حمام است. شواهد موجود نشان می دهد که مصالح به کار رفته در ساخت قصر، آشپزخانه، اسطبل، حمام و حتی دیوارهای محافظ ضلع غربی و شرقی بنا متعلق به یک زمان هستند. این امر نشان دهنده ساخت کل بنا به طور هم زمان و در یک دوره است.

البته لازم به ذکر است که بخش های مختلفی پس از مرگ امان الله خان اردلان به این عمارت افزوده شد که هر یک کاربرد مختص به خود را داشتند. تفاوت در سبک معماری برخی از بخش های عمارت نشان دهنده این امر است. برای مثال ارسی های موجود در قصر دارای تفاوت های شایانی با ارسی های موجود در بخش شرقی عمارت است. همچنین بخش غربی عمارت خسرو آباد به وسیله آجرها تزئین شده، اما در بخش شرقی عمارت بیشتر از گچ بری ها برای زیبایی بنا استفاده شده است.
حوض مرمری مربع شکلی در محوطه عمارت وجود دارد که درب اصلی رو به آن گشوده می شود. آب موجود در حوض جاری بوده و از قنات های موجود در کوه آبیدر سرچشمه می گیرد، بنابراین قابل شرب است. همچنین یک حوض دیگر در طبقه سوم قصر وجود دارد که فواره ای در مرکز آن به آب جریان می دهد. حوض موجود در محوطه عمارت به وسیله چهار درخت گردو قدیمی احاطه شده است. این سبک از طراحی، همانند دروازه های قلعه های حکومتی در آن دوره است.

در این عمارت دیدنی و زیبا، کتیبه ای وجود دارد که در آن نام فتحعلی شاه قاجار و امان الله خان اردلان حکاکی شده است. تاریخ ثبت شده بر روی کتیبه سال ۱۲۲۳ ه.ق را نشان می دهد. عمارت خسرو آباد سنندج، به دلیل استفاده توسط خاندان اردلان، که والیان کردستان بودند، مهم ترین بنای تاریخی این استان به شمار می رود.

نحوه دسترسی به عمارت خسرو آباد :
عمارت خسرو آباد کردستان، در بلوار خسرو آباد (شبلی) شهر سنندج قرار گرفته است. بازدید از این بنا برای عموم مردم آزاد بوده و هیچ هزینه ورودی برای آن از مردم گرفته نمی شود. برای رفتن به این عمارت تاریخی باید مسیر زیر را طی کنید:
پس از ورود به شهر سنندج و رسیدن به میدان ۱۲ فروردین، به سمت غرب حرکت کرده و پس از طی مسافت ۶۰۰ متری به سمت راست بپیچید. با ورود به بلوار کردستان و پیمودن مسیری ۲ کیلو متری، به میدانی می رسید که باید آن را به سمت چپ بپیچید. با ورود به خیابان مستوره اردلان، باید حدود ۷۰۰ متر دیگر پیش بروید. مستقیم مسیر را ادامه دهید و وارد خیابان کشاورز شوید. با عبور از خیابان کشاورز و ورود به خیابان خانقاه، فقط ۲۰۰ متر تا عمارت خسرو آباد فاصله دارید.

امکانات رفاهی اطراف عمارت :
از آن جا که عمارت خسرو آباد تقریبا در بافت مرکزی شهر سنندج واقع شده است، بازارها و مراکز فروش زیادی در نزدیکی آن قرار گرفته است. اغلب این بازارها و فروشگاه ها نیاز مسافران و مردم شهر را رفع می کنند. خرید سوغات سنندج از فروشگاه های این شهر امری متداول است.

شیرینی کنجدی گزانگبین، نوعی شیرینی مخصوص است که جزو سوغاتی های مهم شهر سنندج محسوب می شود. آدامس طبیعی و بادام سوخته از جمله سوغاتی های معروف سنندج هستند. اما نازک کاری، قالی بافی، کلاش و پارچه بافی از جمله صنایع دستی تولیدی این شهر زیبا به شمار می روند.

هتل های سنندج پذیرای مسافران و گردشگران این شهر هستند. در این میان هتل جهانگردی سنندج، هتل شادی و هتل هدایت از جمله مهم ترین و بهترین هتل های شهر محسوب می شوند. برای مثال هتل جهانگردی که در انتهای خیابان پاسداران، قرار گرفته است برای اقامت در یکی از اتاق های دو تخته خود، مبلغی معادل ۲۵۰۰۰۰ تومان را دریافت می کند. همچنین در فاصله کمی از عمارت خسرو آباد، بناهای تاریخی زیبایی نظیر پارک امیریه، امام زاده پیر محمد، حمام شیشه، تفرجگاه هفت آسیاب و عمارت سالار سعید وجود دارد که دیدند آنها خالی از لطف نیست. همچنین طبیعت زیبای اطراف شهر سنندج نیز می توان مقصد خوبی برای سفر بعدی شما محسوب شود.

نوشته عمارت خسرو آباد سنندج، تجلی معماری ایرانی اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.