×

جشن نوروز در چهار محال و بختیاری

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۱۹
دسته بندی آداب و رسوم
جشن نوروز در چهار محال و بختیاری
نوروز کهن ترین جشن به جا مانده از دوران باستانِ ایران است که، در نخستین روز سال خورشیدی ایران برابر با یکم فروردین ماه برگزار می شود. این عید قدیمی و کهن که در سراسر مناطق فلات ایران بر پا می گردد، در بین اقوام مختلف ایرانی رنگ و بوی منطقه به خود می گیرد و نماد پیوند بین آنها به شمار می آید. این عید در بین مردم استان چهار محال و بختیاری نیز که از بخش های کوهستانی فلات مرکزی ایران محسوب می شود، آداب و آئین های خاص خود را دارد. این آیینها، زیبایی نوروز را در استانی که به بام ایران شهرت دارد، مضاعف می نماید. با رزرو هتل های شهر کرد همچون هتل پارسیان آزادی شهر کرد، نوروز را متفاوت و به یاد ماندنی تجربه نمایید.

آداب و رسوم های رایج نوروز در استان چهار محال و بختیاری
مردم چهار محال و بختیاری به آئین ها و آداب و رسوم نوروز اهمیت فراوانی می دهند. در این منطقه مردم با خانه تکانی و تمیز نمودن خانه قبل از تحویل سال، به استقبال نوروز می روند. سبزه ی عید برای آنان دارای اهمیت خاصی می باشد و به جهت اقلیم طبیعی و کشاورزی منطقه، سبزه ی هفت سین را که نشانگر سالی سبز و پر برکت است، خود تهیه می نمایند. سفرهی هفت سین این منطقه با خلاقیت های بسیار گسترانده می شود. افراد با قرار دادن یک جلد کلام اله مجید و انواع تنقلات رنگارنگ بر روی سفره این عید را در کنار یکدیگر برگزار می کنند. به جهت خاص بودن برخی آداب و رسوم در این منطقه، دراینجا تلاش نمودیم تا بعضی از موارد آنرا جهت آشنایی بیشتر معرفی نمائیم.
1. قاشق زنی: در آئین قاشق زنی، دختران دم بخت کاسه و قاشقی را در دست گرفته و همراه با کودکان و نوجوانان چادر به سر نموده و به در خانه ی همسایگان خود می روند و از آنها هدیه و آجیل می گیرند.
2.تهیه ی گندم برشته : تهیه ی گندم برشته یا بو داده نیز از رسوم دیرینه ی استان چهار محال و بختیاری به شمار می آید. در این سنت به طور معمول گندم برشته شده را با شاهدانه مخلوط می کردند. در این روش ابتدا گندم را شسته و سپس در شیر می جوشانند و بعد از آن بر روی ساج یا تاوه تهیه می نمایند.

3. برگزاری عید رفتگان: عید رفتگان یک روز قبل از روز عید برگزار می گردد. عید رفتگان به «عید علفه» یا «عید کوچک» نیز معروف می باشد. در این روز افراد به زیارت اهل قبور رفته و بر روی مزار آنها سبزه قرار می دهند. و اینگونه از خاطرات آنان یاد می نمایند.

4.پختن سمنو: سمنو پختن نیز از رسوم حائز اهمیت این منطقه به شمار می آید و دارای اهمیت فراوان است. از آنجا که به جهت پیوند ست های ملی و مذهبی، سمنو را متعلق به حضرت فاطمه ی زهرا می دانند، و این اعتقاد وجود دارد که زمانی آن حضرت دست مبارکشان را بر روی سمنو قرار دهند، آن پخته میشود، از این رو در این منطقه پختن سمنو رایج می باشد. آنان برای پختن سمنو حدود یک ماه قبل گندم ها را در آب می ریزنند و پس از آنکه جوانه زدند، آنها را در سینی های بزرگ قرار داده و اجازه ی سبز شدن می دهند. پس از سبز شدن گندم ها آنها را از سینی خارج نموده و از هم جدا می نمایند، که به این عمل در اصطلاح محلی تیف کردن می گویند. آنگاه پس از خشک شدن در زیر نور آفتاب، در مرحله ی نهایی آنها را توسط آسیابان، آسیاب نموده و می پزند.

5. پهن کردن سفره ی هفت سین: در استان چهار محال و بختیاری معمولا قبل از تحویل سال نو، سفره ی هفت سین را پهن می نمایند. در بین مردم این استان مرسوم است که علاوه بر هفت سین، قرآن، آینه، گلاب، انواع آجیل، میوه، تخم مرغ های رنگ شده و شمع یا چراغی را بر روی سفره قرار می دهند. همچنین قابل ذکر است که شمع یا چراغ را تا زمانی که خود خاموش نشود، خاموش نمی کنند.

6.رفتن به امامزادگان قبل از تحویل سال: رفتن به امامزاده ها قبل از تحویل سال نیز، از رسوم رایج دیگر این استان به شمار می آید. در شهر کرد که مرکز استان چهار محال و بختیاری می باشد، قبل از تحویل سال به زیارت امامزاده دو معصوم به نام های حلیمه و حکیمه خاتون می روند و در آنجا شمع هایی را روشن می نمایند. در گذشته مردم چراغ نفتی را در آنجا روشن نموده و به خانه می بردند. امروزه این چراغ نفتی جای خود را به چراغ گازی داده است. شاید بتوان انجام این عمل را به جهت اعتقادات دیرین و قدیمی و نیز جایگاه نور و آتش در آئین باستانی نوروز دانست. ساکنان شهر کرد همه ساله در غروب آخرین روز اسفند ماه، چراغ های نوروزی خود را به امامزاده های مذکور برده و منتظر می مانند تا چراغ هایشان توسط سیدی که خادم امامزاده گان می باشد، روشن شود.

7. شنبه گردی در اولین شنبه ی سال: شنبه گردی که به شنبه گردش نیز معروف است، بیشتر خاص زنها و کودکان می باشد، در این روز که نخستین شنبه ی سال نو به شمار می آید، زنان و کودکان از خانه بیرون رفته و با چیدن گیاهان خوراکی تازه روئیده شده در مزارع و باغات، نحسی و پلیدی و بدی این روز را دور می نمایند. از اینرو این روز به شنبه گردی معروف می باشد. همچنین قابل ذکر است که این شنبه گردی به صورت خانوادگی نبوده و غذای روز به خارج از خانه برده نمی شود. و همانطور که ذکر شد، فقط زنان و کودکان به بیرون می روند.