این شهر در دامنه های آبرفتی زاگرس قرار داشته و مستندات تاریخی این شهر تا زمان ساسانی را نشان می دهد هر چند که محل شهرهای خوزستان کنونی جایی است که اولین تمدن های بشری شکل گرفته است و بخشی از امپراطوری ایلام و سلسله هخامنشیان بوده است.
آب و هوای شهر دزفول به دلیل ارتفاع کم و نزدیکی به “دریای عمان” بسیار گرم و مرطوب می باشد و این گرما با زمین های جلگه ای دامنه های زاگرس و رودخانه دز موجب شده است تا زمین های کشاورزی بسیار حاصخیزی داشته باشد. شهر دزفول در زمستان و اوایل بهار دارای آب و هوای مدیترانه ای است و بسیار زمان خوبی برای سفر به این شهر محسوب می گردد. حداقل دما در این شهر از 16 درجه سانتیگراد کمتر نمی شود و در ماه تیر و مرداد دمای این شهر به 50 درجه سانتیگراد نیز می رسد و از این لحاظ گرمای بسیار موجب پرورش برخی محصولات از جمله خرما و میوه های گرمسیری می گردد.

وجه تسمیه دزفول
تا اوایل قرن 13 دزفول را “اندامیش” می خواندند. قلعه ای مذکور در فاصله حدود 50 کیلومتری شهر دزفول در حاشیه رود دز قرار دارد. به روایتی دیگر چون ارتش ساسانی از “فیل” استفاده می کرده است و نیروهای آن ها در این قلعه مستقر بوده اند کلمه دز را به “قلعه” و “پیل” را همان فیل معنا می شود که در مرور زمان “دژپیل” به طور معرب به دزفول تبدیل شده است.

اقتصاد و صنعت

وجود رودخانه دز موجب شده است تا از لحاظ منابع آبی کمبود احساس نشود و زمین های بسیاری زیر کشت گندم، جو و پرورش طیور، دام و آبزیان به کار می رود و سالانه تا 3 میلیون تن محصولات دامپروری و کشاورزی در این شهر تولید می گردد.
شهر دزفول صنایع دستی بسیاری را توسط مردمان هنرمند خود تولید می نماید که اکثرا در زندگیشان جنبه کاربردی داشته و از سبک زندگی اهالی این منطقه نشات می گیرد.از جمله صنایع دستی شهر دزفول می توان قلیان، آتشدان، نمد، زرگری، ورشو سازی، قلم زنی، پیوه دوزی و کپو بافی را نام برد.
قلم نی به عنوان یک کالای تجاری مهم به عنوان محصولی خاص و استراتژیک و دارای شهرتی ملی و منطقه ای است و در حوزه خاورمیانه، ترکیه و شرق آسیا متقاضیان بسیاری دارد.

حمل و نقل، اقامت و مسیر شهر دزفول
از راه زمینی اگر بخواهید از تهران به دزفول بروید باید از قم به اراک، اراک به لرستان و بروجرد و از بروجرد به خرم آباد بروید و از اتوبان خرم آباد زال به اندیمشک و سپس دزفول برسید، این سفر حدود 10 ساعت طول خواهد کشید، اتوبوس هم یک راه برای سفر به دزفول می باشد که هزینه رفت و برگشت برای هر نفر 200 هزار تومان می باشد.
اما بهترین راه سفر به دزفول و آبشار شوی قطار است. با یک سفر 14 ساعته علاوه بر عبور مسیری زیبا، خسته هم نخواهید شد و می توانید در یکی از ایستگاه های پایانی در نزدیکی تله زنگ پیاده شوید و به آبشار شوی بروید.
سفر هوایی نیز گزینه سریعی است که همیشه در دسترس است اما در گردشگری مسیر از مقصد می تواند مهم تر باشد ضمن اینکه مسیر حدود یک و نیم میلیون تومانی برای هر نفر اصلا به صرفه نخواهد بود.

ضمن اینکه برای اقامت می توانید از هتل جهانگردی دزفول، هتل آوان و هتل روناش دزفول که خدماتی قابل قبول و نسبتا با کیفیتی را ارائه می دهند استفاده نمایید و برای اینکه از ظرفیت هتل ها و پر نبودن آن ها در فصل گردشگری این شهر می توانید رزرو هتل را به صورت آنلاین انجام دهید و از تخفیفات ارائه شده نیز بهره مند گردید، هزینه اقامت در هتل های ذکر شده از 100 تا 200 هزار تومان بسته به امکانات و تعداد نفرات می باشد.

مسیر دستیابی

راه دیگر باید از طریق طی مسیر 91 کیلومتری “شهیون” از منطقه “پیرچل” عبور نمایید و به این آبشار برسید که صد البته مسیر راه آهن بسیار جذابتر، راحت تر و ارزانتر خواهد بود.

جاذبه های گردشگری شهر دزفول
از جمله دیدنی های شهر دزفول را می توان دریاچه “شهیون” که طبیعتی بسیار زیبا دارد و می توان در آن به تفریحاتی مانند ورزش های آبی و اسکی پرداخت، جنگل های “دز” با تنوع زیستی و پوشش گیاهی چشم نواز منطقه محافظت شده ای است که فرصت یک روز طبیعت گردی را به شما خواهد داد این جنگل در حاشیه رودخانه دز و در 10 کیلومتری شهر دزفول قرار دارد.

آبشار شوی یا تله زنگ

طبیعت پیرامون این آبشار بسیار زیبا بوده و سرسبزی و وجود کشاورزی در اطراف آن مناظر چشمگیری را بوجود آورده است که کمتر نمونه آن را می توان یافت و در فصول مختلف سال به ویژه بهار می توان گل های زیبای لاله که فضای دشت را رنگ آمیزی کرده اند را دید که با ترکیب علف ها و گیاهانی که اکثرشان خواص دارویی بی نظیری دارند را مشاهده نمایید. همچنین درختانی مانند مو انگور، انجیر، بلوط، زبان گنجشک و بید اطراف فضای آبشار را زیبایی دو چندان بخشیده است.

این آب پس از عبور از دشت ها و کوه ها و زیبا نمودن روستاها و طبیعت منطقه، نهایتا به رود دز و سرانجام به “کارون” می ریزد. در فاصله حدود صد متری آبشار شوی، آبشار به نسبت کوچکتری وجود دارد که آنرا “آبشار دوم شوی” نام نهاده اند.

غذاهای محلی شهر دزفول
“آب پیازی” یا همان “اشکنه” یکی از غذاهای سنتی شهرهای جنوبی است و فارغ از هر چیزی ریشه در سنت ها و تجربیات گوناگون این مردم در روزهای خوش و دشوار است و باور کنید طعم این غذا در فضای جنوب دیوانه وار خوشمزه و دلچسب است، “برونی” یا “صندلی سلطون” با باقالی درست می شود و حال و هوای یک غذای مصری به اسم “فول” را دارد.

“ماسووا” یکی از غذاهای خوشمزه دزفولی است که تقریبا شبیه “بزقورمه” کرمانی هاست ولی با ماست درست می شود،آش ارده نوعی برنج است که با ارده و خرما سرو می شود و در کنار آن گوشت یا ماهی می گذارند.

رستوران های شهر دزفول
در روبروی هتل جهانگردی شهر دزفول رستوران “ترمه” قرار دارد، رستوران سنتی “شوادون” با معماری سنتی محیطی گرم و دلنشین دارد که می تواند گزینه خوبی برای گذراندن ساعتی در کنار خانواده باشد. منوی غذاهای محلی را در رستوران “دلنوازان” دزفول تجربه نمایید و اگر طرفدار فست فود و غذاهای فرنگی هستید رستوران ایتالیایی این شهر را در میدان امام حسین (ع) انتخاب نمایید.
در بازدید از تفریگاه با شکوه “علی کله” از رستوران بین المللی “دزفول” لذت ببرید و با منوی بسیار متنوع و غذاهای با کیفیت که از قیمت نسبتا خوبی برخوردارند پاسخگوی هر نوع سلیقه ای خواهد بود.
اگر شب را در کنار ساحل می گذرانید از فضای رستوران سنتی ساحلی دزفول در ساحل “دووه” غافل نشوید و تفریحات معمول در کنار دریا را از دست ندهید، این رستوران را به سبک بنای “زیگورات چغازنبیل” ساخته اند و مصالح به کار رفته در آن حال و هوای منطقه دزفول را به خوبی حفظ نموده است و موجب شکل گیری خاطرات و احساس خوبی در میهمانان خود می گردد.

1. معرفی
استان خوزستان که در جنوب غربی کشور واقع‌ شده است. ازنظر جمعیت پنجمین استان کشور و دارای 27 شهرستان است. سرزمین خوزی یا هوزی که قدیمی‌ترین استان در فلات ایران است سابقه سکونت در آن به 2700 سال پیش‌بر می‌گردد که شاهد بر این مدعا، سنگ‌نوشته‌های فارسی باستان است.
شهرستان دزفول که سی‌امین شهرستان پرجمعیت کشور است با مساحتی بیش از 4 هزار کیلومترمربع در جلگه استان خوزستان قرار دارد. شهر دزفول به خاطر مقاومت مردمان اش، در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، به شهر مقاومت و ایثار معروف است.
روستای پامنار که به بهشت گمشده شهرستان دزفول شناخته‌ شده است در بخش شهیون واقع‌ شده است و فاصله این روستا تا شهر دزفول 42 کیلومتر است. روستای پامنار به خاطر چشم‌اندازهای بسیار متنوع و همسایگی با دریاچه دز، قلعه طبیعی شاداب، دره‌ها و چشمه‌ها هرساله گردشگران فراوانی را به خود جذب می‌کند. روستای پامنار، شهرت اش را وامدار دریاچه شهیون و قلعه شاداب است. دریاچه شهیون که در پشت کوه‌های تنگوان و شاداب قرار دارد زیبایی منحصربه‌ فردی را برای منطقه شهیون به ارمغان آورده است. در میان این دریاچه، جزیره‌ ای وجود دارد که مساحت آن 60 هزار مترمربع است و با چشم‌انداز قابل‌ توجهی که دارد مکان مناسبی برای پرورش آبزیان به شمار می‌آید.

1-1. اقلیم شهرستان دزفول
آب‌وهوای حاکم بر شهرستان دزفول در فصول پائیز و زمستان مدیترانه‌ای است. در اواخر فصل زمستان تا اوایل فصل بهار، طبیعت منطقه به‌ صورت باورنکردنی سبز می‌شود که نتیجه زیست‌بوم جلگه‌ای- کوهپایه‌ای شهر دزفول است.

1-2. مکان‌های دیدنی سفر؟
1-2-1. دریاچه شهیون
به شمال شهرستان دزفول که سفر کنید در پشت کوه‌های شاداب و تنگوان شاهد این دریاچه خواهید بود که متناسب با شرایط پرآب و کم‌آبی وسعت آن متغیر می‌شود. در حالت کلی وسعت دریاچه 6 هزار هکتار است که در ژرف‌ترین نقطه عمق آن 50 متر می‌شود. دریاچه شهیون مقصد نهایی دریاچه دز از ارتفاعات اراک و الیگودرز و ریزابه‌های رشته‌کوه زاگرس است.

1-2-2. قلعه شاداب
یکی از بزرگ‌ ترین قلعه‌های طبیعی کشور، قلعه شاداب در شهر دزفول است که 10 کیلومتر طول دارد و عرض آن 4 کیلومتر است. تحقیقات نشان داده است که دیواره‌های این قلعه در اثر فرسایش ناشی از طغیان رودخانه و ریزش یکپارچه و عمودی دیواره‌ های بندرها دوره چهارم زمین‌شناسی به وجود آمده‌اند. بلندترین دیواره در قلعه شاداب، 700 متر و کوتاه‌ترین دیواره آن 30 متر است.

2. آداب‌ و رسوم
تاریخ نشان می‌دهد که فرهنگ مردم خطه دزفول غنی، پربار و آمیزه‌ای از فرهنگ دیرین خوزستان است. بومیان دزفول دارای گویش دزفولی از گویش‌های رایج زبان فارسی هستند که این خود شامل گویش صحرا بندری و حیدر خانه است.

3. بازار
بازار کهنه دزفول که درگذشته مهم‌ترین مرکز خدماتی دزفول بوده است در بلندترین نقطه شهر بنا شده است. بازار کهنه دزفول که از چهار بخش تشکیل‌ شده هرکدام مربوط به صنف خاصی است به همین خاطر گردشگران می‌توانند خریدهای خود را به‌ سادگی در بخش‌های موردنیاز انجام دهند و در وقت خود صرفه‌جویی کنند.

4. سوغات

5. مسیر دسترسی
در استان خوزستان، شهر دزفول، بخش شهیون، روستای پامنار با ایران هتل آنلاین همراه شوید، هوشمندانه سفر کردن را تجربه کنید و از جذابیت‌های زیبای که در شهر دزفول و استان خوزستان وجود دارد با رزرو هتل های دزفول مانند هتل جهانگردی دزفول بهره‌ مند شوید.

دره ی تو بیرون کجاست؟

واژه ی تو بیرون یک لفظ جنوبی است، تو در زبان جنوبی به معنای تب است، و این معنا را می دهد که، با وارد شدن به دره تب و گرما از وجود تو بیرون می رود. عده ای از اهالی دزفول معتقدند که در گذشته مردم برای کاهش آلام و دردهای خود به دره ی تو بیرون می رفتند. شگفت آن که وقتی که وارد این دره می شویم و خنکای باد دره ما را در بر می گیرد، معنای تو بیرون را به تمامی درک می کنیم. بهترین فصل سفر به دره ی تو بیرون فصل تابستان است، در واقع سفر به این منطقه از اردیبهشت ماه تا آخر تابستان انتخاب بسیاری از گردشگران است. توجه داشته باشید که سفر به این منطقه بهتر است به صورت گروهی انجام شود، تورهای دره تو بیرون گزینه های مناسبی هستند، که در صورت تمایل می توانید با آن ها همراه شوید، و یک سفر ماجراجویانه ی گروهی را تجربه کنید. برای استفاده از امکانات رفاهی و اقامت در شهرهای اطراف می توانید، هتل جهانگردی یا روناش دزفول را رزرو کنید. ایران هتل آنلاین در تمام سفرها همراه شماست.

مسیرهای دسترسی به دره ی بیرن بر

دیدنی های دیگر دزفول و منطقه
این منطقه دارای دیدنی های بکر و شگفت انگیز طبیعی بسیاری است، پیشنهاد می کنیم در سفر خود به دزفول از آن ها هم دیدن کنید.کول خرسان یا اشکفت زرده دره ای شگفت انگیز در 25 کیلومتری دزفول است، این دره بخشی از کوه های زاگرس می باشد، و مناظر بی نظیر و آب و هوای مطبوع آن، باعث شهرتش گشته است، اما گردشگران برای رسیدن به آن باید در حدود 20 تا 25 کیلومتر را پیاده طی کنند، این مسیر اعجاب انگیز، بی صبرانه انتظار می کشد، تا زیبایی های دل انگیز خود را برای گردشگران سخت کوش عیان کند.

بیشه زارهای دیونی و پیربانگو: در 47 کیلومتری جاده ی شیهون – دزفول منطقه ی زیبای دیونی قرار دارد. این منطقه با رودخانه ی دائمی، درختان فراوان و بیشه زارهای دل انگیز از جاذبه های محبوب این منطقه به شمار می رود. منطقه ی پیر بانگو نیزدر 4 کیلومتری آن، با مناظر زیبا و بکر در انتظار طبیعت گردان است. دیدن بناهای تاریخی لیوس در این مسیر خالی از لطف نیست. این بناهای تاریخی در دامنه ی کوه لنگر قرار دارد، و قدمتی بیش از 700 سال دارد.
قایقرانی در دریاچه ی شیهون از فعالیت های مفرحی است که می توانید در این منطقه دنبال کنید.در این مقاله تنگه ی تو بیرون و دیدنی های این منطقه را به شما معرفی کردیم، امیدواریم شما هم برای سفر این منطقه ی بکر و زیبا را انتخاب کنید و از دیدن این اقلیم زیبا و جاذبه های طبیعی و دل انگیز آن لذت ببرید.

دریاچه “شهیون” كه به سد “دز” نیز معروف است در نزدیكی روستای “پامنار” واقع شده است. دریاچه ای كه از رودخانه های رشته كوه “زاگرس” به این منطقه جاری می شوند تغذیه می شود. رودهای پر آب “سزار” و “بختیاری” از مهم ترین رودهایی می باشند كه به این دریاچه می ریزند. در میان این دریاچه وسیع و پر آب جزایری كوچك سر از آب بیرون آورده اند كه به محل مناسبی برای زندگی انواع پرندگانی نظیر كبك و تیهو تبدیل شده است. طبیعت و گونه های گیاهی این منطقه یكی دیگر از جذابیت های اطراف دریاچه می باشد. وجود درختان كنار، بادام كوهی و دیگر درختان سرسبز این منطقه به زیبایی ها و جذابیت این منطقه افزوده است.

یكی از ویژگی های عجیب این دریاچه، وجود ماهی “قزل آلا” از نوع رنگین كمانی در آن می باشد. این ماهی از نوع ماهی های سرد آبی می باشد كه در این دریاچه به وفور دیده می شود. اغلب گردشگران در این منطقه به دلیل وجود این دریاچه پر آب در این منطقه، از تفریحات آبی همچون شنا، قایق سواری، اسكی روی آب استفاده می كنند. گردش و پرسه زدن با قایق در دل این دریاچه و سر زدن به جزیره های كوچك این دریاچه و دیدن پرندگان و حیوانات این منطقه در كنار ماهی گیری خود از مهم ترین جاذبه های منطقه “شهیون” می باشد.

گردشگران و مسافران با سفر به استان “خوزستان” و به ویژه شهر “دزفول” و منطقه “شهیون” می توانند روزها با طبیعت گردی و اقامت در این منطقه خوش آب و هوا به آرامشی كم نظیر در محیطی به دور از شهر و شهر نشینی دست پیدا كنند. در كنار تمام جاذبه ای این منطقه كه در مقاله اشاره ای به آن شد، می توان به دیگر جاذبه های این شهر و منطقه اشاره كرد. جاذبه های تاریخی و فرهنگی و طبیعی این شهرستان از جمله: پل قدیم دزفول، خانه های قدیمی دزفول، قنات ها و سازه های آبی معروف این شهر، آرامگاه یعقوب لیث، جندی شاپور، مسجد جامع دزفول و بسیاری از جاذبه های این منطقه در كنار این دریاچه كم نظیر می تواند سفری خاطره انگیز را برای هر گردشگری به ارمغان بیاورد.

اندکی در خصوص لیوس
روستای لیوس، روستایی در حدود 70 کیلومتری شمال دزفول است. این روستای جنوبی کشور در بخش سردشت و در دامنه زیبای کوه لنگر واقع شده است. بر اساس سرشماری سال 1385، 41 خانوار در آن زندگی می کردند ولی در حال حاضر بسیاری از ساکنان روستا به منظور اشتغال به شهرها مهاجرت کرده اند. مسیر دسترسی به روستا از شهر دزفول، کوهستانی است.
نام لیوس برگرفته از بخشی از نام یک سردار رومی است. در کنار آن نیز روستایی به نام روستای سزار وجود دارد.

دسترسی به روستای لیوس
برای دسترسی به لیوس باید از شمال شهرستان دزفول وارد مسیر شهیون شوید. از تعدادی روستا عبور می کنید. بعد از روستاهای صالح آباد، روستای لیوس قرار گرفته است. کل مسیر جاده به روستای لیوس آسفالت است ولی چون جاده ای کوهستانی است، در هنگام بارندگی ممکن است رانندگی در آن اندکی خطرناک باشد.

جاذبه های گردشگری لیوس
وجود باقیمانده های یک آسیاب بادی متعلق به دوران ساسانی قدمت این روستا را نشان می دهد. برخی خانه ها ممکن است طول عمری 700 ساله داشته باشند. بر سر در تعدادی از ساختمان ها، مانند خانه حیدر عباسی کتیبه ای قرار دارد که گواهی بر تاریخی بودن این روستا است.
زندگی در این روستای قدیمی به زیبایی در جریان است. آداب و رسوم و گویش مردمان این روستا به سان گذشته است و مراسم در اینجا به همان شیوه سنتی انجام می شود. عزاداری در ایام محرم و صفر، جشن های عروسی محلی، جشن به دنیا آمدن اولین فرزند یک خانواده، جشن سنتی باران و همچنین جشن شروع کشت و کار از جشن ها و مراسم زیبای سنتی این روستا هستند.
گشت و گذار در این روستا و استشمام هوای کوهستانی و خوش آن، انرژی زیادی به شما می بخشد. طبیعت این روستا از برکت وجود رودخانه ها و آبشارهای جاری در آن بسیار سرسبز و زیباست.
باغ های انار، انجیر، بادام کوهی را در اطراف این روستا به فراوانی مشاهده می کنید. حیواناتی مانند قرقاول، میش، بزکوهی، آهو و … در طبیعت اطراف این روستا سکونت دارند.

روستای لیوس یک روستای کوچک با معماری زیباست که هر یک از بخش های بناهای آن به بهترین شکل استفاده می شوند. به عنوان مثال از ستون های سنگی ساختمان ها برای انبار کردن گندم استفاده می شود. از مصالح به نحوی استفاده می شد که دمای مورد نیاز برای نگهداری مواد تأمین شود.
خانه ها از سنگ ساخته شده اند. حتی ابزار ساخت خانه ها نیز سنگی است مانند برنجکوب، بردر، بگلو. جالب است که حتی آبخوری مرغ ها نیز از سنگ ساخته شده است. این سنگ ها از جنس آهک هستند و متعلق به کوه لنگر می باشند که با ملات گچ بهم متصل شده اند.

جاذبه اصلی این روستا همین خانه های سنگی هستند که در کنار طبیعت بکر روستا و در میان انبوه باغ های میوه قرار گرفته اند.
کوچه های روستا تماماً سنگی هستند و مردمان اینجا بسیار مهمانوازند. شغل برخی از آنها سبد بافی و لچک بافی، قالی بافی و چوقا بافی است. بهترین چوقا در ایل بختیاری متعلق به چوقای لیوس است که هنوز قدمت آن مشخص نشده است. زنان و دختران این روستا حصیر و سیاه چادر نیز می بافند و به دلیل وفور باغ های انار در این روستا، ترشی انار نیز یکی از سوغاتی های اینجاست که توصیه می شود اگر به این روستا سفر کردید، حتماً آن را تهیه کنید.

کوه های اطراف روستا محل بسیار مناسبی برای کوهنوردی و حتی صخره نوری هستند. تورهای طبیعت گردی مناسبی می توان برای این روستا ترتیب داد.
آرامگاه سید ولی الدین یکی از بناهای تاریخی این روستا است که جنبه مذهبی نیز دارد.
دهل و سرنا از سازهایی هستند که در این روستا در هنگام مراسم و اجرای موسیقی استفاده می شوند. موسیقی رایج در این روستا، موسیقی بختیاری است.
این روستا از نظر امکانات گردشگری در سطح پایینی قرار دارد. جاده دسترسی به آن آسفالت و ماشین رو است ولی تابلوی راهنمایی در طول مسیر، برای دسترسی به این روستا وجود ندارد و اقامتگاهی نیزی برای گردشگران به جز خانه های اهالی روستا احداث نشده است.
روستای لیوس به عنوان یکی از روستاهای نمونه گردشگری در خوزستان در نظر گرفته شده است ولی متأسفانه اقدام خاصی برای توسعه گردشگری در روستا صورت نگرفته است.
بهترین گزینه برای اسکان در سفر به روستای لیوس، انتخاب یکی از هتل های دزفول است. هتل روناش دزفول در جاده ساحلی شمالی این شهر قرار گرفته است و دسترسی آن به جاذبه های گردشگری شهر دزفول نیز آسان است. می توانید در این هتل اقامت کنید و یک سفر نیم روزه به روستای سنگی و زیبای لیوس نیز داشته باشید.

برای اقامت در دزفول وارد سایت ایران هتل آنلاین شوید و تنها با یک کلیک لیست تمام هتل های دزفول را ببینید و هر کدام را که می پسندید رزرو آنلاین کنید. یکی از بهترین این هتل ها هتل آوان دزفول است که در میدان امام حسین – بلوار پانزده خرداد – بین خیابان پست و همت – رو به روی هایپر زیتون قرار دارد. این هتل دو ستاره در سال 1358 ساخته شده و در سال 1396 آخرین بازسازی ها بر آن انجام گرفته است. هتل آوان دارای 21 باب اتاق دو تخته و سه تخته است که در 2 طبقه پراکنده شده اند. از جمله مزایای اقامت در این هتل، دسترسی آسان به فرودگاه بین المللی دزفول، رودخانه ی دز و استادیوم ورزشی شهید مجدیان می باشد.

معرفی کلی
دزفول شهری واقع در استان خوزستان است که در جنوب کشور ایران قرار دارد. کول خرسان یکی از جاذبه های شگفت انگیز دزفول است که به تنگه ی کول خرسان نیز مشهور است. رفتن به این جاذبه ی زیبا سفری هیجان انگیز و ماجراجویانه است که می تواند مورد علاقه ی بسیاری از طبیعت گردان قرار گیرد. رسیدن به این تنگه و تماشای شگفتی آن سختی هایی دارد که تنها توسط شیفتگان طبیعت تحمل می شود. مدت زمان پیشنهادی برای بازدید از این جاذبه 5 تا 10 ساعت و آدرس دقیق آن استان خوزستان، ۳۲ کیلومتری شمال شهرستان دزفول می باشد.

کول خرسان که نام دره ای شگفت انگیز است یکی از جاذبه های کمتر شاخته شده ی کشورمان می باشد که چهره های بکر و بی نظیری از طبیعت را به عرصه ی نمایش می گذارد. در سفر به این جاذبه ی منحصر به فرد مجموعه ای از آثار طبیعی مانند رود و آبشار و چشمه و … را یکجا در کنار هم نظاره گر خواهید بود.
بازدید از این جاذبه ی بی همتا برای طبیعت گردان حرفه ای و نیز طبیعت گردان نیمه حرفه ای با همراهی یک فرد حرفه ای مناسب و برای طبیعت گردان ابتدایی و نیز سالمندان و کودکان نامناسب است. از طرفی توصیه می شود هرگز به صورت انفرادی یا حتی با عده ای از افراد که هیچ یک تجربه ی کافی در زمینه ی طبیعت گردی ندارند راهی این نقطه از ایران نشوید.
دلیل اصلی نامگذاری این جاذبه ی طبیعی مشخص نیست. کلمه ی کول در زبان محلی به معنای دره ی بسیار باریک و تنگ است اما در مورد اینکه چرا واژه ی خرسان به آن اضافه شده نظر قطعی وجود ندارد. برخی معتقدند وجود تعداد زیادی خرس در این منطقه در گذشته باعث شده تا چنین کلمه ای به نام این دره اضافه شود.
مسیر رسیدن به کول خرسان
برای رسیدن به کول خرسان باید صبور باشید و خود را برای یک پیاده روی طولانی مدت آماده کنید. در این مسیر از کنار دریاچه ی سد دز عبور می کنید. پس از اندکی استراحت مسیر را ادامه داده تا به قبرستان قدیمی قلعه شاداب برسید. قلعه شاداب، قلعه ای با طولی معادل ۱۰ کیلومتر و عرضی برابر با ۴ کیلومتر است که به عنوان یکی از بزرگترین قلعه های طبیعی ایران شناخته می شود. این قلعه در داخل یک کوه کنده شده و با دیگر قلعه های موجود متفاوت است.

ادامه راه یک مسیر مالرو است که دامداران منطقه با عبور از آن به چراگاه ها می رسند. بعد از کمی پیش روی به دره ی اشکفت زرده می رسید. در این دره باقیمانده هایی از یک آسیاب قدیمی را می بینید.
مشاهده ی درختانی از جمله کنار، سدر، بادام کوهی و نخل نشان از این دارد که به کول خرسان نزدیک می شوید و شگفتی های آن را با چشمان خود می بینید. این مسیر پیاده روی حدود 20 تا 25 کیلومتر است و برای طی کردن آن بایستی سختی های زیادی را تحمل کنید اما همین که به دهانه ی پر از گیاه دره می رسید، تمام خستگی های راه را به دستان فراموشی می سپارید و تلاش می کنید به انتهای دره برسید.

کول خرسان یا دره ارواح
کول خرسان با نام دره ی ارواح نیز شناخته می شود. این دره بخشی از رشته کوه های زاگرس می باشد و با اینکه در منطقه ای گرمسیر قرار دارد از آب و هوایی متفاوت برخوردار است. به محض رسیدن به دهانه ی کول باید کلاه ایمنی بر سر بگذارید چرا که هر لحظه امکان دارد سنگ ها و تنه های گیر کرده در میان دو دیواره ی دره سقوط کنند. دیواره های دره که شما را از دو طرف در بر گرفته بسیار بلندند به طوری که ارتفاع آنها به بیش از 200 متر می رسد. این بلندی در حدی است که نمی توانید آسمان ابی را به درستی ببینید. این دیواره ها به حدی به هم نزدیکند که تنها یک نفر می تواند از میان آنها عبور کند. شاید به همین دلیل باشد که نامش را دره ی ارواح گذاشته اند. باید از یک مسیر تنگ و باریک عبور کنید. در بستر این دره آبی در جریان است که از چشمه های درون دره سرچشمه می گیرد. این بستر پوشیده از شن و ماسه و سنگ ماسه ای است و هر چه جلوتر بروید دیواره ها بلندتر و فاصله میان آنها کمتر می شود تا جایی که دیگر اثری از آسمان دیده نمی شود. صدای گذر آب و چکیدن آن از دیواره ها به گوش می رسد و با صدای پرندگان در فضا ترکیب می شود. به یک دو راهی می رسید، باید راه سمت راست را در پیش بگیرید. بیش از 4 ساعت پیمایش در میان آب و خشکی، صدای عبور آب رودخانه ی دز را می شنوید. بدانید که به پایان دره نزدیک می شوید. بله این دره شما را به رودخانه ی دز می رساند. رودخانه ای که دمای آبش به منفی 20 درجه ی سانتی گراد هم می رسد.

ابتدا تا انتهای مسیر کول حدود ۱۰ کیلومتر است. در انتهای این مسیر، سطح آب به حدی بالا می اید که مجبور به شنا می شوید. در نهایت رودخانه ی دز نمایان می گردد و صدای خروش آبش فضا را پر می کند. از اینجا به بعد تنها در صورتی که شناگر ماهری هستید و تجهیزات كامل به همراه دارید، می توانید راه را ادامه دهید. این راه پس از 3 و نیم ساعت شنا به دزفول می رسد اما توصیه می شود به هیجان سفر خود خاتمه دهید و مسیر برگشت را در پیش بگیرید.
دیدنی ها و تفریحات کول خرسان
کول خرسان یک جاذبه ی واقعا بی نظیر است و رفتن به آن سفری به حقیقت هیجان انگیز می باشد. در این سفر با صحنه هایی مواجه می شوید که در خواب هم نمی بینید.
1. فضایی پوشیده از وهم و هیجان
با ورود به کول خرسان، تنها گوشه هایی از آسمان آبی را می بینید و با سنگ ها و تنه هایی مواجه می شوید که در میان دره گیر افتاده اند و هر لحظه امکان سقوط دارند. این تصاویر فضایی وهم انگیز را ایجاد می کند. فضایی که آدرنالین خون را بالا می برد و در عین حال کسب تجربه ی هیجانی بی سابقه را فراهم می کند.

2. جریان آب در میان راه
یکی از زیباترین جلوه های کول خرسان وجود چندین چشمه ای است که از دیواره های آن پایین می ریزد و محیط درون کول را مرطوب نگه می دارد. این آب با آب چشمه های زیرزمینی و رودخانه ی دز ترکیب می شود و در میان دره جریان می یابد. آبی که گاهی پاهایتان را خیس می کند و طراوتی تازه را به شما هدیه می دهد.

3. حوضچه گهر
در انتهای مسیر کول، به دره ی قوسی شکلی می رسید که مانند یک تونل به نظر می رسد و شما را به حوضچه ای به نام حوضچه ی گهر هدایت می کند. این حوضچه، 50 متر طول و 3 متر عرض دارد و به رودخانه ی دز وارد می شود.

4. رودخانه دز و گرداب مرگ
همان طور که اشاره شد کول خرسان در نهایت به رودخانه ی دز می رسد، رودخانه ای که با جوش و خروش خود خشم طبیعت را نشان می دهد. در بخشی از این رودخانه که در نزدیکی کول خرسان در منطقه ای به نام چال کندی قرار دارد، عمق رودخانه زیاد می شود و جریان آب شدت می گیرد و گرداب بسیار خطرناکی تشکیل شده به طوری که نام آن را گرداب مرگ می گذارند.

خوشگذرانی در کول خرسان
در سفر به کول خرسان می توانید فعالیت های زیر را برای گذراندن لحظاتی بهتر انجام دهید.
پیمایش دره
با عبور از میان دیواره های بلند این دره می توانید تجربه ای جدید در طبیعت را به دست آورید و مسیری بی نظیر را پشت سر بگذارید.
شنا
حوضچه ی گهر واقع در انتهای دره مکانی مناسب برای شنا کردن است البته اگر شناگر ماهری باشید.
قایقرانی
اگر تجهیزات کافی به همراه داشته باشید می توانید در انتهای مسیر، پس از ورود به رود دز با گرداب های خروشان همراه شوید و تفریح رفتینگ را به شکلی متفاوت تجربه کنید.

بهترین فصل سفر
معمولا طبیعت در هر فصل از سال چهره ی زیبا و آرامی دارد اما این مساله در مورد کول خرسان صدق نمی کند. چنانچه در سفر به این کول فصل مناسبی را انتخاب نکنید ممکن است در سیلاب های منطقه که تا ارتفاع 15 متر دره را پر از آب می کنند، اسیر شوید. حتی در صورت انتخاب فصل مناسب قبل از رفتن به کول خرسان از نبود بارش در روزهای آتی مطمئن شوید.

دمای درون کول خرسان معمولا بسیار پایین تر از دمای اطراف آن است. از طرفی هرگز فریب قرار گرفتن این کول در استانی با آب و هوای گرم را نخورید. دمای کول خرسان در تابستان ها به کمتر از 20 درجه ی سانتی گراد می رسد و اختلاف دمای آن با شهر دزفول تا 30 درجه نیز گزارش شده است. به طور کلی زمان مناسب برای پیمایش کامل کول خرسان اواسط خرداد ماه است.

مهارت های مورد نیاز
داشتن تجربه طبیعت گردی و رعایت اصول آن از الزامات رفتن به کول خرسان استمی باشد. از طرفی باید از آمادگی جسمانی خوبی بهره مند باشید. دانستن اصول کوهنوردی و شنای حرفه ای نیز کمک می کند از این سفر ماجراجویانه لذت بیشتری ببرید. لازم به ذکر است این دره در عین جذابیت و زیبایی فوق العاده ای که دارد جان چند تن از بازدیدکنندگان را گرفته است لذا می تواند بسیار خطرناک باشد.

لوازم ضروری سفر به کول خرسان
از جمله لوازمی که پیشنهاد می شود در این سفر به همراه داشته باشید کفش کوهنوردی، عینک آفتابی، کلاه آفتابگیر، کرم ضد آفتاب، لباس اضافه، کوله پشتی، وعده های غذایی، دارو های عمومی، لباس گرم، بارانی و لباس ضد آب، آب آشامیدنی، کارت شناسایی، شارژر موبایل، پاور بانک، باتوم، کلاه ایمنی، نقشه یا GPS، کمک های اولیه، کیسه زباله، کبریت یا فندک، کفش اضافه، دفترچه بیمه، تلفن همراه و میان وعده است حال اگر قصد دارید شب را در طبیعت بمانید بایستی لوازم کمپینگ هم به همراه داشته باشید. از جمله ی این لوازم می توان به دمپایی و صندل، هدلامپ، چراغ قوه، آتش زنه، چادر مسافرتی، پتو و لوازم خواب، کیسه خواب و جعبه ابزار اشاره کرد. البته شما می توانید با توجه به نظر خود برخی را حذف کنید.

راه دسترسی
برای رسیدن به کول خرسان سه راه پیش رو دارید:
1. از روستای بیشه بزان در منطقه ی شهیون: دسترسی از طریق جاده ی شهیون – دزفول.
2. از روستای پاقلعه در منطقه ی شهیون: دسترسی از طریق جاده ی شهیون – دزفول.
3. از روستای اسلام آباد در منطقه ی چغامیش: دسترسی از طریق بلوار شهدای پلیس در دزفول.
برای رسیدن به ورودی کول خرسان نیز باید یک مسیر حدودا 4 کیلومتری را پیاده بروید. این مسیر در برخی از قسمت های خود نسبتا ناهموار است.