×

آئین نوروز خوانی در ایران

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸
دسته بندی آداب و رسوم
آئین نوروز خوانی در ایران
در ایران باستان، جشن نوروز در آغاز فروردین و فصل بهار برگزار می شده است. این جشن هم جشن اهورامزدا، ایزد بزرگ دین مزدیسنا بوده که در روز اورمزد (نخستین روز از نخستین ماه سال) بر پا می گردید و هم از سوئی روز آفرینش جهان، کائنات و انسان به شمار می رفته است. در واقع می توان اذعان داشت که نوروز یکی از بزرگترین جشن های ایرانیان است که از دیر باز در این کشور برگزار می شده و آئین های خاص خود را داشته است. یکی از آئین های برپایی این جشن عظیم نوروز خوانی، بهار خوانی یا نوروزی نام دارد. این سنت گونه ای آواز خوانی است که از گذشته در ایران و به خصوص در استان های شمالی آن نظیر گیلان و مازندران رواج داشته است.
نوروز خوانی
این گونه آواز که دارای پیشینه ای از قبل از اسلام می باشد، در ستایش اهورامزدا، توصیف طبیعت و زیبایی فصل بهار صورت می گرفته است. رفته رفته با وارد شدن به دوره ی اسلامی آواز نوروز خوانی با مفاهیم زیبای مذهبی و روایات اسلامی نیز در آمیخته شد. این آئین امروزه همچنان در بسیاری از استان های کشور رواج داشته و مورد استقبال همگان قرار می گیرد، و به نوعی در این ایام رنگ و بویی خاص به نوروز می بخشد. با رزرو هتل های کشور نظیر هتل های نور مازندران و هتل رسپینای لاهیجان، با نوروز خوانی به استقبال نوروز رفته و خاطراتی بی نظیر را در سرزمینی سبز و رویایی تجربه نمائید.

نوروز خوانی چیست؟
نوروز خوانی، بهار خوانی یا نورورزی آوازی سنتی است که از دیر باز در میانه ی اسفند ماه در بسیاری از استان های کشور برگزار می گردیده است. در این سنت افرادی که به نوروز خوان معروف بودند، پیش از فرا رسیدن فصل بهار به صورت دوره گردی وارد شهرها و روستاهای مختلف شده و اشعاری را در مدح بهار یا با ذکر مفهوم های مذهبی بداهه سرایی می نمودند. معمولا اشعار به کار رفته به زبان فارسی و یا زبان های محلی بوده است، که بعد از اسلام در ستایش پروردگار و امامان شیعه نیز صورت می گرفته است. اشعار مذکور بیشتر به صورت ترجیع بند بوده و توسط یک یا چند نفر به صورت همزمان خوانده می شده است.
نوروز خوانی
در برخی منابع عنوان شده که نوروز خوانی یک آئین ریشه دار و کهن ایرانی است که دارای قدمتی هزار ساله می باشد. این آئین در مناطق البرز شمالی، مازندران و گیلان رواج چشمگیری داشته است. در واقع نوروز خوانی را می توان کارناوالی معرفی نمود که در آن شعر، موسیقی، آواز و نمایش با یکدیگر همجوار شده و از این طریق افراد را به جشن و سرور دعوت می نموده است. نوروز خوانان به نوعی مژده دهنده های بهار محسوب می شوند، که در گروه های دو یا چند نفری گرد هم آمده و در اوایل اسفند ماه یا نیمه های آن، شروع به نوروز خوانی یا بهار خوانی می نمایند. البته قابل ذکر است که زمان اجرای این سنت در اسفند ماه، در مناطق مختلف با اندک تغییری همراه می باشد.
نوروز خوانی
صورت معمول اجرای نوروز خوانی در برخی مناطق ایران، به این صورت بوده است که نوروز خوانان وارد محلی شده و یکی از اعضای گروه که نوروز خوان اصلی بود، نوروز خوانی را انجام می داده است، و سپس شخصی دیگر یا همراهان وی آن شعر را تکرار می نموده اند. همچنین یکی از افراد نیز به حرکاتی نمادین که شادی بخش نیز بوده، می پرداخته است. نوروز خوانان هنگامی که وارد حیاط خانه ای می شدند، صاحب خانه را با نام خوانده و با به کار بردن نام او در شعر نوروز خوانی، از ایشان تقاضای مژده گانی می نمودند. اشعار گروه های نوروزخوانی همراه با ساز و پاسخ همخوانان بوده است، که مردم را در شهر و روستا دعوت می نمود تا برای تبریک نوروز هدیه ای به نوروزخوان تقدیم نمایند.
نوروز خوانی
نوروز خوانان نیز این انعام را در قالب شعر عنوان می نمودند. صاحبان خانه هنگام رویارویی با نوروز خوانان که بهار، سرزندگی و شادی را به خانه هایشان به ارمغان آورده بودند، با دادن مقداری میوه، برنج، شیرینی، تخم مرغ یا حتی پول از آنان قدر دانی می کردند. یکی از نوروز خوانان نیز کیسه ای را با خود به همراه داشته و انعام ها را در آن کیسه جمع آوری می نموده است. این سنت دیرینه که یک نمایش ترکیبی به شمار می رود، امروزه همچنان محفوظ مانده و در بیشتر نواحی کشور، مورد استقبال چشمگیری واقع می شود.