×

گهواره دید در شیراز

نویسنده نویسنده ایران هتل در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۱۷
دسته بندی ایرانگردی
گهواره دید در شیراز
شاید بخواهید از گهواره ای دیدن کنید که درآن خواب به چشم نمی آید. در این گهواره رازدار چه خبرهایی است ! چه تناقض عجیب و زیبایی بین این اسم و کاربرد معمولی که ما از آن سراغ داریم وجود دارد! مادرها از گهواره برای خواباندن نوزادهایشان استفاده می کنند اما در این گهواره، خواب به چشمان حرام بوده است. شاید این جا تنها گهواره ی تاریخ باشد که هرگز لالایی نشنیده است.
گهواره دید (گهبانه دید) چهار طاقی است با چهار ستون که بر فراز آن گنبدی مخروطی شکل با طول و عرض ۴×۴ متر از جنس سنگ و ساروج قرار دارد. گهواره دید به گنبد عضد ( گهواره زید ) نیز مشهور است. البته به آن گهواره دیو هم گفته می شود که تحریف شده است.
پارک کوهپایه
ولی در واقع همان گهواره دید می باشد . این بنا در دوره دیلیمیان ساخته شده است و در قله ی کوه شرقی دروازه قرآن شیراز، سمت چپ تنگ الله اکبر قرار دارد . بنای کلی این گهواره شبیه معماری بناهای دوره ساسانی است . چهاردرگاه درچهار ضلع این بنا وجود دارد. طول و عرض هر ضلع 4 متر و ارتفاع آنها 3 متر است . ارتفاع گنبد نیز سه و نیم متر می باشد . دلیل ساخته شدن این چهارطاق بر روی قله کوه تاسیس مکانی جهت دیده بانی و خبر رسانی بوده است. برای پیام رسانی های فوری و مهم از نشانه هایی مانند : تابش نور آیینه، راه انداختن دود، استفاده از بوق و شیپور استفاده می کردند و در شب با روشن کردن آتش به برج های دیگر خبررسانی می کردند . از این طریق خبررسانی بین برج ها اتفاق می افتاد. این بنا جایگاه سربازان و دیده بانان بوده است.
پارک کوهپایه
این بنا در سال 1352 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.از گهواره دید تمام شهر شیراز قابل مشاهده است. چند سال پیش در کنار آن، بنای قبور شهدای گمنام توسط سازمان بسیج سپاه پاسداران ساخته شد. صبح های جمعه گروه های مذهبی برای خواندن دعای ندبه به آن محل می روند. در حال حاضر نیز اطراف آن درختکاری شده و مکان بسیار زیبا و مناسبی برای گردشگری است. برای رفتن و رسیدن به گهواره دید باید از پلکان سیمانی پارک کوهپایه عبور کرد.

پارک کوهپایه
این پارک درسینه کش کوه ساخته شده و به همین دلیل به آن کوهپایه می گویند. دورتا دورآن غرفه های نارنجی رنگ است و به آن پارک نارنجی پوش هم گفته می شود. این غرفه ها اکثرا برای فروش مواد خوراکی است. سمت دیگر پارک وسایل بازی مانند قطار کودکان، استخر توپ، سینما سه بعدی و ... وجود دارند و سمت دیگر وسایل ورزشی. به واسطه همین وسایل متنوع ورزشی و برخورداری از طبیعتی زیبا و هوایی پاک برخی صبح ها ورزش گروهی در این مکان برگزار می شود. قسمت مرکزی پارک یک آبنمای موزیکال بسیار زیبا قرار دارد. در هر اوج و فرود این فواره ی زیبا می توان به اوج و فرودهای زندگی فکر کرد. موسیقی ای که همراه با آب نما خودنمایی می کند حس شنوایی انسان را کیفور می کند.
پارک کوهپایه
به دلیل جغرافیای خاص این پارک و محاصره آن توسط ابنیه تاریخی اگر با دقت درآن قدم بزنید ودر حس و حالی که تجربه می کنید غرق شوید متوجه تفاوت عمده آن با سایر پارک ها خواهید شد. ضمنا می توان در این پارک هم ازمزیت نشستن روی چمن های بسیار سبز و تازه بهره مند شد و هم پله نوردی کرد تا به گهواره دید رسید .

چاه مرتضی علی
چاه مرتضی علی که به چاه مرتاض علی مشهور است سه متر عمق دارد و کنار آن بنایی است که دارای چند اتاق گچی و دو آب انبار است. طاق ایوان ها کوتاه و هلالی شکل است و روی کاشی کاری آن ، آیات و احادیثی نوشته شده است. رو به روی ایوان ها چند پله به سمت پایین و رو به دخمه قرار دارد. این زیرزمین بسیار تاریک است اما از شمع های نذری نیمه سوخته ای که دور و بر ورودی دخمه پیدا می شود می توان برای روشنایی استفاده کرد و از طناب هایی که به دیوار آویخته شده برای پایین رفتن می توان کمک گرفت. اگراز 15 پله و یک راهرو عبور کنید به فضایی می رسید که یک سنگ یاد بود وسط آن نصب شده است.
چاه مرتضی علی روی سنگ نقش یک شمع کشیده شده است . توی شعله شمع نوشته شده: " یا هو، ای تو را با هر دلی رازی دگر" و بالای تنه شمع نوشته: «حضرت مرتاضعلی شاه که در قرن دوم هجری در این مکان بوصال معشوق رسید». زیر این نوشته هم غزلی از حافظ هست با مطلع: «گلغذاری ز گلستان جهان ما را بس». تاریخ نشان داده اکثرعرفا و بزرگان ساعات زیادی را در یک جای دنج و خلوت به خودشناسی و نیایش می پرداختند و این محل از این لحاظ مکان بسیار معنوی و مقدسی است. به گفته برخی آنجا قدمگاه حضرت مرتضی علی (ع) بوده، به اعتقاد برخی دیگر دخمه و معبد زرتشتی ها و به باورعده ای محل عبادت زاهدی به اسم مرتاض علی شاه بوده است.
چاه مرتضی علی
در حال حاضر نیز برخی اعتقاد دارند که اگر کسی چهل شب جمعه یا شنبه در آنجا چله نشینی و عبادت کند به حاجت و خواسته اش می رسد. این گودال ( دخمه ) احتمالا چاه طبیعی یا غاری با شیب تند بوده که در حال حاضر چند پله برای آن ساخته شده است. در قسمت ورودی دخمه زیرفرش ماشینی «بسم الله الرحمن الرحیم»، یک کتیبه هست که تاریخ 1253هجری قمری روی آن نوشته شده است. کتیبه های دیگری نیز دوتادور آنجا وجود دارند که به دلیل محوشدن نوشته ها ، قابل خواندن نیستند .

تنگه الله اکبر
در کوه های شمال شیراز دره های عمیق و باریکی وجود دارد که به آنها تنگه می گویند. تنگه الله اکبر بین کوه های چهل مقام و باباکوهی قرار دارد. آب چشمه رکنی و قنات رکن آباد در آن جاریست. این تنگه را باید دروازه جلگه شیراز نامید، چون مشرف بر شهر شیراز می‌باشد و جلگه و دور نمای کلی و عظیم و با شکوه شهر را بهتر از هر جای دیگری به یک باره و در یک لحظه نشان می دهد .
تنگه الله اکبر شیراز
به باور برخی دلیل این نام گذاری اینست که در گذشته مسافران پیاده، خسته و گرسنه بعد از پیمودن مسیری بسیار طولانی که در آن فقط گرد و خاک و خار و خاشاک دیده اند، یک مرتبه قله ای را فتح می کنند که نشان از رسیدن آنها به یک آبادی است، مضاف بر آن در حال تماشای منظره ای دل انگیز و باشکوه از شهری دوست داشتنی هم هستند. در همان لحظه از شدت وجد کلمه " الله اکبر" را به کار می برند. به دلیل اینکه که تنها راه ورودی از شمال ایران به شهر شیراز از این دره می گذشته و در واقع تنها راه ورودی به شهر بوده است، دروازه قرآن را بر روی مسیر آن ساختند تا مسافرین از زیر قرآن رد شوند و در پناه برکت آن قرار بگیرند. در سال 1384 سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نقش برجسته رستم که در تنگ الله اکبر نصب شده بود را در فهرست میراث ملی ثبت کرد.
تنگه الله اکبر شیراز این تنگه از دوران قدیم تا سال ۱۳۶۷ به صورت طبیعی وجود داشته است . اما در زمان "صمد رجا" شهردار وقت ، کانال بزرگی روی دره ساخته شد و متاسفانه طی ده سال تمام زباله های ساختمانی به این دره ریخته شد و به همین دلیل تنگه باریک شد. سپس مجبور شدند کوه های اطراف آن را بتراشند تا دره عریض تر شود. در اطراف این تنگه پروژه ای در دست اقدام است. هدف از طرح آن ایجاد فضای گردشگری که شامل پارکینگ و اسکله قایق سواری و دریاچه و فضای سبز در اطراف این تنگه است. در حال حاضر دریاچه ای با دیوارهای سنگی با ارتفاع دو متر و وسعت۸/۱ هکتار در حال ساخته شدن می باشد که با احداث چاه، آب دریاچه را تامین کرده اند. 

اقامت
از طریق رزرو هتل های شیراز می توان اقدام به اقامتی شیک و تر و تمیز کرد . به عنوان مثال از طریق رزرو هتل بزرگ شیراز و هتل رویال که در حوالی مکان های تاریخی نام برده قرار دارند می توان از بهترین امکانات رفاهی برای محل استراحت خاطر جمع بود.

زمان مناسب
زمان مناسب برای بازدید فصل پاییز است. به این دلیل که هوا بسیار مطبوع و لطیف و مناظر به واسطه رنگ برگ درختان بسیار زیباست. ضمن اینکه در این فصل شیراز خلوت می شود و می توان به راحتی و بدون نگرانی از ازدحام و عدم امکان رزرو هتل مناسب و ...به گشت و گذار پرداخت.

دسترسی
ورودی شیراز . ضلع شرقی دروازه قرآن