اگر می‌خواهید قبل از سفر به کردستان زیبا بدانید جاهای دیدنی کردستان کجاست، با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی آن، آدرس این اماکن و ویژگی‌های مهم آنها آشنا شوید در ادامه مقاله ما را همراهی کنید تا اطلاعاتی بیشتر در این زمینه کسب کنید.

جاهای دیدنی سنندج كردستان

در ابتدای جاهای دیدنی استان کردستان چه بهتر که با مرکز این استان یعنی سنندج زیبا و سرسبز شروع کنیم. سنندج با داشتن جاهای دیدنی تاریخی و طبیعی هر ساله و در ایام تعطیلات میزبان گردشگران زیادی است. در ادامه برخی از مهم‌ترین جاهای دیدنی این شهر کردنشین را نام می‌بريم:

1. مجموعه تفریحی پارک آبیدر

مجموعه گردشگری پارک آبیدر یکی از مهم‌ترین مکان‌های تفریحی سنندج محسوب می‌شود. آبیدر سنندج از زیباترین جاذبه‌هایی است که در سفر به سنندج خواهید دید. مهمانان و گردشگران در این پارک علاوه بر تفریحی حسابی بر فراز شهر سنندج، از امکانات رفاهی موجود در آن هم استفاده می‌کنند این امکانات شامل موارد زیر می‌شود:

• زیپ لاین
• پل معلق
• سینمای روباز
• آلاچیق‌های متنوع و…

در این مجموعه تفریحی تمام آنچه برای لذت بردن از یک گردش حسابی در پایان هفته لازم است در نظر گرفته شده است.

2. روستای تنگی سر

یکی از روستاهای دیدنی سنندج روستای تنگی سر است. روستایی زیبا که در فاصله ٨٠ کیلومتری از سنندج واقع شده است. ظاهر خانه‌های این روستا شما را به یاد خانه‌های روستای ماسوله می‌اندازد. بله بام یک خانه حیاط خانه بالایی است. علاوه بر این، طبیعت این روستا دارای مناظر چشم‌نوازی است.

علاوه بر موارد گفته شده، مراسم‌های خاصی مانند مراسم نوروز به شیوه‌ای هنرمندانه و زیبا توسط اهالی روستا اجرا می‌شود. بسیاری از گردشگران در این موقع از سال این روستا را برای بازدید و گردش انتخاب می‌کنند.

3. روستای نوره

یکی دیگر از روستاهای زیبا و دیدنی سنندج روستای نوره است. یکی از دلایل جذب گردشگران به روستای نوره کردستان آب و هوای مطبوع و خوش آن است. همچنین بافت زیبای روستا در کنار دیگر جاذبه‌های آن مانند عمارت و مقبره آیت‌الله محمد مردوخ، رودخانه خروشان و باغ‌های سرسبز و انبوه از دیگر دلایل جذب گردشگران به روستای نوره هستند.

همچنین به هنگام بازدید از این روستا به راحتی می‌توانید با شبی سپری کردن در خانه‌های خشت و گلی روستا با غذاها و فرهنگ این دیار نیز از نزدیک آشنا شوید.

4. روستای هویه

بخش غربی سنندج میزبان یکی دیگر از روستاهای کردنشین و زیبای کردستان است. روستای هویه نام این روستای دیدنی است. این روستا نیز به مانند بیشتر روستاهای کردستان دارای بافتی پلکانی و زیبا است. علاوه بر این، طبیعت سرسبز، آب و هوای مطبوع، کوه‌های بلند بالا، چشمه و آبشارها از دیگر ویژگی‌های خاص این روستا هستند.

5. سد قشلاق سنندج

در نزدیکی شهر سنندج سدی زیبا با نام سد قشلاق قرار گرفته است. چشم‌اندازهای زیبای این سد و طبیعت اطراف آن موجب شده تا گردشگران از این محل به عنوان یکی از مکان‌های مهم تفریحی در سنندج یاد کنند. سد قشلاق سنندج زیستگاه بسیاری از آبزیان است.

دریاچه سد قشلاق با داشتن امکانات مختلف، محلی مناسب برای یک گردشگری کامل و لذت بردن از تفریحاتی مانند ماهیگیری و قایقرانی است.

6. موزه سنندج (عمارت سالار سعید)

موزه سنندج یکی دیگر از جاهای دیدنی کردستان است. در این موزه اشیای مختلف تاریخی مربوط به این دیار نگهداری می‌شود. این اشیا متعلق به دوره‌های تاریخی ماقبل تاریخ و دوره اسلامی است. وسایل نگهداری شده در موزه شامل زیورآلات، ظروف سفالی، فلزی و.. هستند.

لازم به ذکر است قبل از بازید از موزه سنندج نیازمند تهیه بلیط هستید. شما می‌توانید با صرف زمانی یک ساعته از تمام بخش‌های این موزه به راحتی دیدن کنید.

7. مسجد خضر زنده

مساجد نیز از بهترین جاهای دیدنی استان کردستان محسوب می‌شوند. این مسجد در دامنه کوه زیبای آبیدر سنندج واقع شده است. مسجد خضر زنده در حقیقت قدمگاه حضرت خضر بوده است.

افراد بازدید کننده از این مکان علاوه بر زیارت با یک پیاده‌روی کوتاه از آب و هوای خوش و مطبوع این منطقه نیز بهره‌مند می‌شوند. امروزه این منطقه با گسترش امکانات در آن به یکی از نقاط گردشگری مهم در سنندج تبدیل شده است.

8. عمارت خسروآباد

عمارت خسروآباد یکی از خانه‌های تاریخی در سنندج است. این عمارت زیبا در میان باغی سرسبز و بزرگ واقع شده است. بخش‌های اصلی این عمارت باشکوه شامل قصر سلطنتی، ایوان‌های ستون دار و غلام گردش‌ها هستند.

همچنین فضای بیرونی این عمارت شامل حمام و اتاق‌های مختلف خدمتکاران می‌شود. تزئینات زیبای نقاشی و گچبری شده بر روی دیوارهای این عمارت معماری اصیل و هنرمندانه ایرانیان را به خوبی به رخ همگان می‌کشد.

9. مسجد جامع سنندج

یکی از مهم‌ترین مساجد کشورمان همین مسجد جامع سنندج است. دارالاحسان نام دیگر این مسجد است. تاریخچه ساخت این مسجد به دوران فتحعلی شاه قاجار می‌رسد. معماری زیبای این مسجد توسط استادانی هنرمند و توانا از ایران به شکلی هنرمندانه صورت گرفته است. کاشی‌کاری‌ها، گچ‌بری‌ها و بخش‌های مختلف این مسجد همگی سبک معماری اصیل دوران گذشته را برای همگان تداعی می‌کند.

10. عمارت آصف سنندج

عمارت آصف نیز یکی دیگر از ساختمان‌های جذاب و به جا مانده از دوران گذشته در سنندج است. این عمارت از دوران باشکوه صفویان بر جای مانده است. معماری این عمارت شباهت زیادی به سبک عمارت‌های اصفهانی دارد. تزئینات به کار رفته در این عمارت شامل مقرنس کاری، ارسی، گچ‌بری و… است.

در ضمن فقط معماری عمارت آصف سنندج شباهت به خانه‌های قدیمی اصفهان دارد. در معماری داخلی آن و زیر سازی عمارت با توجه به اقلیم کوهستانی سنندج از مصالح و طرح‌های خاص استفاده شده است.

جاهای دیدنی بیجار کردستان

بیجار یکی از شهرهای دیدنی کردستان است. قرار گرفتن این شهر در ارتفاعی بیشتر نسبت به دیگر شهرهای کردستان آب و هوایی خنک و مطبوع به آن بخشیده است. علاوه بر این بیجار نام دومین شهر مرتفع در ایران را نیز به دوش می‌کشد. این ویژگی مهم موجب شده تا در فصل تابستان نیز هوایی خنک و دلپذیر بر این منطقه حاکم باشد.

علاوه بر هوای مطبوع، در این شهر جاذبه‌های زیادی نیز برای تفریح و گردش مهمانان و مسافران وجود دارد. در ادامه این اماکن دیدنی را شرح می‌دهیم:

1. قلعه قمچقای

قلعه قمچقای یکی از مهم‌ترین و تاریخی‌ترین جاهای دیدنی کردستان محسوب می‌شود. تاریخچه این قلعه بسیار زیاد است. تا جایی که قدمت آن به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. تاریخچه زیاد و اهمیت این قلعه موجب شده تا فهرست آثار ملی کشورمان میزبان نام ارزشمند این قلعه نیز باشد.

جالب است بدانید یکی از قدیمی‌ترین کتیبه‌های باستانی در این قلعه یافت شده است. خط هراتیک و نقاشی هیرو گلیف روی آن، خود گویایی قدمت زیاد این کتیبه است. در مورد خصوصیات و معماری قلعه نیز خوب است بدانید دیواره‌های بلند (به ارتفاع ٢٠٠ متر) ساختمان اصلی قلعه را تشکیل می‌دهد.

همچنین در معماری این قلعه امنیت بسیار در نظر گرفته شده است. به طوری که فقط یک راه برای خروج و ورود در نظر گرفته شده است. این معبر ورود و خروج به گونه‌ای ساخته شده که یک نفر به سختی می‌تواند به آن وارد یا خارج شود.

در مجموع می‌توان گفت قلعه قمچقای از آن دست قلعه‌هایی است که با قرار گرفتن در ارتفاع زیاد و اشراف بر دره‌ها و کوه‌های اطراف مکانی امن و مخوف برای فرامانروایان محسوب می‌شده است.

2. برج ینگی ارخ

با توجه به قدمت و تاریخچه شهر بیجار، در این شهر جاذبه‌های تاریخی دیگری نیز به چشم می‌خورد. برج ینگی ارخ یکی دیگر از ده‌ها جای دیدنی و تاریخی در کردستان است. این برج از دوران باشکوه صفویان در این منطقه بر جای مانده است.

معماری این برج با هنرمندی زیاد توسط معماران آن زمان به شکل استوانه‌ای ساخته شده است. مصالح به کار رفته در آن نیز متشکل از ساروج و سنگ است. همچنین برج ینگی ارخ در گذشته دارای گنبدی بوده که امروزه و در اثر باران و بلایای طبیعی اثری از آن برجای نمانده است.

3. پل قجور

بلندترین پل در استان کردستان پل قجور نام دارد. رودخانه قزن اوزن محلی است که این پل بر روی آن قرار گرفته است. دهانه‌های بزرگ این پل و ملات به کار رفته در آن مانند ساروج و گچ، سنگ و آجر موجب شده که تا امروز نیز این پل با وجود فرسایش‌های طبیعی هنوز هم آثاری از خود برجای بگذارد.

معماری به کار رفته در این پل حکایت از دوران ایلخانیان دارد. وجود چند چشمه کوچک در طبقات این پل از دیگر دیدنی‌های مربوط به این اثر تاریخی است. با اینکه امروزه پس از گذشت سال‌ها و در اثر شدت زیاد آب رودخانه تنها بخش کوچکی از این پل بزرگ باقی مانده اما قدمت و اهمیت آن موجب شد تا در سال ١٣٨٢ در لیست آثار ارزشمند ملی ایران جای گیرد.

• آدرس: استان کردستان، ٥٠ کیلومتری شهر بیجار، نزدیکی روستای قجور

4. برج اوچ گنبد خان

یکی دیگر از برج‌های تاریخی در بیجار برج اوچ گنبد خان است. تفاوت این برج با سایر برج‌های این منطقه در معماری و مصالح به کار رفته آن است. این برج با نام برج سنگی نیز شهرت دارد. ظاهر دایره‌ای شکل، نوک تیز، دیواره‌های ضخیم و ارتفاع ٦ متری از ویژگی‌های خاص مربوط به این برج است.

در مورد ساخت این برج و کاربرد آن اطلاعی دقیق در دست نیست ولی احتمالا از آن به عنوان اقامتگاه و مکانی بین راهی در گذشته استفاده می‌شده است. قدمت و تاریخچه این مکان نیز به دوران صفویان بازمی‌گردد.

این برج نیز به مانند بسیاری از آثار تاریخی کردستان در سال ١٣٨٠ به عنوان یک اثر ملی ارزشمند در لیست آثار ملی ایران جای گرفت.

5. مسجد خسروآباد گروس

روستای خسروآباد بیجار میزبان مسجد تاریخی و دیدنی خسروآباد گروس است. نام این مسجد نیز برگرفته از بانی آن با نام خسروخان اردلان است. از ویژگی‌های مهم این مسجد می‌توان به تک ایوانه بودن آن و آجرکاری‌های زیبای آن اشاره کرد.

قدمت زیاد این مسجد به دوران قاجاریه برمی‌گردد. این مسجد تاریخی نیز در سال ١٣٧٨ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

6. تپه قلعه

تپه قلعه یا چنگیز قلعه یکی از تاریخی‌ترین و قدیمی‌ترین آثار تاریخی بیجار محسوب می‌شود. این قلعه در روستای چنگیز قلعه واقع شده است. در مورد این قلعه روایت‌های مختلفی وجود دارد. اما یکی از موثق‌ترین داستان‌ها این است که هنگام حمله مغول به ایران و بیجار، چنگیز در بلندی‌های این منطقه قلعه‌ای با نام قلعه تپه یا چنگیز قلعه می‌سازد. این اثر تاریخی در سال ١٣٨١ به عنوان اثری تاریخی در فهرست آثار ملی کشورمان به ثبت رسید.

7. قلعه بانو

از دیگر مکان‌های تاریخی بیجار و جاهای دیدنی کردستان می‌توان به جاذبه‌ای با نام قلعه بانو اشاره کرد. قدمت این قلعه به قبل از میلاد می‌رسد. با توجه به موقعیت جغرافیایی مناسب این جاذبه و واقع شدن آن در مرکز شهر بیجار بسیاری از مسافران بازدید از آن را در برنامه گردشگری خود قرار می‌دهند.

قدمت بسیار این قلعه موجب شد تا باستان شناسان در طی کاوش‌های خود بسیاری از ظروف سفالی با پوشش‌های رنگی مختلف و دیگر آثار باستانی را کشف کنند.

• آدرس: استان کردستان، شهرستان بیجار

8. بازار سنتی بیجار

اگر علاقه‌مند به دیدن بازارهای سنتی و تاریخی هستید بازار سنتی بیجار نمونه‌ای از این مکان‌های تاریخی است. بازاری متعلق به دوران صفویان که در گذر زمان داستان و روایت‌های زیادی بر خود دیده است. راسته‌ای طولانی شامل تیمچه‌ها، غرفه‌ها و سراهای متنوع که حال و هوای بازارهای قدیمی را تازه می‌کند.

با این که در دوران جنگ جهانی اول بخش زیادی از آن ویران شد؛ اما هنوز هم قسمت‌هایی از این بازار با قدرت و شکوه گذشته محلی برای امرار معاش اهالی بیجار است.

9. منطقه حفاظت شده بیجار

از مکان‌های تاریخی و باستانی شهر بیجار که بگذریم نوبت به جاذبه‌های طبیعی این شهر می‌رسد. منطقه حفاظت شده بیجار یکی از زیباترین و بکرترین جاهای طبیعی بیجار است. آنچه موجب زیبایی این منطقه شده بکر بودن و پوشش گیاهی متنوع آن است. علاوه‌ بر این، رودخانه قزل اوزن با بخشش فراوان زمین‌های این منطقه را سیراب می‌کند.

اضافه بر موارد گفته شده، چشمه‌سارهای فراوان و جوشان از دل زمین زیبایی و طراوت این منطقه را دو چندان کرده‌اند. وجود تمام عوامل بالا به صورت یکجا در این منطقه موجب شده تا انواعی از گونه‌های جانوری نیز منطقه حفاظت شده بیجار را به عنوان محلی امن و مناسب برای زیستگاه خود انتخاب کنند.

جاهای دیدنی سردشت کردستان

سردشت یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی محسوب می‌شود. با اینکه این شهر جزو منطقه آذربایجان است؛ اما به دلیل فاصله کم آن تا استان کردستان و قرار گرفتن آن در مسیر بانه، مهاباد و پیرانشهر دارای مردمی کرد زبان است. این شهر پر از راز با تمدنی چندین ساله داستان‌های مختلفی از دوران گذشته را به دوش می‌کشد.

برای آشنایی با مکان‌های تاریخی و تفریحی این شهر در ادامه مقاله ما را همراهی کنید تا با سفری کوتاه به این منطقه درک بهتری از جاذبه‌های آن داشته باشیم:

مکان های طبیعی سردشت کردستان

1. آبشار شلماش

اگر در تابستان راهی منطقه کردستان می‌شوید بازدید از آبشار شلماش را از دست ندهید. جنوب شهرستان سردشت مکان واقع شدن این شهر است. آبشار شلماش در حقیقت ترکیبی از سه آبشار کوچک و بزرگ است که در کنار یکدیگر آبشاری بزرگ با نام شلماش را خلق کرده‌اند.

درختان بلوط و افرا و دیگر گیاهان متنوع در این منطقه بر زیبایی‌های آبشار افزوده‌اند. این منطقه در فصول تابستان و بهار همواره میزبان خیل زیادی از گردشگران است. جالب است بدانید در نزدیکی آبشار شلماش امکانات رفاهی مانند موارد زیر برای راحتی و رفاه مهمانان و گردشگران در نظر گرفته شده است:

• پارکینگ
• سرویس بهداشتی
• رستوران
• فروشگاه

2. چشمه کانی گراوان

سردشت با توجه به آب و هوای مناسب و پوشش گیاهی متنوع و واقع شدن در منطقه‌ای کوهستانی از جاذبه‌های طبیعی پر شده است. چشمه کانی گراوان یکی از ده‌ها چشمه موجود در این منطقه و البته معروف و محبوب است. این چشمه با جوشش از دل زمین دارای آبی سرد و دلپذیر است.

وجود املاح فراوان در آب این چشمه موجب شده تا نام آب سخت و سنگین را نیز بر آن بگذارند. از این رو از آب این چشمه برای درمان بسیاری از امراض استفاده می‌کنند. ناگفته نماند وجود این املاح و فراوانی آنها در آب این چشمه موجب شوری و غیر قابل شرب شدن آن نیز شده است.

علاوه بر موارد گفته شده، وجود املاح آهکی در آب چشمه و رسوب آنها در کنار چشمه در گذر زمان موجب پدید آمدن سازه‌ای آهکی و رنگارنگ شده است. این سازه آهکی جلوه و شهرت این چشمه را بیشتر کرده است.

3. رودخانه زاب

یکی از بلندترین رودخانه‌های کشورمان در منطقه سردشت واقع شده است. این رودخانه ٤٠٠ کیلومتری مرزها را در هم درنوردیده و تا فرسنگ‌ها ادامه پیدا کرده است. تا جایی که از زاگرس با شکوه سرچشمه و در نهایت وارد خاک کشور عراق و به دجله سرازیر می‌شود.

بدون شک این جاذبه یکی از بکرترین و زیباترین جاهای دیدنی کردستان محسوب می‌شود. در طول رودخانه مکان‌ها و مناظر طبیعی بسیاری برای تفریح نیز وجود دارد.

4. منطقه آلان

آلان منطقه‌ای سرسبز، بکر و با چشم انداز بسیار زیبا است. این منطقه خوش آب و هوا با طبیعت بکر خود آبشارها، چشمه‌ها، کوهسارها و رودخانه‌های زیبایی را در خود جای داده است.

علاوه بر جاذبه‌های طبیعی، چندین روستای بزرگ و کوچک نیز با داشتن طبیعت بکر مانند روستای بیتوش، گرویس و… از مناطق و دیگر جاذبه‌های دیدنی منطقه آلان هستند.

• آدرس: ١٣ کیلومتری جنوب سردشت

5. آبشار رزگه

آبشار زیبای رزگه دیگر آبشار زیبا و خروشان در سردشت است. ارتفاع زیاد و در حدود ١٥ متری آبشار و قرار گرفتن آن در ارتفاعی بالاتر نسبت به سطح دریا موجب شده تا بسیاری از گردشگران اهل طبیعت‌گردی در فصل تابستان و بهار مهمان این آبشار زیبا و سرسبز باشند.

مکان های تاریخی سردشت کردستان

1. پل قلعه تاسیان

نوبت به معرفی جاذبه‌های تاریخی سردشت می‌رسد. پل قلعه تاسیان یا پل قلاتاسین اثری به جا مانده از قرن سیزدهم است. در مورد ساخت این پل روایات زیادی وجود دارد؛ اما یکی از معتبرترین آنها دستور ساختش به فرمان مولانا بوده است.

به همین دلیل مولانا نام دیگر این پل است. طول و ارتفاع زیاد و ملات محکم به کار رفته در این سازه موجب شد تا در سال ١٣٧٩به عنوان اثری ارزشمند در لیست آثار ملی کشورمان به ثبت برسد.

2. حمام تاریخی سردشت

حمام‌های تاریخی با ظاهر زیبای خود همواره مورد توجه گردشگران هستند. حمام تاریخی سردشت نیز اثری به جا مانده از دوران حکومت قاجاریان است. نام دیگر این حمام، بیستون است.

سردار عزیز خان مکری در زمان قاجاریان دستور ساخت حمام را صادر کرد. این حمام تاریخی تا چند سال پیش به عنوان گرمابه و محل شستشو مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ اما امروز به اثری تاریخی و دیدنی در سردشت تبدیل شده است.

3. تپه باستانی ربط

با توجه به این که سردشت منطقه‌ای کهن با قدمت و اصالت بسیار است هر لحظه شما را با مکانی تاریخی‌تر از مکان قبلی شگفت‌زده می‌کند. یکی از آثار تاریخی که به وفور می‌توان در سردشت دید تپه‌های باستانی است.

تپه باستانی ربط یکی از مهم‌ترین و معروف‌ترین این تپه‌ها است. در طی کاوش‌های بسیار در این منطقه اشیا و آثار باستانی بسیاری نیز کشف شد. این اشیا متعلق به عصر آهن هستند. امروزه نیز باستان شناسان هنوز هم به دنبال کشفی جدید و یافته‌های بیشتر در مورد این منطقه باستانی و ارزشمند تاریخی هستند. بدون شک دیدن این تپه کهن برای علاقه‌مندان به تاریخ جالب خواهد بود.

• آدرس: سردشت، مجاورت رودخانه زاب

جاهای دیدنی مهاباد کردستان

مهاباد نیز به مانند سردشت از توابع استان آذربایجان غربی محسوب می‌شود. اما به دلیل نزدیکی آن به کردستان دارای مردمی با اصالت کردی است. از این رو از آن با نام مهاباد کردستان نیز یاد می‌شود. جاذبه‌های این شهر نیز به مانند دیگر شهرهای این خطه محدود به یکی دو تا نمی‌شود. برای آشنایی بیشتر با جاهای دیدنی مهاباد در ادامه ما را همراهی کنید:

جاهای طبیعی مهاباد

1. روستای سهولان

یکی از روستاهای زیبا و دیدنی مهاباد، سهولان نام دارد. وجود غاری با نام سهولان مهم‌ترین دلیل شهرت آن است. در کنار این غار آبی روستای سهولان از طبیعتی زیبا، آب و هوایی مناسب و جاذبه‌هایی متنوع برخوردار است. این جاذبه‌ها شامل قلعه اورسیل، مسجد روستا و همین غار سهولان ذکر شده هستند.

به دلیل آب و هوای کوهستانی و سردسیر بودن منطقه، روستای سهولان در فصل تابستان و بهار میزبان تعداد زیادی از گردشگران است.

2. غار آبی سهولان

از دیگر جاهای دیدنی کردستان می‌توان از غارهای تاریخی آن نام برد. غارهایی که با رسوب املاح معدنی، اشکال هندسی مختلف و جذابی را در خود جای داده‌اند. سه هولان نام کردی غار معروف سهولان مهاباد است. شهرت این غار علاوه بر قدمت به دلیل آبی بودن آن نیز است. این غار آبی در قلب یکی از کوه‌های مهاباد هر ساله میزبان تعداد زیادی از گردشگران برای قایق‌سواری و تفریح است.

جالب است بدانید نام دیگر این غار کونه کوتر است. این نام به دلیل زندگی بسیاری از کبوتران در درون این غار است. اگر شما هم مثل من از علاقه‌مندان به کشف مکان‌های پر از راز و رمز هستید غار سهولان نمونه‌ای بارز از این مکان‌هاست.

لازم به ذکر است بخش قابل توجهی از این غار هنوز برای بازدید گردشگران قابل دسترسی نیست. اما بخش اعظمی از غار آبی با داشتن چراغ‌ها و امکانات خاص امکان یک غارنوردی جذاب را برای گردشگران فراهم کرده است.

نکته قابل توجه به هنگام بازدید از غار تهیه بلیط است. همچنین خوب است بدانید با توجه به گردشگر پذیر بودن این غار در اطراف آن امکانات رفاهی مانند سرویس بهداشتی، پارکینگ، رستوران و… در نظر گرفته شده است.

3. باغ میکائیل (پارک ملت)

در بین جاذبه‌های طبیعی و گردشگری مهاباد پارک ملت یا همان جنگل میکائیل بسیار مشهور و شناخته شده است. یکی از دلایل محبوبیت این باغ نزدیکی آن به سد مهاباد است. طراوت و تازگی هوا را به وضوح می‌توان در بهارهای مهاباد در این منطقه احساس کرد.

علاوه بر بهره‌مندی از فضای زیبا، آرام و دلپذیر پارک و رودخانه کنار آن امکانات رفاهی بسیاری نیز برای راحتی گردشگران در این منطقه تعبیه شده است. از جمله این امکانات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آلاچیق
• نیمکت برای نشستن
• پارکینگ
• محل بازی کودکان
• سرویس بهداشتی
• فروشگاه

4. دریاچه سد مهاباد

دریاچه سد مهاباد از آن دست مکان‌های زیبایی است که هر پرنده‌ای دوست دارد از آن به عنوان زیستگاه استفاده کند. علاوه بر پرنده‌گان گردشگران نیز به دلیل آب و هوای مطبوع و کوهستانی این منطقه در تعطیلات فرصت را غنیمت می‌شماند و راهی این منطقه از مهاباد می‌شوند. مهمانان این دریاچه ساعات بودن در این مکان را به ماهیگیری، پیک نیک، پیاده‌روی و دیگر تفریحات دلپذیر سپری می‌کنند.

5. دریاچه قوپی بابا علی

اگر در سفر به مهاباد علاقه‌مند به دیدن تالاب‌های زیبا هستید، دریاچه قوپی بابا علی انتظار دیدن شما را می‌کشد. این تالاب بین‌المللی به دلیل داشتن آب و هوایی مناسب و آرامشی وصف‌ناپذیر در فصول خاصی از سال میزبان انواعی از گونه‌های مختلف پرندگان مهاجر است.

فلامینگو، غازهای وحشی، اردک و حواصيل چند نمونه از اين پرنده‌گان مهمان تالاب هستند. اما خبر بد اینکه امروزه بخش زیادی از این تالاب به دلیل خشکسالی‌های چند سال اخیر خشک شده است. هر چند قسمت‌های زیادی از آن دوباره پر از آب شده؛ اما هنوز به زیبایی و پرآبی گذشته نرسیده است.

6. تالاب کانی برازان

کانی برازان نیز یکی دیگر از تالاب‌های بکر منطقه مهاباد و جزو بهترین جاهای دیدنی استان کردستان است. چشمه گرازها نام دیگر این تالاب است. جالب است بدانید این تالاب بین‌المللی اولین سایت پرنده‌نگری در ایران است.

در این تالاب بیش از ٧٠ گونه پرنده زندگی می‌کنند. فلامینگو، غاز، مرغابی، پلیکان نمونه‌هایی از این پرندگان هستند. راهنمایان تالاب گردشگران را با بخش‌های مختلف آن و همچنین انواع پرنده‌های تالاب آشنا می‌کنند. در مجموع می‌توان گفت آرامش کم‌نظیر این تالاب برای ساعتی به دور بودن از هیاهوهای روزمره و دغدغه‌های همیشگی بهترین مکان است.

جاهای تاریخی مهاباد کردستان

1. مسجد جامع سرخ مهاباد

مسجد جامع سرخ یکی از مساجد تاریخی با ظاهری متفاوت‌تر از سایر مساجد ایران است. این مسجد با آجرهای قرمز ساخته شده است. دلیل نام سرخ آن نیز به همین دلیل است.

نام این مسجد در زبان کردی مزگه‌وتی سوور نام دارد. تاریخچه این مسجد به دوران حکومت صفویان برمی‌گردد. علاوه بر آجرهای قرمز، وجود ١٨ گنبد و ١٠ ستون رنگی از دیگر ویژگی‌های جالب توجه مسجد است. قرار گرفتن این مسجد در شهر مهاباد دسترسی مهمانان و گردشگران را به آن آسان کرده است.

2. مقبره بداق سلطان مهاباد

مقبره بداق سلطان از دیگر مکان‌های تاریخی و دیدنی مهاباد است. بداق سلطان یکی از فرمانروایان دوران حکومت صفویان بوده است. آنچه این منطقه را در چشم گردشگران به شهرت رسانده معماری زیبا و قدمت آن است.

آجرهای قرمز رنگ، حفره‌های روی آجرها، و ارتفاع زیاد گنبد (٦ متر) از ویژگی‌های خاص این بقعه هستند. قدمت و معماری کم‌نظیر این بقعه موجب شد تا در لیست آثار ملی کشورمان به ثبت برسد.

3. حوض‌خانه مسجد رستم بیگ

مسجد رستم بیگ محل قرار گرفتن حوض‌خانه رستم بیگ است. حوض خانه و مسجد هر دو به واسطه قدمت زیاد و معماری خاص ازجاهای تاریخی و ارزشمند مهاباد محسوب می‌شوند. این مسجد نیز به مانند مقبره بداق سلطان با آجرهای قرمز چهارگوش ساخته شده است.

حوض خانه واقع شده در مرکز مسجد برای وضو گرفتن در آن زمان ساخته شده است. بدون شک برای علاقه‌مندان به تاریخ دیدن این حوض مستطیل شکل به همراه مسجد در سفر به مهاباد خالی از لطف نخواهد بود.

4. حمام میرزا رسول

حمام‌های تاریخی نیز نقش مهم در معرفی تاریخچه و فرهنگ اصیل مردم مهاباد دارند. قدمت حمام میرزا رسول مربوط به دوران صفویان است. معماری زیبای این حمام در داخل و خارج از ویژگی‌های خاص حمام به شمار می‌رود.

این حمام از بخش‌هایی مانند گرمخانه، دالان، رختکن و… تشکیل شده است. همچنین سقف این حمام چندین نورگیر دارد که فضای زیبا و روشنی به حمام بخشیده است. امروزه این حمام کارایی خود را به عنوان محل شستشو از دست داده و به موزه‌ای برای معرفی فرهنگ مردم مهاباد با نام موزه مردم‌شناسی تبدیل شده است.

حمام تاریخی میرزا رسول پس از تغییر کاربری امروزه نمادی از فرهنگ و مردم شناسی مردم مهاباد است. انواع ظروف قدیمی، سکه‌ها، لباس‌های کردی و… در این موزه اصالت مردم کردنشین مهاباد را به خوبی به تصویر می‌کشند.

5. گوردخمه فقره قا

در سفر به مهاباد اگر دیدن جاهای تاریخی‌تر و باستانی‌تر را می‌پسندید، پیشنهاد ما بازدید از گور دخمه فقره قا است. تاریخچه این گوردخمه به دوران مادها برمی‌گردد. این گور دارای چهار ستون سنگی است.

طبق گفته کارشناسان و باستان شناسان در فضای درونی این گوردخمه افرادی مهم دفن شده‌اند. اما اطلاع دقیقی از نام و شخصیت آنها نیست. برای رفتن به این مکان نیازمند یک کوه‌نوردی نسبتا کوتاه هستید. پس در بازدید از این منطقه حتما کفش و البسه مناسب را با خود همراه داشته باشید.

6. محوطه باستانی آتشکده سنگی برده کنته

یکی دیگر از جاهای دیدنی کردستان که قدمت آن به هزار سال قبل از میلاد می‌رسد، محوطه باستانی آتشکده سنگی برده کنته است. دو تپه شمالی و جنوبی، آتشکده، پله‌های سنگی و دخمه‌های مختلف بخش‌های این محوطه باستانی را تشکیل داده‌اند.

نام کنته در زبان کردی به معنای کهن و تاریخی است. ارزشمندی این محوطه به حدی است که در سال ١٣٦٤ در لیست آثار ملی کشورمان به ثبت رسید.

7. دژ قلات شاه

دژ قلات شاه دژی مستحکم و تاریخی در میان طبیعت سرسبز و کوهستانی مهاباد است. این دژ بر بلندای کوه قرار گرفته و دارای یک مسیر دسترسی سخت است. از این رو در گذشته از آن به عنوان محلی برای محافظت در برابر دشمن استفاده می‌شده است.

امروزه بخش‌های زیادی از این قلعه در اثر فرسایش‌ها و بلایای طبیعی از بین رفته است. بازدید از آن هم بسیار سخت است چراکه در ارتفاعی زیاد از سطح زمین قرار گرفته است. کوهنوردان حرفه‌ای با پیمودن مسافت زیاد و زمانی تقریبا شش ساعته به بالای این قله می‌رسند. در نهایت رسیدن به بالای قله منظره‌ای زیبا از طبیعت مهاباد و دشت‌های سرسبز آن را مشاهده خواهيد كرد.

8. خانقاه شمس‌ الدین برهانی

خانقاه‌ها ازدیگر اماکن دیدنی و متفاوت در مهاباد هستند. خانقاه شمس‌الدین برهانی هم یکی از این مکان‌ها است. فضای ساده و صمیمی داخل خانقاه شما را به ساعتی آرامش در این ساختمان خشتی دعوت می‌کند.

شمس‌الدین برهانی خود از عارفان رشته‌ فلسفه و معارف بوده که سال‌ها به تبلیغ این علوم پرداخته است. امروزه این مکان به عنوان یکی از مکان‌های تاریخی مهاباد شناخته می‌شود.

9. نقوش صخره‌ای خره هنجیران

تصاویر زیبای کشیده شده بر روی سنگ‌ها و صخره‌ها همواره برای گردشگران جالب توجه بوده است. نمونه‌ای از این تصاویر و نقاشی‌های واضح را می‌توان در خره هنجیران مشاهده کرد.

تاریخچه این نقوش بر روی صخره‌ها به هزاران سال قبل برمی‌گردد. این تصاویر شامل نقاشی انواع حیوانات مختلف مانند بز کوهی، روباه  و تصاویری از انسان، سوارکاری و… هستند.

زیبایی و تاریخی بودن این نقوش جالب موجب شد تا سال‌ها پیش این مکان نیز به مانند خیلی از مناطق تاریخی مهاباد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت برسد.

• آدرس: مهاباد، جاده مهاباد به سردشت، دره خره هنجیران

10. حمام لج

حمام لج یکی دیگر از حمام‌های تاریخی مهاباد است. این حمام در زمان فرمانروایی سلیمان صفوی ساخته شده است. معماری این حمام شباهت زیادی به مسجد سرخ این شهر دارد.

از ویژگی‌های مهم معماری این بنا می‌توان به آجرهای چهارگوش قرمز، سنگ فرش بودن حمام، طاق‌های جناغی و خیلی دیگر از موارد اشاره کرد. یکی دیگر از نکات جالب توجه در مورد نحوه انتقال آب این حمام است. لوله‌های سفالی به طرز جالب توجهی آب را از رودخانه مهاباد به حمام منتقل می‌کردند.

11. حوضخانه شاه درویش

در صحن مسجد شاه درویش حوضخانه‌ای قدیمی با نام شاه درویش وجود دارد. از این حوضخانه در گذشته به عنوان محلی برای وضو گرفتن استفاده می‌شد. این مسجد و حوضخانه زیبای آن در دوران قاجاریه ساخته شدند.

از ویژگی‌های خاص این حوضخانه و مسجد نیز می‌توان به معماری جالب آن اشاره کرد. ظاهر گنبدی و چند پله جدا کننده حوضخانه از سطح زمین همگی هنر و معماری هنرمندان دوران صفویان و قاجاریان را به رخ می‌کشد.

موزه‌های مهاباد

با توجه به اینکه مهاباد از شهرهای تاریخی و اصیل کشورمان محسوب می‌شود وجود موزه‌های مختلف در آن دور از انتظار نیست. در ادامه این موزه‌ها را ذکر می‌کنیم:

1. موزه سرای استاد هیمن (موزه مفاخر هنری مهاباد)

یکی دیگر از موزه‌های زیبا و فرهنگی مهاباد موزه استاد هیمن است. این موزه از بخش‌های مختلفی مانند بخش نمایشی، نگهداری اسناد، آثار افراد هنرمندان مشهور و … تشکیل شده است.

از جمله وسایل و ابزار نمایش داده در این موزه نیز می‌توان به ابزارآلات موسیقی، نقاشی، فایل‌های صوتی و… اشاره کرد. این موزه ارزشمند در سال ١٣٩٦ در لیست بهترین موزه‌های ایران جای گرفت.

همچنین موزه مردم شناسی که بیشتر با نام حمام میرزا رسول از آن یاد شد دیگر موزه تاریخی مهاباد محسوب می‌شود.

بازارهای مهاباد

از دیگر جاذبه‌های مهاباد می‌توان به بازارهای آن اشاره کرد این بازارها شامل موارد زیر است:

1- بازار تاناکورا

• آدرس: مهاباد، بلوار شورا، جنب پایانه مسافربری

2- بازار اصغری

3- مجتمع تجاری نگین غرب

جاهای دیدنی کردستان در تابستان

با توجه به قرار گرفتن کردستان در منطقه غربی کشور، در برخی نقاط آن در فصل تابستان آب و هوایی مطبوع و دلپذیر حاکم است. اگر می‌خواهید با این نقاط آشنا شوید ادامه مطلب را با ما همراه باشید:

• آبشار گویله
• تفرجگاه نجنه علیا
• دشت بیلو
• روستای اورامان تخت
• روستای گلین
• روستای پالنگان
• سقز
• دیواندره

همچنین از دیگر جاهای دیدنی کردستان در تابستان می‌توان به کوه چهل چشمه اشاره کرد. این جاذبه در بین شهرهای سقز، دیواندره ومریوان واقع شده است.

غار کرفتو نیز مکانی دیدنی و مناسب برای گردش و بازدید در فصل تابستان است. در فصل تابستان و بهار بهترین آب و هوا را می‌توان در این منطقه احساس کرد.

و در انتها از دریاچه زریوار نگین منطقه کردستان غافل نشوید. دریاچه‌ای زیبا محصور شده در کوه‌های سربه فلک کشیده زاگرس. نام این دریاچه خود به تنهایی گویای طبیعت بکر و اصیل کردستان و به خصوص مریوان سرسبز است.

جاهای دیدنی کردستان و بانه

بانه یکی دیگر از شهرهای استان زیبای کردستان است. این شهر یکی از شهرهای مرزی در غرب کشورمان به شمار می‌رود. علاوه بر طبیعت زیبا و دل‌انگیز، بانه دارای یکی از بازارهای پررونق در مرز کشور است. به طوری که یکی از مناطق تجاری و مرزی مهم محسوب می‌شود.

اگر در سفر خود به استان کردستان قصد دیدن جاهای دیدنی بانه را نیز داشتید ادامه مطلب زیر را دنبال کنید:

• غار شوی
• کوه آربابا
• پارک‌های کوهستانی دوکانان و پیرمراد
• دریاچه سد بانه
• تفرجگاه نجه
• تفرجگاه سورین
• روستای هفتاش
• روستای شوی
• روستای مامال
• روستای سبدلو
• روستای نجنه علیا
• روستای نژو
• بازارچه‌های مرزی

جاهای دیدنی کردستان و کرمانشاه

كرمانشاه در همسایگی کردستان نیز یکی از شهرهای غربی دارای جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار است. بدون تردید جاذبه‌های کردستان و کرمانشاه خود به تنهایی روایت‌ها و داستان‌های بی‌شماری از تاریخ گذشته را برای ما بیان می‌کنند. در ادامه بیشتر با این جاذبه‌ها آشنا می‌شویم:

جاهای دیدنی کردستان

• روستای اورامان
• روستای سبدلو
• روستای نژو
• روستای دره تفی
• روستای نگل
• روستای شوی
• رودخانه سیروان
• زرینه رود
• دریاچه سد قشلاق
• دریاچه زریوار
• آبشار بل
• آبشار گویله
• آبشار قلوز
• آبشار سلور
• چشمه آب معدنی بابا گرگر
• چشمه گواز
• سرا قروه
• کوه آربابا
• منطقه حفاظت شده کوسالان و شاهو
• منطقه حفاظت شده بدر و پریشان
• دشت بیلو
• عمارت خسروآباد
• عمارت سالار سعید
• عمارت امجد الاشرف
• عمارت مشیر دیوان
• عمارت ملک التجار
• عمارت وکیل الملک
• کاخ دژ زیویه
• قلعه امام مریوان
• قلعه قدیمی بیجار
• برج آجری اشقون بابا
• حمام شیشه
• حمام حاج صالح
• حمام خدری
• حمام خان
• تپه قلعه ننه
• تپه ترخان آباد
• تپه چغا
• پل گاران
• پل فرهاد آباد
• پل شیخ
• پل صلوات آباد
• پل قشلاق
• موزه تاریخ طبیعی
• زیارتگاه هاجرخاتون
• کلیسای سنندج
• امامزاده چیر عمر
• بقعه پیر شالیار
• پیست اسکی سقز
• پارک الغدیر بیجار
• پارک ملت سنندج
• پارک کوثر سقز
• پارک جنگلی کشاورز سنندج
• بازار سنندج
• بازارچه مرزی مریوان

جاهای دیدنی کرمانشاه

• مجسمه هرکول
• طاق بستان
• گور دخمه‌ها
• روستای سفید
• کاروانسرای بیستون
• محوطه تاریخ بیستون
• طاق گرا
• زیج منیژه
• حمام حاج شهباز خان
• موزه‌‌های کرمانشاه (موزه میراث باستانی، موزه دفاع مقدس، موزه سنگ طاقبستان، موزه جانوری، موزه خط و کتابت، موزه صنایع دستی و…)
• تالاب هشیلان
• غار قوری قلعه
• غار پرآو
• غار دو اشکفت
• پارک کوهستان
• باغ گل‌های کرمانشاه
• روستای گلین
• روستای سراب صحنه
• آبشار پیران (آبشار ریژآو)
• سراب قنبر
• سراب نیلوفر
• تکیه معاون الملک
• کلیسای قلب مقدس
• بازار نان برنجی
• بازار سنتی کرمانشاه

همچنن روستای پالنگان در مرز بین دو استان کرمانشاه و کردستان واقع شده است. طبیعت زیبا و مناظر شگرف این منطقه همواره میزبان گردشگران زیادی از نقاط مختلف هستند.

جاهای دیدنی کردستان و سنندج

سنندج مرکز استان کردستان خود به تنهایی دارای جاذبه‌های زیادی برای بازدید گردشگران است. جاهای دیدنی سنندج را در ادامه به صورت لیست‌وار شرح می‌دهیم تا با اطلاعاتی بیشتر نسبت به دیدن آنها برنامه‌ریزی کنید:

• عمارت آصف خان وزیری (خانه کرد)
• حمام خان
• مسجد جامع سنندج
• عمارت خسروآباد
• مجموعه گردشگری پارک آبیدر
• آرامگاه امامزاده پیر عمر
• موزه سنندج (عمارت سالار سعید)
• حمام شیشه
• بازار سنندج
• عمارت وکیل‌الملک
• عمارت مشیر دیوان
• عمارت حبیبی
• امامزاده هاجر خاتون

بهترین رستوران های کردستان

یکی از لذت‌بخش‌ترین لحظات سفر پس از بازدید از جاذبه‌های گردشگری متنوع، خوردن غذا در بهترین رستوران‌ها است. استان پهناور کردستان نیز با داشتن رستوران‌های متنوع (مدرن و سنتی) میزبان گردشگران برای خوردن وعده‌ای غذای لذیذ و خوشمزه است. در ادامه بهترین رستوران‌های کردستان را معرفی می‌کنیم:

١- رستوران مروارید

یکی از رستوران‌های قدیمی و معتبر در سنندج رستوران مروارید است. این رستوران به پخت غذاهای دریایی شهرت دارد. علاوه بر غذاهای دریایی می‌توانید به دلخواه انواع کباب‌ها و پلوها با روغن کرمانشاهی را نیز تجربه کنید.

2- رستوران باغ سیب

رستوران باغ سیب نیز یکی دیگر از رستوران‌های استان کردستان محسوب می‌شود. در این رستوران می‌توانید هر نوع غذای ایرانی از جمله انوع پلو، چلو، کباب و… را به سلیقه خود سفارش دهید.

علاوه بر طبخ غذاهای خوشمزه، در این رستوران از زیبایی‌های ظاهری این رستوران نمی‌توان به سادگی رد شد. آبنما و آلاچیق‌های زیبای تعبیه شده در رستوران جذابیت محیط و فضای این مجموعه را دو چندان کرده‌اند.

3- رستوران جهان نما

رستوران جهان نما نام دیگر رستورانی است که در آن با انواع غذاهای مختلف ایرانی از شما پذیرایی می‌شود. فضای آرام رستوران علاوه بر غذاهای خوشمزه لذت خوردن غذا را برای مشتریان این مجموعه دو چندان می‌کند.

4- رستوران فردو

یکی دیگر از مکان‌های مورد علاقه جوانان رستوران فردو است. این علاقه‌مندی به دلیل سرو و پخت غذاهای آماده فست فودی در این رستوران است. انواع ساندویچ همبرگر و دیگر غذاهای فست فودی به سفارش مهمانان در زمانی اندک طبخ و سرو می‌شود.

آدرس: سنندج، میدان آزادی

5- رستوران رومانو هتل کرد سقز

یکی دیگر از رستوران‌های معتبر و مشهور کردستان در سقز واقع شده است. این رستوران با داشتن فضایی زیبا و آرام و طبخ انواعی از غذاهای لذیذ لحظات خوشی را در کنار خانواده برای شما رقم می‌زند.

همچنین خوب است بدانید علاوه بر غذاهای با کیفیت رستوران می‌توانید از پارکینگ آن برای نگهداری خودروی خود استفاده کنید.

6- باغ رستوران بانو

بانه نیز به مانند دیگر شهرهای استان کردستان دارای رستوران‌هایی مناسب برای خوردن غذا است. باغ رستوران بانو یکی از این مکان‌ها است. فضای سرسبز و دلپذیر این رستوران از ویژگی‌های بارز و مورد توجه مهمانان است. در این رستوران انواع غذاها و نوشیدنی‌های گرم و سرد به سفارش مهمانان در اسرع وقت آماده می‌شود.

7- رستوران کاندیش

رستوران کاندیش یکی دیگر از بهترین محل‌ها برای خودن غذایی مناسب در استان کردستان است. این کافه رستوران با داشتن منوی کافی شاپ و غذاهای فست فودی میزبان دورهمی‌های خانوادگی و دوستانه مهمانان است.

8- رستوران کردستان

اگر برای خرید به بانه می‌روید و پس از خرید به دنبال محلی برای صرف غذایی لذیذ هستید رستوران کردستان همان محل مورد نظر شما است. این رستوران در نزدیکی بازار بانه واقع شده است. طبخ انواع ساندویچ و فست‌فودهای خوشمزه در محیط آرام و بهداشتی از ویژگی‌های مهم این رستوران است.

٩- رستوران روژانو

اگر در سفر خود به کردستان از کامیاران هم دیدن کردید خیالتان بابت محلی برای خوردن غذا راحت باشد. رستوران روژانو یکی از بهترین رستوران‌های این شهر است. در این رستوران انواع کباب‌های لذیذ و مورد دلخواه مهمانان طبخ و با تزئینی ویژه برای مهمانان سرو می‌شود.

طعم کباب‌های لذیذ این رستوران موجب شده تا از مشتریانی دائمی برخوردار باشد.

10- رستوران باباطاهر

قروه نیز یکی دیگر از شهرهای استان کردستان است. در قروه نیز رستورانی با عنوان باباطاهر وجود دارد. در این رستوران انواعی از غذاهای ایرانی و فرنگی مانند کباب‌ها و ساندویچ و پیتزا به دلخواه مشتریان طبخ و سرو می‌شود.

11- چلوکبابی ممتاز امیری

چلوکبابی ممتاز امیری یکی از چلوکبابی‌های معروف شهرستان دهگلان است. طعم واقعی کباب‌های این رستوران تا مدت‌ها تجربه‌ای لذت‌بخش را برای شما در سفر به غرب کشور و بازدید از جاهای دیدنی کردستان یادآوری خواهد کرد. همچنین این رستوران در بین رستوران‌های کردستان به پخت حلیم با کیفیت و لذیذ شهرت دارد.

12- رستوران شه م سروآباد

در طی سفر خود به کردستان اگر علاقه‌مند به خوردن غذا در طبیعت سرسبز این دیار هستید رستوران شه م سرو آباد نمونه‌ای از رستوران‌های کردستان است. در زیر آلاچیق‌های زیبای این رستوران انوع کباب، چلوها و کباب ماهی به همراه نان سنتی سرو می‌شود.

13- رستوران هه وار

نوبت به رستوران‌های مریوان می‌رسد. رستوران هه وار یکی از بهترین رستوران‌های شهر زیبا و مرزی مریوان است. پس از بازارگردی‌های فراوان در مریوان هنگامی که هوس خوردن ساندویچ یا دیگر انواع غذاهای فست فودی را داشتید از رفتن به رستوران در مریوان غافل نشوید.

از دیگر رستوران‌های کردستان می‌توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

• رستوران هفت دریا سنندج
• رستوران خاطره خوب سنندج
• رستوران سنتی کابوکی سنندج

جمع‌بندی

بدون شک استان زیبای کردستان با داشتن مردمی غیور و با اصالت و جاذبه‌های متنوع جایگاهی ویژه در بین استان‌های کشورمان دارد. به عبارت دیگر  فرهنگ، اصالت و جاهای دیدنی کردستان به قدری ارزشمند و متنوع هستند که در مورد آنها باید ساعت‌ها نوشت و خواند. امیدواریم ما نیز به نوبه خود توانسته باشیم بخش کوتاهی از فرهنگ و جاهای دیدنی استان کردستان را به اختصار شرح دهیم. امید است این اطلاعات راهنمایی مناسب برای سفر شما عزیزان به کردستان پهناور باشند.

نوشته جاهای دیدنی کردستان؛ لیستی از بهترین مناطق گردشگری غرب ایران اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته روستای اورامانات تخت اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته دریاچه زریوار کردستان، آرامشی در دل کوه های زاگرس اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

در گوشه ای از کشورمان جاده ی زیبایی وجود دارد، که با زیبایی های منحصربه فردش ما را شیفته و مسحور خود کرده است، این جاده ی زیبا چنان با آرامش و زیبایی درختان بلوط وآبشارهای دلنواز را در برگرفته، که گویی یک رویای دلنشین به حقیقت پیوسته است. دلبری تپه های سرسبز تمامی ندارد، همه چیز در نهایت زیبایی و هارمونی است، تپه های مخمل پوش، گل های وحشی و زمزمه ی دلنشین رودی که مست این همه دلربایی شده و رقص کنان روی فرش سبز طبیعت جاری است، مناظری هستند که چشم را می نوازند و ما را تا چشمه ی کانی گراوان همراهی می کنند. این چشمه ی زلال و زیبا که از دل کوهی می جوشد، مقصدی است که گردشگران و طبیعت دوستان از آرامش و زیبایی های چشم نوازش سیر نمی شوند، و لحظه شماری می کنند، تا با سفر به این مکان زیبا، روح و جان خود را آرام ببخشند. شما هم اگر مشتاق دیدن این مکان زیبا هستید، به دیدن تصاویرچشمه کانی گراوان اکتفا نکنید، و با ما همراه شوید. ایران هتل آنلاین برای رزرو هتل در مهاباد همراه همیشگی و مطمئن شماست. شما می توانید با برنامه ریزی و رزرو آنلاین هتل های ایران، از امکانات رفاهی مناسبی برخوردار شوید، و با آسودگی خاطر و هوشمندانه سفر کنید.

چشمه کانی گراوان کجاست؟

چشمه ی کانی گراوان در استان آذربایجان غربی، و در فاصله ی 2 کیلومتری شهر ربط ودر 12 کیلومتری شمال شرقی شهرستان سردشت واقع شده است. زیبایی ها و آثار تاریخی این منطقه کم نیست، ربط شهری است با پیشینه ی تاریخی بسیار کهن، این شهر که در گذشته خاستگاه یکی از بزرگترین تمدن ها و شهرهای باستانی در جنوب دریاچه ی ارومیه بوده است، اکنون یکی از جاذبه های مهم سردشت است، و باستان شناسان بر اساس آثار و شواهد بدست آمده معتقدند که ربط همان شهر موصاصیر یا شهر آفتاب است، و روزگاری بزرگترین معبد خدای هالدی در دولت آردین در آن قرار داشته است. معبد موصاصیر یکی از معابد مورد احترام پادشاهان اوراتویی بوده است، و شاید به همین دلیل ربط، مرکز اتصال دولت مانایی با تمدن های آشور و اورراتو بوده است. این شهر که روزگار پرماجرایی را پشت سرگذاشته است، امروزه محل زندگی مردمانی کرد زبان و با فرهنگی است، که در مهمان نوازی از هم پیشی می گیرند، و به داشتن پیشینه ی کهن و جاذبه های طبیعی شهر خود افتخار می کنند.

از دل این منطقه ی باستانی و چشم نواز چشمه ی آبی می جوشد که فقط یک منبع آب نیست، بلکه سرچشمه و خالق منظره ای است، که زیبایی آن زبانزد گردشگران است. این چشمه که به چشمه ی کانی گراوان معروف است، در نزدیکی روستایی به نام کانی گویز و درجنوب شرقی حوضه ی زاب قرار دارد. کانی گراوان از چشمه های غنی آب معدنی است، ومیزان املاح موجود در آب این چشمه حداقل یک گرم در لیتر می باشد، این آب گازدار و معدنی پس از بیرون آمدن از دل زمین، روی سطح زمین جاری می شود، و در مسیر خود مواد و املاحی را به جا می گذارد که درطول زمان روی هم انباشته شده و توده ی مخروطی شکل امروزی را بوجود می آورند، اکنون این توده ی مخروطی به صورت یک تپه ی رنگارنگ و زیبا در پس زمینه ی تپه های سبز و درختان بلوط به زیبایی جلوه گری می کند.

زیبایی این فضای دل انگیز و وجود این چشمه ی زلال، گردشگران بسیاری را به این منطقه می کشاند، گردشگرانی که وصف زیبایی بی نظیر این منطقه و خواص درمانی آب چشمه را شنیده اند، و از راه های دور و نزدیک به این منطقه می آیند، تا این طبیعت منحصر به فرد را از نزدیک لمس کنند و از خواص درمانی آب چشمه کانی گراوان نیز بهره ببرند. آب چشمه ی کانی گراوان در درمان درد های فیزیولوزیکی و بیماری های پوستی شهرت دارد؛ ولی به علت داشت املاح زیاد و شوری قابل شرب نیست، بنابراین کسانی که از خواص آن در درمان برخی بیماری های مطلع هستند، برای معالجه ی بیماری های خود به این منطقه سفر می کنند.

سازه ی آهکی ناشی از انباشته شدن املاح این آب پرخاصیت، در حدود 20 متر ارتفاع دارد، این سازه که بر اثر فعل و انفعالات شیمیایی آب همیشه در حال تغییر شکل بوده است، در حال حاضر با طیفی از رنگ های مختلف و به شکل یک مخلوط خودنمایی می کند. علت نامیدن این چشمه به کانی گراوان دقیقا مشخص نیست، اما افراد محلی آن را اصطلاحی در زبان کردی می دانند، زیرا در زبان کردی گراوان به معنای آب سخت و سنگین و کانی به معنای چشمه است، بنابراین ممکن است به علت وجود املاح زیاد در آب چشمه آن را کانی گراوان نامیده باشند.

این منطقه ی زیبا در فصل بهار و تابستان به اوج زیبایی خود می رسد، به همین دلیل گردشگران و طبیعت دوستان زیادی به این منطقه سفر می کنند، تا از این زیبایی بکر و طبیعی لذت ببرند. وجود رودخانه ای در پای این مخروط رنگارنگ و ملون، به این تصویر دلپذیر رنگ و بوی دلنشین تری می بخشد و آن را به یک منظره ی رویایی و به یادماندنی تبدیل می کند.

مسیر دسترسی به چشمه کانی گراوان

برای دسترسی به این چشمه دو مسیر وجود دارد، دردسترسی اول، ابتدا در مسیر مهاباد سردشت قراربگیرید، سپس با گذر از شهر ربط تابلوهایی را خواهید دید، که چشمه ی کانی گراوان را نشان می دهند، در این مسیراز سردشت تا چشمه در حدود 30 تا 35 دقیقه راه هست. مسیر دسترسی دوم ازسمت شمال به جنوب است، در این مسیر باید از مهاباد به سردشت بروید، این مسیر که یکی از زیباترین جاده های کوهستانی کشور است، شما را در به سد مهاباد، هدایت خواهد کرد، در طول این مسیرشما با زیباترین جلوه های طبیعت روبرو خواهید شد، جنگل های بلوط و آبشارهای فصلی، و سپس گردنه ی زمزیران جاذبه های این مسیر رویایی هستند، که در مسیر چشمه ی گراوان از آن ها لذت خواهید برد، مخصوصا در فصل بهار که زیبایی آبشارها و رودخانه ی هرمزان دوچندان می شود، سفر به این منطقه پیشنهاد می شود. توجه داشته باشید که در این منطقه به جز اقامتگاه های محلی، اقامتگاه دیگری وجود ندارد. بنابراین در صورتی که قصد دارید از امکانات رفاهی بیشتری برخوردار شوید، می توانید درهتل های سردشت وشهرهای اطراف اقامت کنید. ایران هتل آنلاین با امکان رزرو آنلاین هتل در این سفر همراه شماست.

جاذبه های طبیعی

سردشت به دلیل داشتن جاذبه های طبیعی و تاریخی یک منطقه ی استثنایی به شمار می رود، جاذبه های طبیعی آن ترکیبی از کوه ها، دره ها، دشت ها، چشمه ها، چمنزارها ومراتعی است، که به آن چشم انداز دل انگیزی بخشیده است.

علاوه بر چشمه ی کانی گراوان جاذبه های دیگری در این منطقه وجود دارد، که به آن ها اشاره می کنیم.

آبشارشلماش: یکی از مهم ترین و پرآب ترین آبشارهای آذربایجان غربی به شمار می آید، این آبشار در 15 کیلومتری جنوب شهرستان سردشت قرار گرفته است. آبشار شلماش مجموعه ای از سه آبشار است که به ترتیب و پشت سرهم قرار گرفته اند. ارتفاع این آبشارخروشان در حدود 50 متر است، و در دل دره ای سرسبز و رویایی قرار دارد. این آبشار و مسیر کوهستانی آن از جاذبه های تماشایی سردشت محسوب می شود.

پل قلاتاسیان: این پل قدیمی در مسیر پیرانشهر به سردشت، بر روی رودخانه ی زاب و در مسیر فرعی روستای ببی آوا به سپیدارواقع شده است. پل قلاتاسیان درسال 1379 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نام این پل از قلعه ای به نام تاسیان که متعلق به دوره ی ساسانی می باشد، مشتق شده است. طول این پل در حدود 55 متر و ارتفاع آن در حدود 10 متر است. تاریخ احداث آن دقیقا مشخص نیست، ولی روشن است که چندین بار مرمت و بازسازی شده است.
منطقه بیوران: در 9 کیلومتری شرق سردشت روستای خوش آب و هوایی به نام بیوران قرار دارد، این منطقه با مناظر زیبا و بکرش، مقصد گردشگران بسیاری است، جنگل های انبوهی که در دل کوه های سربه فلک کشیده قرار دارند، دشت های وسیع و باغ های سیب، انگور و گلابی وحشی از مناظر بی نظیری هستند که در این منطقه مشاهده خواهید کرد.

نوشته کانی گراوان چشمه ای در دل سردشت مهاباد اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

چشم انداز غار کرفتو
یکی از بزرگترین و شگفت انگیزترین این غارها و البته زیباترین و جالب ترین آنها غار کرفتو کردستان واقع در غرب کشور ایران است. غاری از جنس آهک که بخش بزرگی از آن به سبک معماری صخره ای بسیار هنرمندانه و با ظرافت کامل به دست بشر کنده کاری شده است. قدمت غار کرفتو به دوره ی سوم زمین ‌شناسی باز می گردد و کتیبه هایی از دوران قبل از اسلام (احتمالا هزاره چهارم و اواخر هزاره پنجم) را در آن یافته اند. غار کرفتو یک اثر باستانی تاریخی و طبیعی است و موجب شگفتی همگان مخصوصا باستان شناسان و تاریخدانان شده است. شگفتی از این بابت که ایرانیان باستان بدون در اختیار داشتن هیچ گونه ابزار پیشرفته ای و با وسایل ابتدایی و دستی به کندن این شاهکار معماری پرداخته اند و چنین اثر هنری را در اوج دقت خلق کرده اند. یک نمونه عکس غار کرفتو در زیر قابل مشاهده است.

نزدیک ترین شهر به غار کرفتو شهر دیواندره است اما از آنجا که دیواندره شهر کوچکی است و هتل آنچنانی در آن موجود نیست گردشگران عزیز می توانند جهت اقامت، دومین شهر نزدیک به غار یعنی سقز را که تنها حدود 75 کیلومتر از غار فاصله دارد انتخاب کنند. شهر بزرگ و زیبای سقز دارای چند هتل مجلل با امکانات رفاهی کامل است که با مراجعه به سایت ایران هتل آنلاین می توان در مورد هر یک از آنها اطلاعات کافی کسب کرد و با خیال راحت به سمت کردستان و غار کرفتو آن بار سفر بست. از جمله هتل های سقز می توان به هتل کورد (چهار ستاره)، هتل ماد (سه ستاره) و هتل آزادی (یک ستاره) اشاره کرد. هتل کورد که فاصله ی چندانی از مرکز شهر ندارد در 5 طبقه شامل 40 باب اتاق دارای امکانات جانبی خوبی مانند استخر و سونا و سالن بدن سازی می باشد. با اقامت در سقز می توان از جاذبه های آن نیز دیدن کرد.

معرفی کلی
استان کردستان استانی واقع در شمال غرب ایران که بر دامنه های رشته کوه های زاگرس جا خوش کرده است استانی سرسبز و مملو از جاذبه های گردشگری است. چهره ی این استان در فصل بهار و تابستان واقعا دیدنی است. با سفر به کردستان در دو فصل اول سال می توان تصویری از بهشت برین خداوند بر زمین را مشاهده کرد. جای جای این استان سرشار از جاذبه های طبیعی و تاریخی است به طوری که قطعا به یک سفر به آن اکتفا نخواهید کرد و با پا نهادن در این خطه ی زیبا از ایران باز به سمت آن بار سفر خواهید بست.

چشم اندازی از غار کرفتو
یکی از مکان های تاریخی استان کردستان که از جمله مهم ترین اثار باستانی این استان و نیز غرب کشور ایران به شمار می رود غار کرفتو است. آدرس غار کرفتو به طور دقیق کشور ایران – استان کردستان – شهرستان دیواندره – نزدیک روستای یوزش باش کندی است. غار کرفتو حدود 70 کیلومتر از شهرستان دیواندره و از سمتی دیگر حدود 75 کیلومتر از شهرستان سقز فاصله دارد. این اثر باستانی باارزش در 20 بهمن 1318 یعنی حدود 80 سال پیش در لیست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

چشم انداز غار
غار کرفتو به معنای غار خورشید است چون در زبان محلی کرف به معنای غار و تو به معنای خورشید می باشد. این غار از پر جاذبه ترین مکان های گردشگری استان کردستان محسوب می شود. غار طبیعی و آهکی کرفتو در زمان های مختلف مورد استفاده های متفاوت بشر قرار گرفته و به همین خاطر بارها دستخوش تغییر حالت شده است. ویژگی خاص این غار معماری صخره ای و حفر آن در قالب چهار طبقه در دل کوه است. در معماری این غار علاوه بر ساخت اتاق ها و راهروهای عبوری و ایجاد ارتباط بین اتاق ها به ساخت پنجره و نور گیرهایی برای دریافت روشنایی نیز توجه شده است. بر دیوار برخی از اتاق ها نقش های زیبایی از حیوانات، انسان و گیاهان کنده کاری شده است. غار کرفتو یکی از دیدنی ‌ترین آثار بجا مانده از روزگاران قدیم است. این غار نمونه ای از الفت بین انسان و طبیعت است چون از دو بخش طبیعی و دست کند انسان تشکیل می شود.
از جمله امکانات مناسب در غار کرفتو می توان به آنتن دهی تلفن همراه، وجود پارکینگی نسبتا بزرگ، آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی، پمپ بنزین در 15 کیلومتری و وجود یک فروشگاه مواد خوراکی اشاره کرد. از دیگر اقداماتی که سازمان میراث فرهنگی منطقه برای رفاه بازدیدکنندگان از این غار زیبا انجام داده است برق کشی و نصب نرده های چوبی و ساخت پله های سنگی و نوررسانی مناسب به فضاهای داخلی می باشد تا بازدیدکنندگان عزیز از دیدن این مکان لذت بیشتری ببرند و با مشکلات کمتری مواجه شوند. غار کرفتو از جالب ترین جاذبه های طبیعی واقع در غرب کشور است که با هنر و سعی و تلاش انسان آمیخته شده تا بهتر از آنچه هست مورد استفاده قرار گیرد و امروزه به یک مکان فوق العاده تفکربرانگیز تبدیل شده است. غار کرفتو درست همزمان با غارهای دیگری مانند غار كانی میكائیل که در یک کیلومتری شمال کرفتو قرار دارد استفاده می شده است.

نوررسانی داخل غار
بهترین زمان برای بازدید از غار کرفتو و نیز طبیعت سرسبز و آب و هوای مطبوع اطراف آن، فصل بهار و تابستان و تا حدی پاییز است چرا که هوای این منطقه در فصل زمستان بسیار سرد می‌ شود و جاده‌ هایی که به غار کرفتو می رسند معمولا پوشیده از برف اند. بالا رفتن از پله های ورودی غار و بازدید از آن نیز در زمستان بسیار سخت و دشوار خواهد شد. در کنار بازدید از غار کرفتو می توان از جاذبه های نزدیک به آن شامل دریاچه ی تخت سلیمان، زندان دیو و تپه ی باستانی زیویه نیز دیدن کرد.

برای رسیدن به غار کرفتو و دیدن از شگفتی های آن ابتدا به دیواندره بروید. جاده را به سمت سقز ادامه دهید. پس از پیمودن ۳۷ کیلومتر، به سه راهی تکاب در سمت راست خود می رسید. در این سه راهی مسیری را که تابلوی راهنما برای غار کرفتو نشان می دهد پیش بگیرید. فاصله ی این سه راهی تا غار کرفتو حدود ۳۳ کیلومتر است که جاده ی آن آسفالت و یک بانده است. در مسیر دو عدد سه راهی دیگر نیز وجود دارد که تابلوی راهنما جهت رفتن به سمت غار کرفتو را نشان می دهد. طبق تابلو ها بروید تا به غار می رسید.

تاریخچه ی غار
قدمت غار کرفتو حدود دو هزار سال قبل از میلاد مسیح تخمین زده شده است. این قدمت خود نشان از وجود تمدنی غنی در این منطقه دارد. طبق آنچه واضح است غار کرفتو در دوره ی مزوزوییک یعنی حدود ۶۵ تا ۲۵۱ میلیون سال پیش در زیر اب مدفون بوده تا اینکه در اواخر همین دوره در اثر خشکسالی کم کم سر از اب بیرون آورده است. این غار غاری آهکی و در اصل طبیعی است که انسان ها در دوره های مختلفی از تاریخ آن را به کار گرفته تا اینکه در نهایت با انجام اعمالی مانند حفاری و کنده کاری آن را در چهار طبقه با معماری صخره ای به شکل امروزی درآورده اند. البته آنچه امروزه از این غار قابل رویت است تمام آن چیزی نیست که وجود داشته است چرا که بخش هایی از غار به مرور زمان و بر اثر حوادث طبیعی از بین رفته یا تغییر شکل داده است.

غار کرفتو بزرگ ترین غار کنده کاری شده توسط انسان است که طولی بالغ بر 750 متر دارد. این طول یک مسیر پر پیچ و خم است که از آن راه های فرعی زیادی به شکل دهانه و دالان بازدیدکنندگان را به قسمت های مختلف از غار هدایت می کند. البته تا به امروز کسی موفق به کشف تمام مسیرهای غار و تهیه ی نقشه غار کرفتو به طور کامل نشده است. البته در سال ۱۹۶۳میلادی یعنی حدود 55 سال پیش شخصی به نام سر اورل اشتین به کمک همکار هنرمندش ایوب خان از غار کرفتو بازدید کرده و از اتاق‌ ها و مسیرها و سایر بخش های غار نقشه ‌ای تهیه کرده که البته به دلیل عدم دسترسی به تمام بخش ها این نقشه نیز کامل نیست. این غار دارای اتاق ها و راهرو ها و دالان های زیبای بسیاری است که در طول تاریخ به مرور به سبب استفاده های مختلف اشخاص متفاوت از آن ایجاد شده است و آن را به یکی از مشهورترین غارهای دست کند بشر تبدیل کرده است. این شهرت به سبب بافت بی نظیر غار است که در نوع خود بی همتاست. سکونت در غار کرفتو را در کل می توان به 4 دوره نسبت داد؛ دوره ی پیش از تاریخ، دوره ی اشکانیان، دوره ی ساسانیان و دوره ی اسلامی. این گفته طبق کاوش هایی که طی سال های متفاوت انجام شده و نیز با توجه به آثاری همچون ظروف سفالی، مهره های عقیق، اشیائ مفرغی و گورستان های قدیمی که در منطقه کشف شده و تحقیقات زمین شناسی و غارشناسی بیان می شود.

موقعیت قرارگیری غار
غار کرفتو بر سطح زمین واقع نشده بلکه برای رسیدن به داخل آن بایستی حدود 100 متر از سطح زمین بالا برویم. بدین منظور پلکان هایی تعبیه شده که تعدادشان زیاد اما ارتفاعشان کم است تا شخص با توانی متوسط موفق به بازدید از این همه زیبایی و جذابیت شود. تعداد این پلکان ها بیش از 180 مورد است اما طبیعت اطراف غار به قدری زیباست که لذت بالا رفتن از پله ها به هیچ عنوان اجازه ی خستگی به هیچ بازدیدکننده ای را نمی دهد. غار کرفتو در مکان و موقعیتی قرار گرفته که اصطلاحا بادگیر نیست به این معنا که باد نمی تواند به درون آن نفوذ کند. این موقعیت قرارگیری در این منطقه ی سردسیر کوهستانی باعث شده است برف در زمستان بر دامنه ی جنوبی آنقدر ننشیند که راه به داخل غار را مسدود کند اما بر زمین جنوب شرقی غار لباس کاملا سفید بپوشاند. یکی از ویژگی های عجیب غار کرفتو این که در زمستان هوای داخل غار نسبت به هوای خارج از آن بسیار گرم تر و در تابستان بسیار خنک تر است که احتمالا از همان موقعیت قرارگیری نشات می گیرد.

بخش طبیعی غار
غار کرفتو دارای یک دالان اصلی بزرگ طبیعی به طول بیش از 600 متر است و ارتفاع سقف آن بین 1 تا 17 متر متغیر است. دالان های دیگری که همگی از ابتدا به طور طبیعی وجود داشته اند و هیچ یک به دست بشر کنده نشده اند به این دالان اصلی ختم می شوند. این دالان ها در گذشته های بسیار دور دارای آب به مقدار فراوان بوده اند. آنچه این اب ها به دالان ها ارزانی داشته اند شکل های بسیار زیبا و در نوع خود بی نظیری است که همگی بر اثر پدیده ی فرسایش ناشی از وجود این آب ها در این دالان ها پدید آمده اند و بر زیبایی و جذابیت غار افزوده اند. شکل هایی که در تمام طول این دالان ها خود نمایی می کنند و جلوه ای جالب به غار می دهند. از دیگر موارد جالب و دیدنی در این غار آثاری از حیواناتی است که برای ما ناشناخته اند و نیز آثاری از گوزن مارال و خیلی موارد دیگر است که البته سخت قابل رویت اند و در هر چهار طبقه بر دیواره ی غار به چشم می خورند.

بخش دست کند غار
در دهانه ی غار بنایی عظیم و باشکوه و مستحکم در چهار طبقه با دست بشر در دل کوه کنده کاری شده است که دارای سبک معماری صخره ای می باشد. در هر طبقه ی آن چندین اتاق به شکل تودرتو با ارتفاع متغیر 1 تا 12 متر و تعدادی پنجره و نورگیر برای دریافت روشنایی فضای بیرون و دالان ها و راهروهایی به شکل پله ای برای ایجاد ارتباط بین طبقات مختلف ساخته شده است. جالب اینکه پنجره های هر طبقه و در ورودی اتاق ها چفت و بستی محکم و مختص به خود دارد تا امنیت هر اتاق و طبقه به خوبی تامین شود. متاسفانه بر اثر گذشت زمان و ریزش برخی از قسمت های تشکیل دهنده غار تعداد دقیق اتاق ها و راهرو ها قابل شمارش نیست اما خوب چیدمان کل بنا کاملا واضح و روشن است.

یکی از موارد جالب توجه و قابل دقت در بازدید از این غار تصاویری انتزاعی از جانوران و گیاهان مختلف به شکل های متفاوت است که بر دیوارهای تعدادی از اتاق ها و راهروهای غار نقش بسته است. زیباترین بخش غار طبقه ی سوم آن است چرا که اتاق ها، سقف ‌ها، پله‌ ها، نورگیرها، ورودی ‌ها و پنجره‌ های این طبقه به قدری هنرمندانه و با ظرافت تمام کنده کاری شده است که هر بازدیدکننده ای را در عمق زیبایی خود فرو می برد. شکل کمانی سقف اتاق ها و راهروها واقعا دیدنی و از نظر معماری بااهمیت است. تزئیناتی که در پنجره های این طبقه به کار برده شده با اثر ارزشمندی مانند تپه نوشیجان شهر ملایر در استان همدان که از دوران مادها به یادگار مانده قابل مقایسه است.

از دیگر نکات جالب طبقه ی سوم کتیبه ای یونانی بر سردر ورودی یکی از اتاق هاست که متاسفانه به مرور زمان بخش زیادی از آن از بین رفته است. آنچه واضح است این که محتوای کتیبه راجع به الهه ی یونانی هراکلس است لذا برخی غار کرفتو را معبد هراکلس یا هرکول ( بزرگترین پهلوان اسطوره ‌ای یونان و روم باستان) می خوانند. بخشی از محتوای این کتیبه بدین شرح است: «این خانه ی هراکلس است، هر کس در ان وارد شود در امان است». به دلیل وجود این کتیبه برخی معتقدند مدتی غار کرفتو محل سکونت سلوکیان (جانشینان اسکندر مقدونی) بوده که بعد از فتوحات مهرداد دوم اشکانی به سمت غرب ایران آمده اند.

شاید باورش برایتان سخت باشد اما آثاری از اشپزخانه و سیستم ابرسانی در غار کرفتو به چشم می خورد. وجود یک تنور کوچک به قطر ۴۳ سانتی متر و عمق ۳۰ سانتی متر که احتمالا برای پخت غذا و نان از آن استفاده می کردند خود نشان از وجود اشپزخانه دارد. سیستم ابرسانی نیز به شکل یک سیستم یکپارچه عمل می کرده به این ترتیب که شیارها و حوضچه های کنده شده در غار، آبی را که از چشمه های پایین دست کوه به دست می آمده به تمام قسمت های آن می رساندند تا ساکنان بتوانند از آن استفاده کنند. در ابتدای ورودی غار یک حوضچه به طول 2 متر، عرض ۷۰ سانتی متر و عمق ۷۲ سانتی متر وجود دارد و قطر مجرای خروجی آب در تمام قسمت های آن ۱۲ سانتی متر است.

نوشته غار کرفتو کردستان اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

معرفی کلی
روستای پلکانی تنگی سر که در نوع خود ماسوله ای بسیار زیبا و البته تا حدی ناشناخته است در استان کردستان از غرب کشور ایران قرار دارد. تنگی سر را ماسوله گویند چون دارای معماری پلکانی است به این معنا که سقف هر خانه حیاط خانه ی دیگری است و بدین ترتیب خانه ها بدون اینکه هیچ مشکلی در رفت و آمد در آنها پیش اید بر روی هم قرار گرفته اند و چهره ای زیبا از ساخته ی دست بشر در دل وسیع طبیعت را پدید آورده اند. روستای تنگی سر با توجه به ویژگی های طبیعی و تاریخی که دارد یکی از دوازده روستای گردشگری استان کردستان می باشد. در پاسخ به این سوال که روستای تنگی سر کجاست باید عرض کنیم این روستا در 80 کیلومتری شهرستان سنندج به عنوان مرکز استان کردستان، در قلب کوه های سر به فلک کشیده ی شاهو و در بین دو شهرستان کامیاران و سنندج در دهستان گاورود، در ابتدای منطقه ی ژاورود شرقی (دوداو) قرار دارد و از جنوب به باغ های روستای نیر، از شمال به باغ ها و مراتع روستای بیساران، از غرب به باغ ها و مراتع روستاهای شیان و محراب و از شرق به مراتع روستاهای گواز و سریز می رسد. پس برای رفتن به روستای تنگی سر باید ابتدا به سنندج بروید. در ۶۸ کیلومتری سنندج به سه راه سو می رسید، تابلوی روستای تنگی سر را ادامه دهید تا به آن برسید.

علاوه بر معماری بی نظیر و فوق العاده زیبا و تماشایی یکی از جاذبه های روستای تنگی سر سنندج مراسمی است که هر ساله در ایام عید نوروز با یاری مردمان مهربان و خونگرم روستا برگزار می شود. مردمی که در اوج خوش برخوردی از مهمانان پذیرایی می کنند و آنان را با دل و جان میزبانند. مراسم روستای تنگی سر بسیار پر طرفدار است و عده ی زیادی برای شرکت در ان راهی این روستای دیدنی می شوند و جدای از مراسم از هوای پاک و مناظر اطراف و فرهنگ و سنت و هنر مردمان روستا و نیز از تماشای چیدمان خانه ها بر دل سخت کوه لذت فراوان می برند.

در کنار دیدن از روستای تنگی سر می توان از زیبایی های سنندج هم بهره برد. خانه کرد به عنوان بزرگترین موزه ی مردم شناسی قوم کرد در غرب کشور، مسجد جامع، عمارت های آصف دیوان و مشیر و خسرو اباد، مجموعه ی تفریحی ابیدر، بازار قدیمی سنندج، نظرگاه خضر زنده و خیلی مکان های دیگر که با دیدن از آنها می توانید لذت سفر خود را دوچندان کنید.

قدمت و وجه تسمیه ی روستای تنگی سر
متاسفانه هنوز مطالعات دقیق و علمی درباره ی قدمت و تاریخچه ی روستای تنگی سر انجام نشده است و از این بابت است که آن را ماسوله ای کمتر شناخته شده می خوانند، اما اهالی آن، قدمت روستای خود را متعلق به هزاران سال قبل می دانند و اعتقاد دارند که روستایشان زمانی شکل گرفته و به وجود آمده که افرادی در دل کوه شروع به ساخت خانه و منزل و سرپناه برای خود کرده اند و روستا کم کم توسعه یافته تا به شکل امروزی درآمده است.

راجع به اینکه چرا نام تنگی سر بر این روستا گذاشته شده نیز تحقیقات دقیق و علمی موجود نمی باشد اما طبق گفته ی اهالی روستا که البته چندان دور از واقعیت هم به نظر نمی رسد از انجا که این روستا در دره های پست و میان کوه های بلند قامت قرار گرفته و تنگه ای به شکل w را شکل داده نام تنگی سر بر آن نهاده شده است.

جاذبه های روستای تنگی سر
روستای تنگی سر کردستان جدای از معماری پلکانی جالب و زیبایش از موهبت های دیگری هم برخوردار است که هر یک در جایگاه خود یک جاذبه است که هر فرد گردشگر صاحب ذوقی را به سمت خود می کشاند و او را به تماشای این همه شگفتی دعوت می کند. در ادامه به برخی از این جاذبه ها اشاره شده و اندک مطلبی راجع به هر یک بیان می شود اما شنیدن کی بود مانند دیدن! پس پیشنهاد می شود به این دیار سفر کنید و از نزدیک با آن و حال و هوا و مردمانش اشنا شوید.

جاذبه ی اول: معماری پلکانی
اولین و مهم ترین جاذبه ی روستای تنگی سر معماری و چیدمان خانه های آن است. معماری که در برخی دیگر از روستاهای کردستان نیز به چشم می خورد. چیدمانی که چشمان بشر را مات و مبهوت نگه می دارد و او را به فکر فرو می برد. در این معماری خانه ها با مستقر شدن بر هم مانند یک مجتمع مسکونی واحد به نظر می رسند. شاید یکی از دلایل استفاده از چنین چیدمانی کمبود زمین برای ساخت خانه باشد که باعث می شود از بام هر خانه به عنوان حیاط برای خانه ای دیگر هم استفاده شود و دو خانه بدون اینکه ذره ای دچار اختلاف شوند از این زمین مشترکا استفاده کنند و این خود نشانی بر سخاوت و همبستگی و ذات خوب ساکنان روستاست. این در حالی است که هر خانه زمین کمی را برای خود تصاحب کرده تا دیگران نیز بتوانند در روستا سکونت کنند. دلیل کمبود زمین هم تعداد زیاد افراد روستا به سبب وجود باغ و باغات و مراتع در این منطقه است که موجب کمبود زمین کافی برای سکونت همه شده است. با توجه به اینکه خانه های روستا بر دامان کوه بنا شده اند ناخواسته در دام شیب تندی افتاده اند و ارتباط خانه های پایین تر با آنهایی که در بالا قرار دارند از طریق تعداد زیادی پله امکان پذیر است.

دومین جاذبه: کوچه های سرپوشیده

سومین جاذبه: وجود رودخانه ای پراب
هر کجا نامی از آبادانی و سرزندگی باشد بدون شک پای ابی روان و خروشان در میان است. در تنگی سر هم که اهالی روستا برای زندگی در آن دست و پا می شکنند رودخانه ای وجود دارد که در کمال صلابت از میان روستا می گذرد و همواره حیات را به اهالی ارزانی می دارد. این رودخانه بخشی از رود پر اب و معروف سیروان است. با ایستادن در بخش بالایی روستا می توان جنب و خروش رود را بهتر و بیشتر دید و از تماشای آن به وجد امد. رودی که ابش در این منطقه از اب چشمه هایی که همواره جاری اند تامین می شود.

جاذبه ی چهارم: کوه های بلند قامت
منطقه ی کردستان منطقه ای کوهستانی است و اکثر روستاهای ان در اطراف کوه قرار دارند اما برخی از آنها مانند تنگی سر در موقعیتی واقع شده اند که هر چهار طرف روستا را کوه های بلندقامتی محصور کرده و همین باعث شده تا منظره ای جالب و زیبا بر زمین خدا نقاشی شود و گردشگران از تماشای ان به دنیایی دیگر سفر کنند و در عالمی دیگر قدم بردارند.
جاذبه ی پنجم: چهره ی زیبای طبیعت و تنفس هوای پاک

تفریحات رایج گردشگران در روستا
با گشت و گذار در روستا می توان علاوه بر جاذبه های آن با مردم نیزآشنا شد، از غذاهای محلی آنها خورد و فرهنگ و سنت و زبان و شیوه ی زندگیشان را دریافت. با عکاسی از خود در دل طبیعت و ثبت مناظری که پیش روی قرار می گیرد و شما را وادار به گرفتن عکس می کند هم می توان خاطرات شیرین سفر را برای همیشه در ذهن ماندگار کرد، عکس هایی که می تواند بهترین یادگیری از این سفر رویایی باشد. فعالیت مثبت دیگری که سفر شما را خوش آب و رنگ تر می کند و فرد به فردتان را غرق در خوشی می گرداند بر پا کردن بساط پیک نیک برای یک گردش روزانه در دل سرسبز و شاداب طبیعت است.

اطلاعات بیشتری در مورد اهالی روستای تنگی سر
تعداد افرادی که در این ماسوله ی زیبا روزگار به سر می برند حدود 2000 نفر در قالب 500 خانوار است. شغل اکثر مردم روستا دامداری است و به سبب ان به تولید محصولات لبنی هم می پردازند. فعالیت دیگری که مردم روستای تنگی سر به آن مشغول اند کشاورزی و باغداری است، از جمله محصولات زراعتی و باغداری روستا می توان به توت و گردو اشاره کرد هر چند به دلیل صعب العبور بودن منطقه کشاورزی در آن تا حدی دشوار است. جدای از این موارد برخی از اهالی نیز با هنر دست خود کسب درآمد می کنند و به تولید صنایع دستی روی می آورند. زبان مردم تنگی سر کردی است. این مردم پوشش اصیل خود را جایگزین نکرده و همچنان لباس محلی کردی بر تن می کنند. مردم این منطقه بسیار خونگرم و مهمان نوازند که با سفر به آن می توان این را متوجه شد. روستای تنگی سر مراسمات سنتی جالبی دارد که از جمله معروف ترین آنها مراسم ایام نوروز است که واقعا جالب و دیدنی است. به طوری که همه ساله خیل عظیمی از جمعیت را به سمت این روستا فرا می خواند.

امکانات روستای تنگی سر
در این روستای نه چندان بزرگ سه مسجد به نام های مسجد جامع، مسجد هژاره و مسجد حضرت محمد (ص) بنا شده است که وجود آنها خود دلیلی بر ایمان و اعتقاد اهالی به اسلام و علاقه به علادت خداوند یکتاست. مورد بعدی دو مدرسه ابتدایی و راهنمایی است، متاسفانه در روستا مقطع دبیرستان تدریس نمی شود. ساختمان دهیاری، کتابخانه، دفتر مخابرات و پست بانک، خانه بهداشت، شرکت نفت و گاز، زمین فوتبال و والیبال و پارک کودک، شبکه آب و برق و پخش تعدادی از شبکه های تلویزیونی از دیگر امکانات روستای تنگی سر به شمار می رود.

آب و هوا و بهترین فصل سفر به روستا
آب و هوای روستای تنگی سر به دلیل قرارگیری روستا در میان کوه ها نمونه ی بارزی از اب و هوای سرد و کوهستانی استان کردستان است. بهترین فصل برای سفر به این روستا فصل بهار و تابستان است. البته پاییز روستا هم تماشایی است اما خوب هوایی سرد دارد و بارندگی ممکن است موجب بالا آمدن سطح آب رودخانه و ایجاد مشکلاتی در مسیر عبور و مرور شود. زمستان هم که با تن پوشی از برف چهره ی روستا را می پوشاند. حال اگر بخواهید در مراسم عید نوروز روستا شرکت کنید و غرق در شادی شوید بایستی در ایام نوروز و تقریبا در پنج روز اول آن به روستا سفر کنید.

نوشته روستای تنگی سر کردستان نمونه ای از یک معماری پلکانی اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته روستای گردشگری نوره کردستان اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته روستای هویه کردستان اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته شهرهای دیدنی کردستان اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

نوشته جاهای دیدنی بانه با عکس و آدرس اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

یکی از رودخانه های جاری در چهل چشمهیکی از رودخانه های جاری در چهل چشمههرگاه نامی از طبیعت به گوش می رسد ناخودآگاه ذهن انسان به سمت کوه و جنگل و رودخانه می رود. امروزه از آنجا که اکثر مردم شهرنشین شده اند و متاسفانه به دور از طبیعت و در بین ساختمان ها و ماشین ها زندگی می کنند دلشان بیش از گذشته هوای طبیعت و طبیعت گردی را دارد. یکی از بهترین و مفرح ترین انواع طبیعت گردی ها کوهنوردی است که هم جسم آدمی را شاداب نگه می دارد و هم روح و ذهن او را سیقل می دهد. از جمله مناطق کوهستانی که جهت کوهنوردی بسیار مناسب است ارتفاعات استان کردستان از کشور ایران است. کردستان علاوه بر چهره ی بی نظیری که در مقابل چشمان آدمی از خود به عرصه ی نمایش می گذارد و اب و هوای پاکی که دو دستی تقدیم انسان می کند جاهای دیدنی فراوانی نیز دارد، اما یکی از قابل توجه ترین جاهای دیدنی کردستان کوه های سر به فلک کشیده اش است که همواره محکم و استوار انتظار کوهنوردان خوش ذوق و سلیقه را می کشند تا پا بر دامانشان بگذارند و کم کم از آن ها بالا روند و قدرت انسان و انسان بودن را به رخ همگان بکشند.

استان کردستان واقع در غرب کشور ایران با مرکزیت شهرستان سنندج استانی سرسبز و زیبا با آب و هوایی مطبوع و دلربا و مردمی خونگرم و مهمان نواز همه ساله عده بسیار زیادی از گردشگران از سراسر ایران یا حتی خارج از آن را به سمت خود فرا می خواند. از جمله مکان های دیدنی کردستان می توان به مجموعه تفریحی ابیدر، خانه کرد، سد قشلاق، قرآن نگل، دریاچه زریوار و منطقه اورامانات اشاره کرد. برای اقامت در استان کردستان می توان مرکز آن یعنی شهر زیبای سنندج را برگزید. بهترین گزینه برای رزرو هتل نیز رزرو اینترنتی است. جهت انجام یک رزرو اینترنتی رضایت بخش می توان به سایت ایران هتل آنلاین مراجعه و لیست هتل های سنندج را تنها با نوشتن نام آن در کادر مربوطه و کلیک بر دکمه ی جست و جو مشاهده کرد. از جمله هتل های معروف و محبوب سنندج هتل شادی سنندج است که فعالیت خود را از سال 1382 آغاز کرده و در سال 1389 مورد بازسازی قرار گرفته است. این هتل امروزه با 74 باب اتاق و سوئیت اقامتی، یک رستوران مجلل، کافی شاپ، تالار عروسی و یک سالن بزرگ کنفرانس و سایر امکاناتی که می تواند نظر مثبت هر گردشگری را جلب نماید در قالب 6 طبقه آماده ی پذیرایی از مسافران است. از جمله مزایای هتل شادی نزدیکی تا مراکز تجاری و دانشگاه علوم پزشکی سنندج می باشد.

معرفی کلی
استان کردستان یکی از مناطق کوهستانی ایران است که دارای کوه های بلند و زیبای بسیاری است. از جمله این ها کوهستان چهل چشمه است که در گویش محلی با نام چلچمه شناخته می شود. چهل چشمه بخشی از رشته کوه های زاگرس در کردستان است که با ارتفاع ۳۱۷۳ متر از سطح آب های آزاد صفت مرتفع ترین کوهستان کردستان را نصیب خود کرده است. این کوهستان که در حقیقت نقطه ای از بهشت برین بر زمین است در فاصله ی ۵۳ کیلومتری از جنوب شرقی شهرستان سقز قرار دارد. از روستاهای اطراف چهل چشمه می توان به اسحاق آباد، بست، کا نعمت، سوله، نرگسله و درهوان اشاره کرد. این در حالی است که برای فتح چهل چشمه بیشتر از مسیرهای اسحاق آباد، بست و درهوان استفاده می شود و کوهنوردان بیش از سایر مسیر ها این سه مورد را ترجیح می دهند.

در بین این سه مسیر نیز مسیر از روستای بست پرطرفدارتر است چون در نزدیکی آن یک پناهگاه برای استفاده کوهنوردان و جهت رفاه بیشتر حال آنان ساخته شده است که بتوانند چند دقیقه ای را در آن استراحت کنند و یک نوشیدنی گرم بنوشند یا حتی شب را در آنجا بمانند. منطقه ای که کوه چهل چشمه در آن واقع شده از سردسیرترین مناطق کردستان است به طوری که تقریبا در تمام طول سال شاهد وجود برف مخصوصا بر قله های آن از جمله قله شاه نشین هستیم .این منطقه تنها ویژه ی تفریح و کوهنوردی نیست بلکه دارای صدها نوع گیاه با خواص دارویی است که برخی از آنها واقعا کمیاب و بی نظیرند. از جمله ی این گیاهان می توان از سولان یا گل پامچال، کاشمه، لووشه، پسل یا کول، سموور، ریواس، منی، سووره بنه، گونی، کنیوال، پیچک، برزا، سنوبر، قیتران، بنفشه، سالمه نام برد که همگی در کنار هم یک مجموعه ی بی نظیر از گل وگياهان دارویی در ايران را شکل داده اند.

از دیگر موهبت های زیبایی که از طرف خالق یکتا به منطقه چهل چشمه هدیه داده شده رودخانه های پرآبی است که با جوش و خروش خود بر طراوت و شادابی منطقه می افزایند و حسی غیرقابل توصیف را در دل کوهنوردان و گردشگران ایجاد می کنند. از جمله مهم ترین این رودخانه ها می توان به رودخانه قزل اوزن، سیروان و خورخوره اشاره کرد. قزل اوزن به سفید رود، سیروان به دریای عمان و خورخوره در ادامه مسیر به سد بوکان سرازیر می شود.

کوه چهل چشمه تنها یک کوه نیست بلکه یک مجموعه کوه است که حدودا شامل بیست قله است. از جمله این قله ها شاه نشین، دالاش، دو برار (دو برادر)، سلطان، باینچوب، افراسیاب، کانی میران، هزار میرگ، باشورتی و کل کوژ است که هر یک دارای ارتفاعی متفاوت از دیگر کوه هاست و با قرارگیری در جوار هم مجموعه کوه های زیبا و سربه فلک کشیده چهل چشمه را تشکیل داده اند که محل بسیار مناسبی برای گردشگران و کوهنوردان می باشد. معروف ترین کوه چهل چشمه شاه نشین است که با عنوان قله شاه نشین شناخته می شود و دارای یالهای متعددی است، از جمله ی این یال ها کل با یا يال مله که وه، کاني زليخا يا قولي زليخا، گاوه لال، برده قبله، شاه نشين، کال کالي، دلو، ئه ستيره ره ش (ستاره سياه) است.

موقعیت جغرافیایی
چهل چشمه در واقع نام منطقه ‌ای در استان کردستان است که در مرز بین شهرستان‌ های دیواندره و سقز قرار گرفته است و دارای تعداد بسیاری قله با ارتفاعی بالغ بر ۳۰۰۰ متر می باشد. قله شاه نشین که در جنوب غرب روستای بست قرار دارد به عنوان معروف ترین و حتی بلندترین قله ی چهل چشمه شناخته می شود اما حقیقت امر این است که قله قولی زلیخا در جنوب شرق شاه نشین مرتفع ترین قله ی این کوهستان است. به طور دقیق منطقه چهل چشمه از طرف شرق به شهرستان دیواندره، از طرف شمال شرق به روستای بست، از طرف شمال به جاده ماشین رو دیواندره-سقز، از طرف شمال غرب به روستای اسحاق آباد، از طرف غرب به روستای بسطام و جاده ماشین رو مریوان-سقز و از طرف جنوب غرب با فاصله زیادی به دریاچه ی معروف زریوار می‌ رسد. پس چهل چشمه حد فاصل شهرهای سنندج، مریوان، سقز و دیواندره است.
قله شاه نشین که برخی آن را قله ی چهل چشمه نیز می نامند آخرین قله از خط الراس طولانی چهل چشمه است. خط الراسی که از اطراف دیواندره با ارتفاع تقریبی ۲۴۰۰ متر شروع و به سمت غرب و جنوب غربی کشیده می ‌شود و با پیدایش کوه ‌های بلندی مانند سولانه سخته، سلطان، دوبرا، قولی زلیخا و گاوه لان در نهایت به شاه نشین می ‌رسد. این قله از سمت جنوب شرقی به قله های گاوه لان و قولی زلیخا، از سمت شرق به چشمه پر آب چاوره¬ش و از سمت شمال غرب به روستای اسحاق آباد ختم می‌ شود.
بهترین فصل صعود
استان کردستان در حالت کلی منطقه ای سردسیر است که البته بهارهای فوق العاده زیبایی دارد. در این میان منطقه ی چهل چشمه ی آن یکی از سردترین مناطق این استان است که حتی در اردیبهشت هم امکان ریزش برف در آن وجود دارد در نتیجه بهترین فصل برای صعود به قله های چهل چشمه اواخر بهار و اوایل تابستان مخصوصا اواسط خرداد ماه است که طبیعت به روی انسان لبخند می زند و صحنه هایی را پیش روی گردشگران و کوهنوردان پدید می آورد که نظیر آنها در هیچ کجای دیگر یافت نمی شود.

صعود از مسیر روستای بست
همان طور که اشاره شد یکی از بهترین مسیرهای صعود به چلچمه از روستای «بِست» است. برای رسیدن به این روستا ابتدا باید به سمت شهر سقز حرکت کنید. در ۲۰ کیلومتری جاده دیواندره – سقز، تابلویی با عنوان شریف ‌آباد وجود دارد که با گذشتن از آن و عبور از چند روستای دیگر با طی حدود ۵۰ کیلومتر به روستای بست می ‌رسید. بجز حدود ۱۰ کیلومتر آخر مسیر که خاکی است، بقیه مسیر آسفالت است. البته کیفیت جاده خاکی هم خوب است و با وسایل نقلیه معمولی هم می توان از آن عبور کرد. بست که در یک جاده‌ بن ‌بست واقع شده مردمی بسیار خوش برخورد دارد. می توانید چنانچه شب هنگام به بست رسیدید در پناهگاه آن که محل بسیار مناسبی برای اسکان تیم های کوهنوردی است شب را به صبح برسانید و صبح روز بعد با انرژی هرچه تمام تر به قصد صعود حرکت کنید.
۲۰۰ متر جلوتر از قرارگاه در داخل دره به پاکوبی می رسید که بر روی یالی کشیده شده است. این یال در بین دو دره اصلی چهل چشمه قرار دارد و بسیار منظم و با شیبی مناسب اما طولانی تا زیر قله های چهل‌ چشمه ادامه می یابد. در اینجاست که باید تابلوی نارنجی رنگ «چشمه کانی چاوره‌ ش» را ببینید تا از درست بودن مسیر صعود مطمئن شوید. این چشمه که رسیدن به آن شاید حدود 3 ساعت به طول بینجامد یکی از چهل چشمه ‌ای است که در این منطقه ی زیبا و رویایی قرار دارد و با آبی گوارا از کوهنوردان پذیرایی می کند.

بعد از حدود یک ساعت به گردنه ‌ای بر روی خط‌ الرأس چهل چشمه می رسید. خط الراسی که قله های چهل چشمه را بر روی خود جای داده است. این خط‌الرأس دارای ۳ قله ی اصلی است که در نزدیکی هم و در جنوب ‌غربی بست قرار دارند که می تواند هدف مناسبی برای صعود تیم های کوهنوردی باشد. اولین قله ی اصلی همان شاه نشین است که در ضلع غربی این خط‌الرأس و به ارتفاع ۳۱۸۰ متر قرار دارد. بعد از صعود به آن بایستی به گردنه باز گشته و برای صعود به قله بعدی یعنی قله میانی حرکت کنید. زلیخا آخرین و بلندترین قله منطقه است که البته تقریبا با شاه نشین هم ارتفاع است و تنها ده متر از آن بلندتر است. بعد از صعود به آن نیز می توان از ضلع شرقی به طرف دره اصلی باز گشت. مسیر فرود نیز جذابیت خاص خود را دارد و قطعا تک تک شما را محو زیبایی خود می کند. در مسیر بازگشت بعد از دور زدن چند یال سرسبز که پوشیده از گل‌ های رنگارنگ و گیاهان دارویی است به زیر دیواره‌هایی می رسید که محل سنگنوردی کوهنوردان است. بعد از آن به طرف جاده‌ای خاکی در داخل دره خواهید رسید. این جاده در کنار رودخانه از اواسط دره اصلی تا روستای بست کشیده شده است.

طی این مسیر از همان ابتدا تا بازگشت به روستا حدود 30 کیلومتر است که تقریبا 10 ساعت طول می کشد اما لذتی بی نهایت دارد. در ادامه می توان به سمت شهر تکاب و روستای کرفتو حرکت و از غار دست کند و بی نظیر آن که از جمله جاذبه های شهر سقز محسوب می شود دیدن کرد.

یکی از رودخانه های جاری در چهل چشمه

اگر شما هم از علاقه مندان به کوهنوردی هستید حتما فتح قله های بیست گانه چهل چشمه از جمله شاه نشین برای شما هم جذاب خواهد بود. در کنار لذت فتح قله ها تماشای طبیعت دل انگیز و بهره مندی از آب و هوای فوق العاده مطلوب این منطقه شما را شیفته کردستان زیبا خواهد کرد. چشمه سارها، دشت های از مملو از گل و گیاه و تماشای چشم انداز بهاری چهل چشمه بهانه خوبی برای سفر به کردستان است.
نکته جالب توجه دیگر در رابطه با چهل چشمه این است که شما حتی در فصل تابستان هم می توانید در ارتفاعات چهل چشمه ردپای برف را ببینید. برف گیر بودن خاصیت ارتفاعات کردستان است با این وجود چهل چشمه یکی از برف گیرترین و سردسیرترین نقاط استان کردستان و شهرستان دیواندره است.
اگر در فصل بهار به چهل چشمه سفر می کنید و از جمع کردن انواع گیاهان دارویی لذت می برید می توانید در دامان ارتفاعات چهل چشمه گنجینه ای از گیاهان دارویی را بیابید. ریواس، بنفشه، کاشمه، برزا و پامچال تنها بخشی از گیاهان دارویی ارزشمند این منطقه است.

توضیحات تکمیلی

جالب است بدانید در تمام طول مسیر صعود به قله شاه نشین البته چنانچه مسیر عبور از روستای بست را انتخاب کنید گوشی همراه به خوبی آنتن می دهد و از این بابت مشکلی نخواهید داشت. حتی می توانید تصاویری از خود را در لحظه به دوستانتان نشان دهید. از طرفی در تمام مسیر چشمه‌های آبی وجود دارد که بزرگترین آن ‌ها چشمه کانی چاوره ش است که در ارتفاع ۲۷۰۰ متری از سطح آب های آزاد قرار دارد. در منطقه چهل چشمه رودخانه ‌های زیادی از جمله شورتی، چهل چشمه، کله باد و چم جقتو وجود دارد که از کوه های آن سرچشمه می‌ گیرند. برخی از این رودخانه ها به حوضه آبریز دریای خزر، برخی به دریاچه ارومیه و برخی به خلیج فارس می ‌ریزند.

نوشته کوه چهل چشمه و قله شاه نشین کردستان اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

استان کردستان یکی از زیباترین و سرسبزترین مناطق کشور است که جاذبه های دیدنی بسیاری دارد. پالنگان روستایی زیبا در استان کردستان در غرب کشور ایران با طبیعتی بکر مانند نگینی بر کوه های منطقه ی ژاورود این استان می درخشد. این نگین درخشنده با عبور رودخانه ای به نام تنگی ور از وسط آن به دو نیم تقسیم شده است. معماری پلکانی خانه های روستای پالنگان کردستان جذابیت این همیشه زیبا را دو چندان می کند. دشت های گل لاله همچون یاقوت هایی سرخ رنگ در نزدیکی پالنگان هر بیننده ای را به وجد می آورند. اگر قصد سفر به این استان چشم نواز را دارید نیازی نیست نگران محل اقامت خود باشید چراکه هتل های سنندج همواره آماده خدمت رسانی به گردشگران هستند.

آشنایی با روستای پالنگان در کردستان

روستای پالنگان در نزدیکی شهرستان کامیاران از استان کردستان واقع شده است. آب و هوای آن در فصل بهار معتدل و در تابستان گرم می باشد. آنچه همواره گردشگران را به سمت این روستا می کشاند طبیعت سرسبز، دشت های گل لاله، چشمه هایی با آب گوارا، آبشارهای طبیعی زیبا، باغ های سرزنده و یک مسیر پیاده روی بی نظیر است که تجربه آن لذتی وصف ناپذیر دارد. اگر به دنبال فرار از شلوغی و ازدحام کلانشهرهای بزرگ هستید و می خواهید مدتی را در طبیعتی بکر و زیبا سپری کنید، روستای پالنگان و مناطق اطراف آن بهترین گزینه هستند.

تاریخچه روستا

قدمت روستای پالنگان در حدود 3000 سال پیش است و تقریبا به دوره سامانی باز می گردد. این قدمت با توجه به قبرهای قدیمی در برخی از گورستان های روستا و قلعه هایی که در اطراف روستا قد برافراشته اند اثبات شده است. در مورد نام پالنگان دو اعتقاد وجود دارد؛ برخی معتقدند پالنگان در ابتدا پلنگان به معنی جای زندگی پلنگ ها بوده و برخی دیگر آن را همان پالنگان به معنی جای تکیه دادن می دانند، چراکه پال در زبان کردی به معنای تکیه دادن است. لازم است بدانید مردم بومی روستا همان پالنگان را ترجیح می دهند و علاقه ای به نام پلنگان برای روستای خود ندارند.

اطلاعات جغرافیایی و شرایط اقلیمی

پالنگان یکی از روستاهای منطقه ژاورود از شهرستان کامیاران و از جاهای دیدنی کردستان است که در حدود 50 کیلومتری این شهرستان قرار دارد. جالب است بدانید این روستا درست در دو طرف دره ای که رودخانه ای خروشان از وسط آن عبور می کند قرار گرفته و خانه های آن چیدمان پلکانی دارند. نام این دره و رودخانه عبوری از آن تنگی ور است. بخشی از آب رودخانه تنگی ور از آب زلال و گوارای چشمه های جوشان اطراف آن تامین می شود. تنگی ور حدود 340 متر جلوتر دست به دست رودخانه پرآب سیروان می دهد.

معماری روستای پالنگان و آداب و رسوم مردم آن

خانه های مردم پالنگان مانند نردبانی از پایین تا قسمت قابل توجهی از کوه را پوشش می دهد. معماری ساختمان ها در پالنگان به شکل پلکانی است، به طوری که حیاط یک خانه پشت بام خانه پایین تر است. جالب اینکه در ساخت اغلب این خانه ها به جز سنگ از هیچ مصالح دیگری استفاده نشده است. لازم به یادآوری است آشنایی با آداب و رسوم هر منطقه اطلاعات بسیاری درباره تاریخچه و نوع زندگی بومیان آن منطقه خواهد داد. زبان مردم پالنگان کردی و لهجه آنان اورامی است. در این روستا نیز مانند هر روستای کرد زبان دیگر در ایام خاص مانند جشن های عروسی یا نوروز مراسم های خاصی برگزار می شود؛ از جمله این مراسم ها می توان به روشن کردن مشعل در بلندی های روستا، رقص و پایکوبی و اجرای موسیقی های سنتی اشاره کرد.

راه های رسیدن به پالنگان

برای رسیدن به روستای پالنگان بایستی به طرف شهرستان کامیاران از استان کردستان سفر کنید. شهرستان کامیاران در بین دو شهرستان کرمانشاه و سنندج از دو استان کرمانشاه و کردستان قرار دارد. کامیاران در 75 کیلومتری سنندج و 55 کیلومتری کرمانشاه واقع شده است. عاقلانه ترین کار انتخاب شهرستان مقصد با توجه به شهرستان مبدا می باشد. پس از رسیدن به کامیاران بایستی حدود 50 کیلومتر دیگر جاده را طی کنید تا به پالنگان بهشت زیبای غرب ایران برسید.

اقامت در منطقه پالنگان کردستان

بعد از یک پیاده روی چند ساعته و خستگی لذت بخشی که همراه با آرامش روحی است یک استراحت شبانه واقعاَ می چسبد. چنانچه بخواهید شب را در پالنگان بمانید می توانید در کلبه ای با چیدمان سنتی شب را به روز برسانید. خانه های اجاره ای مردم بومی پالنگان پذیرای مهمانان عزیزی است که همه ساله با خود شور و نشاط و درآمد برای این روستا به همراه می آورند. پالنگان حتی در ماه های اول سال که شرایط آب و هوایی به نسبت مطلوب تر و تعداد گردشگران بیشتر است برای اسکان آن ها هیچگاه با مشکل مواجه نشده و همواره با آغوشی باز و صفایی خاص پذیرای مهمانان عزیز خود بوده است.لازم به یادآوری است برای کسانی که امکانات و رفاه امروزی را به شیوه سنتی و قدیمی زندگی ترجیح می دهند پیشنهاد بهتری نیز وجود دارد و آن اینکه در یکی از نزدیک ترین شهرهای موجود اقامت کنید.

انتخاب اول شهر بزرگ، زیبا و دیدنی کرمانشاه است. هتل های بسیاری در این شهر یافت می شود که از جمله آن ها می توان به هتل پنج ستاره پارسیان، هتل چهار ستاره جمشید کرمانشاه و هتل سه ستاره آپارتمان کوروش اشاره کرد. انتخاب دوم شهر سنندج است. گردشگران می توانند برای اقامت در شهر تاریخی، فرهنگی، سرسبز، خوش آب و هوا و پر از جاذبه های دیدنی سنندج در یکی از هتل های این شهر یعنی هتل چهار ستاره شادی سنندج یا هتل سه ستاره جهانگردی که امکان رزرو آنلاین هم دارند اقامت گزینند و علاوه بر جای خواب مناسب و غذاهای لذیذ رستوران ها از سایر امکانات رفاهی آن ها نیز بهره مند شوند.

هزینه های سفر به پالنگان و بازدید از آن

هزینه سفر به این روستای زیبا با توجه به مبدا حرکت گردشگر و توجه به این مسئله که فرد با خودروی شخصی خود سفر می کند یا وسایل نقلیه عمومی مانند هواپیما، اتوبوس، ماشین سواری و غیره کاملا متفاوت است. تنها هزینه ای که گردشگر بابت بازدید از این منطقه بکر متحمل می شود هزینه خوراک و اسکان است. هزینه خوراک بسته به میل، اشتها و ذائقه گردشگر متفاوت است. در پالنگان تقریبا هر نوع خوراکی که برای یک گردش روزانه لازم باشد یافت می شود. در مورد غذا هم، قیمت معروف ترین غذای پالنگان که ماهی کبابی است و هر بشقاب آن برای سه نفر کفایت می کند تنها سی هزار تومان می باشد. هزینه سایر غذاها مانند کباب و جوجه کباب نیز در همین حدود است.

هزینه بعدی مربوط به محل اقامت است. فرد گردشگر می تواند شب را در پالنگان بماند و یا اینکه در نزدیک ترین شهرستان اقامت کند. هزینه پرداختی برای یک خانه اجاره ای به ازای یک شب اقامت در پالنگان متغیر می باشد. هزینه یک شب اقامت در هتل در یکی از شهرستان های کرمانشاه یا سنندج با توجه به ویژگی های اتاق مورد نظر کاملا متفاوت است. این در حالی است که اگر رزرو آنلاین انجام شود می توان از تخفیفات خوبی هم بهره برد و با هزینه ای بسیار کمتر از نرخ اتحادیه مکان مورد نظر خود را قبل از سفر رزرو کرده و با خیال راحت راهی سفر شد. در پالنگان برای استراحت موقت نیز می توان آلاچیقی در یکی از باغ های محی الدین یا شیخ عمر اجاره کرد و با پرداخت هزینه ای بسیار کم از همان ابتدای صبح تا غروب آفتاب از طبیعت منطقه لذت برد.

مراکز خرید و سوغاتی های پالنگان

همانطور که از کنار روخانه تنگی ور عبور می کنید و از آب چشمه های جوشان آن می نوشید می توانید فروشندگان صنایع دستی، محصولات لبنی و عسل طبیعی را ببینید. صنایع دستی که با دست مردمان بومی به بهترین شکل و با بیشترین ظرافت ممکن پدیدار شده و شامل گیوه، جاجیم، موج و غیره می باشد، محصولات لبنی شامل کشک، دوغ، ماست، کره و روغن حیوانی است که کاملا محلی و سرشار از خاصیت هستند؛ عسل طبیعی این روستا از دل طبیعت به دست آمده و نمونه آن در سایر نقاط کشور به سختی یافت می شود.

اطلاعات در مورد رستوران های معروف

پالنگان مهد پرورش ماهی است. در این منطقه هر چند متر که راه می روید با یک غذاخوری که غذای اصلی آن ماهی کبابی است مواجه می شوید. ماهی کبابی پالنگان به دلیل نوع ماهی آن و تازگی اش بسیار پرطرفدار است. اگر علاقه ای به خوردن ماهی ندارید می توانید کباب یا جوجه کباب سفارش دهید و از خوردن آن در دل طبیعت لذت ببرید. فراموش نکنید در پالنگان حتما طعم غذاهای محلی و نان های سنتی را بچشید؛ غذاهایی که توسط زنان سخت کوش منطقه با بالاترین کیفیت و بهترین طعم طبخ می شود و در کنار نان های سنتی بسیار می چسبد؛ نان هایی که با ایجاد عطری دل انگیز در فضا، هوش از سر هر فرد زنده ای می برد.

نوشته روستای پالنگان کردستان، نگینی بر قلب کوه های ژاورود اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

هر شهر و دیاری مکان های تاریخی و دیدنی زیبایی دارد که به مردمش عرضه کند. سنندج دارای جاذبه های دیدنی بسیار زیبا با حال و هوای ایرانی است و در روز های گرم تابستان که آدم هوس آب و سرسبزی می کند تا روز های سرد زمستان که دلش یک جای گرم با بخاری می خواهد می توان از آن ها دیدن کرد. آدمی همیشه و در هر فصلی دوست دارد گریزی به تاریخ بزند. در این مقاله به بررسی دو عمارت از سنندج می پردازیم که در سفر به این خطه دیدنشان خالی از لطف نیست. اگر به شهر زیبای سنندج و به قول مردمانش شهر اصالت و فرهنگ رسیدید بی درنگ دلتان می خواهد که از اماکن مشهور و دیدنی آنجا بازدید کنید و چه بهتر که این اماکن دارای قدمت تاریخی و حال و هوای ایرانی باشند. یکی از جاهای دیدنی سنندج عمارت مشیر دیوان و عمارت آصف است که در ادامه بیشتر با آن ها اشنا خواهیم شد.

معرفی عمارت آصف وزیری(خانه کرد)

خانه کرد یا عمارت آصف در خیابان شاپور و روبه‌روی موزه سنندج قرار گرفته است. درب ورودی عمارت در خیابان دیده می شود و به شما این حس را می دهد که در دوران صفویه زندگی می کنید. این عمارت توسط آصف اعظم در دوره صفویه احداث شده است. عمارت آصف دارای بزرگترین موزه مردم شناسی مربوط به یک قوم در ایران است. عمارت شامل بخش های مختلفی همچون نگارخانه و حیات ورودی، حمام، غرفه‌های زندگی شهری، مکتب خانه، قلاب بافی، زیورآلات، بخش کشاورزی، مشاغل و فنون، بخش اسناد و عکس‌های تاریخی، اتاق خان، بخش پوشاک، غرفه شکار، غرفه صنایع دستی، غرفه بخش مطبخ زندگی روستایی، کتابخانه و مرکز اسناد است.

کل مساحت عمارت آصف 4000 متر مربع بوده که نسبتا زیاد است و علاوه بر سر در و دالان ورودی، دارای چهار حیاط است؛ این حیاط ها شامل حیاط بیرونی (اصلی)، حیاط اندرونی، حیاط مستخدمین و حیاط مطبخ (آشپز خانه های امروزی) است. در سال 1376 این بنا به مالکیت سازمان میراث فرهنگی کردستان درآمد و پس از بازسازی قسمت های آسیب دیده آن در سال ۱۳۸۲ به عنوان موزه مردم شناسی و با نام “خانه کرد” دوباره شروع به کار کرد. عمارت آصف در سال ۱۳۷۵ به شماره (۱۸۲۲) در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. از زیبایی های این مکان می توان به حمام آن اشاره کرد که در حیاط بیرونی یعنی حیاط اصلی قرار دارد. این حمام معماری فوق العاده ای داشته و دارای سردر، حمام سرد، حمام گرم، خزینه (حوض آب گرم بزرگی در حمام ‌های قدیمی برای شستشو و غسل)، تون (آتشدان حمام)، منبع آب اضافی، سرویس بهداشتی و رختکن است.

معرفی عمارت مشیر دیوان

کمی آن طرف تر از عمارت آصف عمارت مشیر دیوان وجود دارد؛ به عبارت دیگر درست پشت عمارت آصف یعنی در کوچه سمت راست میدان، 50 متر آن طرف تر به یک گل فروشی زیبا (گل طبیعی) بر خواهید خورد که اگر اولین کوچه کنار گلفروشی را به پایین بروید عمارت مشیر را پیدا می کنید. بنابر گفته ها این عمارت در دوران قاجاریه، توسط میرزا یوسف مشیر دیوان ساخته شده است. عمارت دیوان مجموعه‌ای از فضاهای متعدد و خاص می باشد و چندین سال استانداری کردستان در آن ساکن بوده است. عمارت مشیر دیوان ۷ حیاط دارد که هر یک از آن‌ها، آب‌نماهایی خاصی دارند با طرحی متفاوت و در عین حال مرتبط با دیگر آب‌نماها؛ این حیاط‌ها از بخش‌های خصوصی، عمومی، تشریفاتی، خدماتی و بهداشتی تشکیل شده اند. در بخش اصلی ساختمان، ایوان ستون دار (دو ستون)، تالار (نسبتا بزرگ)، حیاط و آب نما (صرفا تزئینی) قرار گرفته و درب و پنجره‌های آن از گرده چینی چوب ساخته شده است و شیشه رنگی اتاق‌ها مانند بسیاری از بناهای آن دوران در روز زیبایی خاصی دارد که ناشی از برخورد نور خورشید با شیشه ها است.

این بنا دارای زیباترین ایوان، مشهور به طرح کلاه فرنگ در سنندج است در این عمارت از گچ بری های استادانه و تزئینات آجری و معماری اصیل ایرانی استفاده شده و سقف آن به شکل شیروانی است. بسیاری از گچ بری ها و حجاری های روی ایوان با طرح های گیاهی و پرندگان تزئین شده اند و روی سردر عمارت جان پناه و محل های نگهبانی ایجاد شده و دلیلش هم ساده است؛ چراکه محل بسیاری از جلسات مهم بوده و باید آماده هر گونه خطری از سوی دشمن می بود. حمام عمارت از ارزش معماری بالایی برخوردار است و مانند سایر حمام های قدیمی دارای خزینه (حوض آب گرم بزرگی در حمام‌های قدیمی برای شستشو و غسل)، خلوتی و سربینه (رخت‌کن حمام) است. اگر در حال حاظر از این بنا دیدن کنید در قسمت هایی از آن بانوانی را مشغول ساخت صنایع دستی می بینید. قرار است در مرمت این بنای زیبا اقداماتی انجام بشود.

آدرس عمارت آصف وزیری: میدان انقلاب،خیابان امام خمینی،روبروی موزه سنندج

آدرس عمارت مشیر دیوان: میدان انقلاب،خیابان امام خمینی،خیابان شهدا نزدیک به عمارت آصف

امکانات رفاهی در سنندج

با بازدید از دو عمارت مشیر دیوان و آصف می توان از موزه تاریخی سنندج و آبیدر زیبا نیز دیدن کنید. باید گفت چون این بناها در مرکز شهر واقع شده اند پس پارک های زیادی برای استراحت خواهید یافت و مسجد بی نهایت زیبا و با معماری کاملا اصیل ایرانی، دارالاحسان در همان نزدیکی است که می توانید از آن نیز بازدید نمایید. پیش از بازدید از جاهای دیدنی سنندج بهتر است به دنبال محلی برای استراحت و یا اقامت باشید. در سنندج هتل هایی بسیار خوب برای پذیرایی از گردشگران وجود دارند و می توان با انتخاب یکی از بهترین هتل های سنندج سفری خاطه انگیز را تجربه کنید.

بهترین زمان سفر به سنندج

برای بازدید راحت و آسوده از بناها و اماکن دیدنی در سنندج بهتر است زمانی برای سفر اقدام کنید که آب و هوای منطقه مطلوب و مناسب باشد. سنندج ازجمله شهرهای سردسیر در کشور محسوب می شود و به سبب موقعیت قرارگیری دارای آب و هوایی سرد و خشک است؛ از این رو سفر به آن در فصول سرد سال توصیه نمی شود. بهترین زمان برای رفتن به سنندج اواسط فصل بهار بوده و به راحتی می توان در ایام به گشت و گذار پرداخت.

سخن آخر

سنندج را به عنوان شهر عمارت های اصیل می شناسند که فقط دو عدد از آن ها در این مقاله بررسی شد. اگر به سنندج سفر کردید بازدید از این عمارت ها را در برنامه خود قرار دهید چراکه یکی از بناهای مربوط به دوره صفویه بوده (عمارت آصف) و دیگری مربوط به دوره قاجار یعنی دقیقا دو دوره پیش از حکومت پهلوی است که با دیدنشان تاریخی مصور از آن دو دوران را خواهید دید و می فهمید که بی گمان معماری ها قدمت شان بسیار زیاد است. در سفرهایتان به این خطه بازدید از مکان های تاریخی و دیدنی را بیشتر کنید زیرا این آثار تاریخ و گاها افتخار ما هستند. اینچنین معماری هایی شاید بیشتر از تکنولوژی و صنعت غربی ها غرور آفرین باشد.

نوشته عمارت مشیر دیوان و عمارت آصف در سنندج اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.

آشنایی با عمارت مشیر دیوان سنندج

امکانات عمارت مشیر دیوان

کلام آخر

نوشته عمارت مشیر دیوان سنندج; یادگاری از قاجار اولین بار در بلاگ ایران هتل آنلاین. پدیدار شد.